Asim Munir CDF Power: પાકિસ્તાને તાજેતરમાં ૨૭મું બંધારણીય સંશોધન મંજૂર કર્યું છે, જે પાકિસ્તાની સેના પ્રમુખ જનરલ અસીમ મુનીરને બેહિસાબ તાકાત આપશે. આ સંશોધન દ્વારા પોતાને ફીલ્ડ માર્શલ કહેતા અસીમ મુનીર પાકિસ્તાનના નવા ચીફ ઑફ ડિફેન્સ ફોર્સ (CDF) ના પદ પર પદોન્નત થશે.
જોકે, આ નિર્ણય પાકિસ્તાની એરફોર્સ અને નેવીની સ્વાયત્તતા માટે મોટો ખતરો બની ગયો છે. હવે આ બંને સૈન્ય બળો પાકિસ્તાની સેનાના હસ્તક કામ કરતા ભાગ બની જશે, જેના પર નવા CDF ને સંપૂર્ણ કમાન્ડ મળશે.
૧. મુનીરના હાથમાં પરમાણુ હથિયારનું નિયંત્રણ
આ સંશોધનમાં સૌથી મહત્ત્વપૂર્ણ એ છે કે પાકિસ્તાનના CDF ને પરમાણુ હથિયાર (Nuclear Weapon) ની કમાન સોંપવામાં આવી છે.
નિયંત્રણમાં ફેરફાર: અત્યાર સુધી પાકિસ્તાની નેવી પાસે સમુદ્ર-આધારિત સેકન્ડ સ્ટ્રાઇક ન્યુક્લિયર એસેટ્સની કમાન્ડ હતી, અને એરફોર્સ વ્યૂહાત્મક ઑપરેશન્સની દેખરેખ કરતી હતી.
નવા કમાન્ડર: હવે મુનીરનું સ્ટ્રેટેજિક પ્લાન્સ ડિવિઝન પર સંપૂર્ણ નિયંત્રણ હશે, જે પાકિસ્તાનના ૧૭૦ થી વધુ વ્યૂહાત્મક અને સામરિક પરમાણુ હથિયારોના ભંડારનું નિયંત્રણ રાખે છે.
૨. નવું પદ, આજીવન કાયદાકીય મુક્તિ અને લાંબો કાર્યકાળ
આ સંશોધને મુનીરને પાકિસ્તાનના એકમાત્ર પાવર સેન્ટર તરીકે સ્થાપિત કર્યા છે:
CJCSC પદનો અંત: બંધારણીય સંશોધનમાં ચેરમેન ઑફ ધ જૉઇન્ટ ચીફ્સ ઑફ સ્ટાફ કમિટી (CJCSC) નું પદ પણ સમાપ્ત કરી દેવામાં આવ્યું છે. આનાથી મુનીરના અધિકાર પરનો છેલ્લો બંધારણીય સંતુલન પણ સમાપ્ત થઈ જશે.
નવા અધિકારો: મુનીર હવે પાકિસ્તાનના સુપ્રીમ મિલિટરી કમાન્ડરની સાથે સાથે રાષ્ટ્રીય પાવર સેન્ટર પણ બની જશે, જે દેશના સૈન્ય, રાજકીય, આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક ભવિષ્યને આકાર આપશે.
કાર્યકાળ અને મુક્તિ: આ કાયદો મુનીરના કાર્યકાળને ૨૦૩૦ સુધી લંબાવે છે. આ ઉપરાંત, તમામ ફાઇવ સ્ટાર સૈન્ય જનરલોને મુકદ્દમાથી સંપૂર્ણ છૂટ આપે છે. મુનીર એકમાત્ર ફાઇવ સ્ટાર (ફીલ્ડ માર્શલ) જનરલ હોવાથી, આ નિયમ તેમને આજીવન નાગરિક, ન્યાયિક અને સંસદીય તપાસમાંથી કાયદાકીય મુક્તિ આપે છે.
૩. વાયુસેના અને નૌસેના માટે ખતરો
વિશ્લેષકો માને છે કે મુનીરનું વર્ચસ્વ પાકિસ્તાની વાયુસેના અને નૌસેના માટે ખરાબ સાબિત થઈ શકે છે:
સેનાના હસ્તક: હવે એરફોર્સ અને નેવી સંપૂર્ણપણે પાકિસ્તાની સેનાના અધિકાર હેઠળ આવી જશે.
બજેટ અને પ્લાનિંગ: વાયરના રિપોર્ટ મુજબ, પાકિસ્તાની એરફોર્સ અને નેવીના બજેટ, ખરીદીના નિર્ણયો અને ફોર્સ-એમ્પ્લોયમેન્ટ ના નિર્ણયો હવે સેના દ્વારા લેવામાં આવશે, જેનાથી તેમની વિશિષ્ટ પ્લાનિંગ કમજોર થશે.
સંસ્થાકીય અસંતુલન: પૂર્વ રક્ષા સચિવ લેફ્ટનન્ટ જનરલ આસિફ યાસીન મલિક (નિવૃત્ત) એ જણાવ્યું કે CDF તરીકે આર્મી જનરલની નિમણૂક કરવાથી સંસ્થાકીય અસંતુલનનો ખતરો છે.
મોનોપોલી: સંરક્ષણ વિશ્લેષક શિરીન મઝારીએ ચેતવણી આપી કે આ ફેરફારથી પાકિસ્તાની સેનાને બાકીની બે સેવાઓમાં પ્રમોશન, ટ્રાન્સફર અને પોસ્ટિંગ પર મોનોપોલી મળી જશે, જેનાથી સેનાના અન્ય ભાગોમાં ગુસ્સો વધી શકે છે.
