Bangladesh Army Chief General Zaman: બાંગ્લાદેશના આર્મી ચીફ જનરલ વકર-ઉઝ-જમાન પણ પાકિસ્તાનના ફીલ્ડ માર્શલ અશીમ મુનીરની રાહ પર આગળ વધી રહ્યા છે. રિપોર્ટો પરથી જાણવા મળે છે કે બાંગ્લાદેશમાં જનરલ જમાનને ત્રણેય સેનાના સુપ્રીમ કમાન્ડર બનાવવાની તૈયારી ચાલી રહી છે. આ આગામી કેટલાક મહિનાઓમાં અથવા કદાચ આવતા વર્ષે જાન્યુઆરીમાં થઈ શકે છે, જેના કારણે ત્રણેય સેનાની કમાન્ડ રાષ્ટ્રપતિના હાથમાં નહીં પરંતુ જનરલ જમાન પાસે રહેશે. આ પગલું પાકિસ્તાનમાં થયેલા સૈન્ય માળખામાં ફેરફારથી પ્રેરિત છે, જ્યાં અશીમ મુનીરને ચીફ ઑફ ડિફેન્સ ફોર્સિસ (CDF) નિયુક્ત કરીને ત્રણેય સેનાની ઉપર બેસાડવામાં આવ્યા છે.
અમેરિકન જનરલનું સમર્થન
નૉર્થ ઈસ્ટ ન્યૂઝે પોતાના રિપોર્ટમાં જણાવ્યું છે કે અમેરિકન પેસિફિક કમાન્ડના પ્રમુખ એડમિરલ સ્ટીફન કોહલરે સૂચન કર્યું હતું કે બાંગ્લાદેશી અધિકારીઓ જનરલ જમાનને ચીફ ઑફ ડિફેન્સ સ્ટાફનું પદ આપવાના વિકલ્પ પર વિચાર કરી શકે છે. આ સૂચન આ મહિનાની શરૂઆતમાં આપવામાં આવ્યું હતું, જ્યારે એડમિરલ સ્ટીફન US નેવીના અધિકારીઓના એક મોટા દળ સાથે ઢાકાની મુલાકાતે આવ્યા હતા.
બાંગ્લાદેશમાં સેના પર કોનું નિયંત્રણ?
બાંગ્લાદેશમાં એવી કોઈ સંસ્થા નથી જેના પાસે સેનાના બજેટ અથવા વિદેશી એજન્સીઓ સાથેની ઇન્ટેલિજન્સ શેરિંગની દેખરેખ રાખવાનો અધિકાર હોય. રક્ષા મંત્રાલયની સંસદીય સ્થાયી સમિતિ મર્યાદિત દેખરેખ રાખે છે, પરંતુ તેના પાસે સંપૂર્ણ નિયંત્રણ રાખવા માટે જરૂરી અધિકારો નથી.
બાંગ્લાદેશ આર્મી સંસ્થાકીય રીતે સંસદ પ્રત્યે જવાબદાર નથી. રક્ષા મંત્રાલયનો સેના પર કોઈ અધિકાર નથી. રાષ્ટ્રપતિ સશસ્ત્ર દળોના સર્વોચ્ચ કમાન્ડર હોય છે, પરંતુ સર્વિસ ચીફ વડાપ્રધાન પ્રત્યે જવાબદાર હોય છે.
હસીના વિરોધી જૂથ જમાન સાથે
રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે જુલાઈ 2024ના આંદોલનમાં શેખ હસીનાને સત્તા પરથી હટાવનાર જૂથ હવે દેશ ચલાવવામાં સેનાની સીધી ભાગીદારી સુનિશ્ચિત કરવામાં લાગ્યું છે. આ જૂથ શાસન પર નિયંત્રણ જાળવી રાખવા માટે સેનાનું સતત સમર્થન ઇચ્છે છે. આ માટે જનરલ જમાનના હાથમાં વધુ સત્તા આપવા માટે તૈયાર છે.
જોકે, બાંગ્લાદેશની સેનામાં આતંકવાદી જૂથોની ઘૂસણખોરીએ ચિંતા વધારી છે. છેલ્લા બે દાયકામાં અન્સારુલ્લાહ બાંગ્લા, હરકત-ઉલ-જેહાદ અને હિઝ્બ-ઉત-તહરીર જેવા સંગઠનોના સભ્યોએ કથિત રીતે સૈનિક અને નોન-કમિશન્ડ અધિકારી તરીકે સેનામાં ઘૂસણખોરી કરી છે. એક સૈન્ય સૂત્રે જણાવ્યું કે જનરલ ઇકબાલ કરીમ ભુઇયાંના સેનાપ્રમુખ તરીકેના કાર્યકાળ દરમિયાન સશસ્ત્ર દળોમાં અનેક લોકશાહી-વિરોધી સંગઠનોના સભ્યોની ભરતી કરવામાં આવી હતી.
પાકિસ્તાની સેનાની વધતી પકડ
બાંગ્લાદેશની સેના અંદર પાકિસ્તાનનો પ્રભાવ પણ વધ્યો છે. પાકિસ્તાન સાથે વધતા સૈન્ય સહયોગને ભારતમાં ચિંતાની નજરે જોવામાં આવ્યો છે. એક સૈન્ય સૂત્રે દાવો કર્યો કે બાંગ્લાદેશના સરહદી વિસ્તારોમાં પાકિસ્તાનની ઇન્ટર-સર્વિસિસ ઇન્ટેલિજન્સ (ISI)ની હાજરી વધી ગઈ છે. પાકિસ્તાની ગુપ્તચર અધિકારીઓ કથિત રીતે ભારતની સરહદ સાથે જોડાયેલા વિસ્તારોમાં જમાત-એ-ઇસ્લામીના નેતાઓ સાથે નિયમિત સંપર્કમાં છે.
