Chabahar Port US Sanctions: ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવની વચ્ચે ભારતના મહત્વના રોકાણ ગણાતા ‘ચાબહાર પોર્ટ’ ને લઈને અટકળો તેજ થઈ ગઈ છે. હકીકતમાં, ચાબહાર પોર્ટ પર અમેરિકી પ્રતિબંધોમાં મળેલી છૂટ આગામી ૨૬ એપ્રિલના રોજ પૂરી થઈ રહી છે. એવામાં જો અમેરિકા આ છૂટને લંબાવતું નથી, તો ભારતીય રોકાણ માટે ખતરો પેદા થઈ શકે છે. જોકે, ભારતે કહ્યું છે કે ચાબહાર પોર્ટમાં પોતાના હિતોની રક્ષા માટે તે અમેરિકાના સંપર્કમાં છે. આ દરમિયાન ઈરાનના એક ઉચ્ચ સ્તરીય અધિકારીએ ભારત સાથેના સંબંધોને અટૂટ ગણાવ્યા છે અને કહ્યું છે કે ઈરાન અને ભારતના સંબંધોને કોઈ નુકસાન પહોંચાડી શકશે નહીં.
ઈરાનના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા આયોગના સભ્ય સાલાર વેલાયતમદારે ચાબહાર બંદરને ભારત અને ઈરાનના સંબંધોમાં એક મહત્વનો આધાર ગણાવ્યો. તેમણે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પર દુનિયામાં અસ્થિરતા ફેલાવવાનો આરોપ લગાવ્યો. વેલાયતમદારે કહ્યું, ‘દુનિયાની હાલત સારી નથી. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિની હરકતો જરાય ગરિમાપૂર્ણ નથી. તેમણે દરેક દેશમાં ઉથલપાથલ પેદા કરી દીધી છે અને તે દેશો અસ્થિરતાનો સામનો કરી રહ્યા છે. આમાં અમારા મિત્ર દેશ ભારતના મહાન લોકો પણ સામેલ છે.’
ભારત સાથેના સંબંધો ઐતિહાસિક
ઈરાની અધિકારીએ ભારત સાથે ઈરાનના ઐતિહાસિક સંબંધોનો ઉલ્લેખ કર્યો અને કહ્યું કે બંને દેશો ભાષા, સંસ્કૃતિ અને પરંપરામાં ઊંડી સમાનતા ધરાવે છે. તેમણે કહ્યું કે કોઈ પણ વસ્તુ ભારત અને ઈરાનના મજબૂત બંધનોને નુકસાન પહોંચાડી શકશે નહીં. વેલાયતમદારે કહ્યું કે અમે અમારા પરસ્પર હિતોને સુરક્ષિત કરવા માટે ચાબહારમાં ભારતના રોકાણના કરારને અંતિમ ઓપ આપ્યો હતો.
ચાબહાર પોર્ટમાં રોકાણને સુરક્ષિત રાખવા અંગે ભારતના તાજેતરના નિવેદનો અંગે ઈરાની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા આયોગના સભ્યએ કહ્યું કે ભારતીય પક્ષ તર્કસંગત છે. ભારતીય અધિકારીઓ સમજે છે કે દુશ્મન અને હરીફોની ઉશ્કેરણીજનક કાર્યવાહીઓની આ ભાગીદારી પર અસર ન પડવી જોઈએ. તેમણે આગળ કહ્યું કે અમારા મતે આમાં કંઈ બદલાયું નથી. ઈરાનમાં તાજેતરના વિરોધ પ્રદર્શનોને તેમણે વિદેશી કાવતરું ગણાવ્યું અને કહ્યું કે ઈરાને સુરક્ષા અને સામાન્ય સ્થિતિ પુનઃસ્થાપિત કરી દીધી છે.
અમેરિકા અને ઈરાનમાં તણાવ
ઈરાન તરફથી આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે તાજેતરના વિરોધ પ્રદર્શનો પછી તેહરાન અને વોશિંગ્ટન વચ્ચે નિવેદનબાજી તેજ થઈ ગઈ છે. બંનેએ એકબીજા પર આકરા હુમલા કર્યા છે. તેહરાને પોતાની તરફ વધનારા હાથને કાપી નાખવાની ધમકી આપી છે, જ્યારે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કહ્યું છે કે જો તેમને મારવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે તો ઈરાનને પૃથ્વી પરથી મિટાવી દેવામાં આવશે.
