China Communist Party: ચીનની કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીએ શુક્રવારે 33 વરિષ્ઠ અધિકારીઓને હાંકી કાઢવાની જાહેરાત કરી છે. આમાં દેશના કેટલાક સૌથી શક્તિશાળી સૈન્ય નેતાઓનો પણ સમાવેશ થાય છે. તાજેતરના દાયકાઓમાં શિસ્તભંગ સંબંધિત આ સૌથી મોટી કાર્યવાહીઓમાંની એક છે. આ પગલું એવા સમયે લેવામાં આવ્યું છે, જ્યારે રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ આ વર્ષે યોજાનારી ’21મી પાર્ટી કોંગ્રેસ’ પહેલાં સત્તાધારી પાર્ટી પર પોતાની પકડ મજબૂત કરી રહ્યા છે. સાથે જ તેઓ ચોથા કાર્યકાળ માટે તૈયારી કરતા જોવા મળી રહ્યા છે. ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગનો વર્તમાન ત્રીજો કાર્યકાળ વર્ષ 2027માં પૂર્ણ થશે.
બેઇજિંગમાં કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીની સેન્ટ્રલ કમિટીની ચાર દિવસીય બેઠક બાદ જાહેર કરવામાં આવેલા સત્તાવાર નિવેદનમાં આ હકાલપટ્ટીની પુષ્ટિ કરવામાં આવી હતી. 26થી 29 ઓક્ટોબર સુધી ચાલેલી આ બેઠકને 20મી સેન્ટ્રલ કમિટીનું પાંચમું પૂર્ણ સત્ર કહેવામાં આવે છે. સેન્ટ્રલ કમિટીએ આ અધિકારીઓ દ્વારા પાર્ટીના શિસ્તનિયમોના ગંભીર ઉલ્લંઘન સાથે જોડાયેલા અહેવાલોની સમીક્ષા કરી હતી.
હાંકી કાઢવામાં આવેલા લોકોમાં સેન્ટ્રલ મિલિટરી કમિશનના પૂર્વ ઉપાધ્યક્ષ ઝાંગ યુક્સિયા, જોઇન્ટ સ્ટાફ ડિપાર્ટમેન્ટના પૂર્વ પ્રમુખ લિયુ ઝેનલી, શિનજિયાંગ પાર્ટીના પૂર્વ પ્રમુખ મા જિંગરુઈ, પૂર્વ વરિષ્ઠ રાજદ્વારી લિયુ જિયાનચાઓ, પૂર્વ ઉદ્યોગ મંત્રી જિન ઝુઆંગલોંગ અને સિક્યોરિટીઝ રેગ્યુલેટરના પૂર્વ પ્રમુખ યી હુઈમાનનો સમાવેશ થાય છે. – પાર્ટીનું નિવેદન.
સૈન્ય નેતૃત્વમાં મોટો ફેરફાર
હાંકી કાઢવામાં આવેલા 33 અધિકારીઓમાં સેનાના પૂર્વ વરિષ્ઠ અધિકારીઓ ઝાંગ યુક્સિયા અને લિયુ ઝેનલીનો સમાવેશ થાય છે. નિવેદન અનુસાર, હટાવવામાં આવેલા લોકોમાંથી 16 સેનાસાથે જોડાયેલા હતા. બેઠકમાં જનરલ ઝાંગ શેંગમિનને પોલિટિકલ બ્યૂરોમાં પ્રમોશન પણ આપવામાં આવ્યું હતું, જે કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીની સર્વોચ્ચ નિર્ણય લેતી સંસ્થા છે. ઝાંગને સશસ્ત્ર દળો પર પોતાનું નિયંત્રણ મજબૂત કરવાની જિનપિંગની કોશિશોમાં મહત્ત્વના સહયોગી માનવામાં આવે છે.
ગયા વર્ષે ઝાંગને સેન્ટ્રલ મિલિટરી કમિશન (CMC)ના ઉપાધ્યક્ષ બનાવવામાં આવ્યા હતા. તેઓ 2018થી આ વર્ષના જુલાઈ સુધી સેનામાં ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી પ્રમુખ તરીકે કાર્યરત હતા. આ દરમિયાન તેમણે PLAની અંદર કથિત ગેરરીતિઓને જડમૂળથી દૂર કરવાના પ્રયાસો પર દેખરેખ રાખી હતી. ચીનના સશસ્ત્ર દળોની દેખરેખ સેન્ટ્રલ મિલિટરી કમિશન (CMC) કરે છે, જેના પ્રમુખ શી જિનપિંગ છે.
શીના ત્રીજા કાર્યકાળની સૌથી મોટી કાર્યવાહી
આંકડા અનુસાર, શીના ત્રીજા કાર્યકાળ દરમિયાન સેન્ટ્રલ કમિટીમાંથી હટાવવામાં આવેલા સભ્યોની કુલ સંખ્યા 51 થઈ ગઈ છે. તેમના પ્રથમ કાર્યકાળમાં 35 અને બીજા કાર્યકાળમાં 5 સભ્યોને હટાવવામાં આવ્યા હતા. આ કાર્યવાહી માત્ર પાર્ટીના ટોચના હોદ્દાઓ સુધી મર્યાદિત નથી. ચીનની ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી દેખરેખ સંસ્થાના જણાવ્યા અનુસાર, આ વર્ષના પ્રથમ નવ મહિનામાં પાર્ટીની અંદર 6,80,000 લોકો સામે શિસ્તભંગની કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી.
2012માં સત્તા સંભાળ્યા બાદ શી દ્વારા શરૂ કરવામાં આવેલા અભિયાનને પાર્ટીએ આ કાર્યવાહીનું શ્રેય આપ્યું છે. આ અભિયાને ઢીલા વહીવટમાં સુધારો કર્યો અને પાર્ટી, સરકાર તથા સેનાની અંદર રહેલા ગંભીર જોખમોને દૂર કર્યા. આ પૂર્ણ સત્રમાં સેન્ટ્રલ કમિટીના 279 સભ્યો હાજર રહ્યા હતા. શી જિનપિંગના 14 વર્ષના કાર્યકાળમાં પહેલીવાર આવી બેઠકમાં હાજરી આપનારા સભ્યોની સંખ્યા 300થી ઓછી રહી છે.
શી જિનપિંગ ભ્રષ્ટાચારને લાંબા ગાળે સત્તા પર પાર્ટીની પકડ માટે સૌથી મોટું જોખમ માને છે. જોકે, ચીનના વિશાળ અમલદારશાહી તંત્રમાં બેઇજિંગની પ્રાથમિકતાઓનો વાસ્તવિક અમલ કરવો સરળ નથી. – વરિષ્ઠ નીતિ સલાહકાર રૂબી ઓસમેન.
વિશ્લેષકો શું કહી રહ્યા છે
આ મામલે લિયુએ કહ્યું, ‘રાજનીતિશાસ્ત્રમાં એક જાણીતો તર્ક છે, જેને યોગ્યતા અને વફાદારી વચ્ચેના આદાનપ્રદાન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેનો મૂળભૂત અર્થ એ છે કે તમે એવી વ્યક્તિને સાથે રાખી શકતા નથી, જે ખૂબ સક્ષમ પણ હોય અને તમારી પ્રત્યે ખૂબ વફાદાર પણ હોય.’
હિલમેનનું કહેવું છે કે કડક શિસ્તથી ઉપરછલ્લું પાલન જોવા મળી શકે છે. જેમ કે, વાસ્તવમાં કંઈ કર્યા વિના વફાદારી દર્શાવવા માટે બેઠકો, કાર્યશાળાઓ અને તાલીમ સત્રોનું આયોજન કરવામાં આવી શકે છે.
