Henley Passport Index: બુધવાર, ૨૪ જૂનના રોજ પાસપોર્ટ સેવા દિવસ ઉજવવામાં આવ્યો છે. આ અવસરે વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે ભારત અને વિદેશના પાસપોર્ટ સત્તાધિકારીઓને શુભકામનાઓ આપી છે. સરકાર તરફથી જણાવવામાં આવ્યું છે કે નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માં વાર્ષિક પાસપોર્ટ જાહેર કરવાની સંખ્યા ઝડપથી વધી છે. આ અવસરે દુનિયાના શક્તિશાળી પાસપોર્ટને લઈને પણ ચર્ચા જોવા મળી રહી છે. આનું કારણ તાજેતરમાં જ જાહેર કરવામાં આવેલી સૌથી મજબૂત પાસપોર્ટવાળા દેશોની યાદી છે.
હેનલે એન્ડ પાર્ટનર્સ દ્વારા દુનિયાભરના દેશોના પાસપોર્ટની સ્થિતિ દર્શાવતી નવી રેન્કિંગ જાહેર કરવામાં આવી છે. આ રેન્કિંગમાં એકવાર ફરી સિંગાપોરે ટોપ કર્યું છે. ઇન્ડેક્સમાં સિંગાપોર પછી જાપાન, સાઉથ કોરિયા અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત (યુએઈ) અને સ્વીડન છે. ભારતીય પાસપોર્ટ આ લિસ્ટમાં ૮૦મા સ્થાન પર છે. વળી પાકિસ્તાની પાસપોર્ટ નીચે સરકીને ૧૦૦મા સ્થાન પર ચાલ્યો ગયો છે. અફઘાનિસ્તાન આ લિસ્ટમાં સૌથી નીચે છે.
દુનિયાના સૌથી શક્તિશાળી પાસપોર્ટ
૧- સિંગાપોર
૨-જાપાન, દક્ષિણ કોરિયા અને યુએઈ (સંયુક્ત રીતે બીજા નંબર પર)
૩- સ્વીડન
૪-બેલ્જિયમ, ડેનમાર્ક, ફિનલેન્ડ, ફ્રાન્સ, જર્મની, આયર્લેન્ડ, ઈટાલી, લક્ઝમબર્ગ, નેધરલેન્ડ્સ, નોર્વે, સ્પેન (સંયુક્ત રીતે ચોથો નંબર)
૫- ઓસ્ટ્રિયા, ગ્રીસ, માલ્ટા, પોર્ટુગલ, સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ (સંયુક્ત રીતે પાંચમો નંબર)
૬-હંગેરી, પોલેન્ડ, યુકે (સંયુક્ત રીતે છઠ્ઠો નંબર)
૭- ઓસ્ટ્રેલિયા, કેનેડા, ચેકિયા, લાતવિયા, મલેશિયા, ન્યૂઝીલેન્ડ, સ્લોવાકિયા, સ્લોવેનિયા (સંયુક્ત રીતે સાતમા પર)
૮-ક્રોએશિયા એસ્ટોનિયા (સંયુક્ત રીતે)
૯-લિક્ટેન્સ્ટીન, લિથુઆનિયા (સંયુક્ત રીતે)
૧૦- આઇસલેન્ડ અને અમેરિકાનો પાસપોર્ટ દસમા નંબર પર છે.
ભારત અને પાકિસ્તાનની સ્થિતિ
સિંગાપોરનો પાસપોર્ટ સૌથી શક્તિશાળી માનવામાં આવ્યો છે કારણ કે તેના ધારકોને ૧૯૨ ડેસ્ટિનેશનમાં વિઝા ફ્રી પહોંચ મળે છે. જાપાન, યુએઈ અને સાઉથ કોરિયાના પાસપોર્ટથી ૧૮૮ દેશોમાં વિઝા વગર એન્ટ્રી મળે છે. સ્વીડનના પાસપોર્ટ ધારકોને ૧૮૭ દેશો, ચોથા નંબરના દેશોને ૧૮૬, પાંચમા નંબરના દેશોને ૧૮૫ દેશોમાં પહોંચ મળે છે.
ભારતનો પાસપોર્ટ તાજા હેનલે પાસપોર્ટ ઇન્ડેક્સમાં ૮૦મા પોઝિશન પર છે. ભારતીય પાસપોર્ટ હોલ્ડર પહેલાથી વિઝા લીધા વિના ૫૬ દેશોમાં વિઝા વગર મુસાફરી કરી શકે છે. ભારતની સાથે અલ્જીરિયા, કોત દ’ઇવોઆર, મોરિટાનિયા અને સેનેગલ ૮૦મા પાયદાન પર છે. પાકિસ્તાન આ લિસ્ટમાં ૧૦૦મા સ્થાન પર છે. પાકિસ્તાનના પાસપોર્ટ ધારક ૩૦ દેશોમાં વિઝા ફ્રી ટ્રાવેલ કરી શકે છે.
કેવી રીતે નક્કી થાય છે રેન્કિંગ
દુનિયાના સૌથી શક્તિશાળી પાસપોર્ટની આ રેન્કિંગને કોઈ પણ વધારાના પ્રતિબંધ વગર એક દેશમાંથી બીજા દેશમાં જવાની ક્ષમતાથી માપવામાં આવે છે. રેન્કિંગમાં ૨૨૭ દેશો અને પ્રદેશોને સામેલ કરવામાં આવ્યા છે. હેનલી પાસપોર્ટ ઇન્ડેક્સ રેન્કિંગમાં સમાન સ્કોરવાળા ઘણા દેશોને એક સ્થાન પર રાખવામાં આવ્યા છે. એવામાં ઘણા દેશ સંયુક્ત રીતે એક જ સ્થાન પર છે.
