Hormuz Strait Crisis: હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait Of Hormuz) પર અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તણાવ ફરી એકવાર ઝડપથી વધી રહ્યો છે. ઈરાને શનિવારે ચેતવણી આપી કે તે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર પોતાનું નિયંત્રણ વધુ કડક કરી રહ્યું છે. તેહરાને જહાજોને કહ્યું કે શિપિંગ રૂટ ફરીથી બંધ કરી દેવામાં આવ્યો છે, કારણ કે અમેરિકન નેવીએ ઈરાની બંદરોની નાકેબંધી ચાલુ રાખી છે. તેહરાને અમેરિકા પર યુદ્ધવિરામના ઉલ્લંઘનનો આરોપ લગાવ્યો. બીજી તરફ, સુપ્રીમ લીડર મોજતબા ખામેનેઈએ ધમકી આપી કે ઈરાનની નેવી દુશ્મનને કડવી હાર આપવા માટે તૈયાર છે.
ભારતીય જહાજોને બદલવો પડ્યો રસ્તો
ઈરાનની સંયુક્ત સૈન્ય કમાન્ડે કહ્યું છે કે હોર્મુઝની સામુદ્રધુની પર નિયંત્રણ ફરી પોતાની અગાઉની સ્થિતિમાં આવી ગયું છે, જે હવે સશસ્ત્ર દળોના કડક સંચાલન અને નિયંત્રણ હેઠળ છે. આ દરમિયાન હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં ઈરાનના રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ (IRGC) ના ગોળીબાર બાદ અનેક ભારતીય જહાજોને પોતાનો રસ્તો બદલવો પડ્યો, જેના પછી ભારતે નવી દિલ્હીમાં ઈરાની રાજદૂત મોહમ્મદ ફથાલીને તેડાવીને કડક વિરોધ નોંધાવ્યો.
શું IRGC ઈરાનને ચલાવી રહી છે?
મામલાની જાણકારી રાખતા લોકોએ જણાવ્યું કે વિદેશ સચિવ વિક્રમ મિસ્રીએ ગોળીબાર પર ઊંડી ચિંતા વ્યક્ત કરી. તેમણે એ વાત પર ભાર મૂક્યો કે ભારત વ્યાપારી જહાજોની સુરક્ષાને મહત્વ આપે છે. આ સાથે જ યાદ અપાવ્યું કે ઈરાને અગાઉ પણ સુરક્ષિત માર્ગ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં મદદ કરી હતી. એવામાં સવાલ ઉઠે છે કે શું ઈરાને ભારતીય જહાજોને સુરક્ષિત જવા દેવાનો વાયદો તોડી દીધો છે અથવા તો IRGC પોતાના નાગરિક નેતૃત્વનું પણ સાંભળી રહી નથી.
ભારતના બે જહાજો પર ગોળીબાર
ઘટનાની જાણકારી રાખતા અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે કાચા તેલ અને ગેસથી ભરેલા ભારત તરફ આવી રહેલા ૧૪ જહાજોના કાફલાને IRGC એ રોકી દીધો. આ જહાજો સામુદ્રધુનીમાંથી પસાર થઈ રહ્યા હતા, ત્યારે IRGC એ તેમાંથી બે પર ગોળીબાર કર્યો, જેના પછી ૧૩ જહાજોને પાછા ફરવું પડ્યું. જે જહાજોને પાછા ફરવું પડ્યું, તેમાંથી ઓછામાં ઓછા ચાર ભારતીય ઓઈલ ટેન્કર અથવા વાહક હતા.
ભારતનો ઝંડો લાગેલા એક જહાજ પર IRGC એ કોઈ પણ ચેતવણી વગર ગોળીઓ ચલાવી. તેના પર કાચું તેલ લદાયેલું હતું. નુકસાન પહોંચ્યા પછી તે જહાજ પાછું ફરી ગયું. બીજા જહાજને કેટલું નુકસાન થયું છે, તે વિશે જાણકારી મળી શકી નથી. જોકે, સૂત્રોએ જણાવ્યું કે ભારતનો ઝંડો લાગેલું એક અન્ય જહાજ સુરક્ષિત રીતે પસાર થઈ ગયું અને હવે ભારત તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. આ જહાજ હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ માટે કાચું તેલ લઈને આવી રહ્યું છે.
ગનબોટ અને પ્રોજેક્ટાઈલથી હુમલો
બ્રિટિશ સેનાના મેરીટાઇમ ટ્રેડ ઓપરેશન્સ સેન્ટરે જણાવ્યું કે શનિવારે IRGC ની ગનબોટોએ સામુદ્રધુનીમાંથી પસાર થઈ રહેલા એક ટેન્કર પર ગોળીબાર કર્યો અને એક અજ્ઞાત પ્રક્ષેપાસ્ત્ર એક કન્ટેનર શિપ સાથે ટકરાયું. આનાથી કેટલાક કન્ટેનર ક્ષતિગ્રસ્ત થયા. આમાં જહાજોની ઓળખ બતાવવામાં આવી નથી. દરિયાઈ સુરક્ષા અને શિપિંગ કર્મચારીઓએ જણાવ્યું કે કેટલાક વ્યાપારી જહાજોને ઈરાનની નેવી તરફથી રેડિયો સંદેશ મળ્યા, જેમાં કહેવામાં આવ્યું કે જળમાર્ગથી કોઈ પણ જહાજને પસાર થવાની પરવાનગી નથી.
