ઈરાનના પુરુષોની ઊંચાઈમાં 100 વર્ષમાં 16.5 સેન્ટિમીટરનો વધારો, દુનિયામાં સૌથી આગળ
તેહરાન: પાછલી સદી દરમિયાન ઈરાનના પુરુષોની સરેરાશ ઊંચાઈમાં આશરે 16.5 સેન્ટિમીટરનો વધારો થયો. આ માત્ર કેટલાક પસંદગીના પુરુષો સાથે નહીં પરંતુ લગભગ સમગ્ર વસ્તી સાથે થયું. આ સદી (1896થી 1996 સુધીના 100 વર્ષ) દરમિયાન બ્રિટિશ પુરુષોની ઊંચાઈમાં 11 સેન્ટિમીટર અને અમેરિકન પુરુષોની ઊંચાઈમાં 6 સેન્ટિમીટરનો વધારો થયો. આવી સ્થિતિમાં ઈરાન સૌથી આગળ રહ્યું. જ્યારે મહિલાઓમાં દક્ષિણ કોરિયામાં ઊંચાઈ સૌથી વધુ વધી છે. તેને વધુ સારા પોષણ અને અન્ય પાસાઓ સાથે જોડવામાં આવ્યું છે.
સ્પેસ ડેઇલીએ જણાવ્યું છે કે પુરુષોની ઊંચાઈ અંગેની આ માહિતી 2016ના એક પેપરથી મળી છે. આ પેપરનું શીર્ષક A century of trends in adult human height (વયસ્ક માનવોની ઊંચાઈમાં એક સદીના ટ્રેન્ડ)ના નામે પ્રકાશિત થયું હતું. તેને NCD Risk Factor Collaborationએ eLife જર્નલમાં પબ્લિશ કર્યું હતું. આ રિસર્ચ ટીમનું નેતૃત્વ Imperial College London ના રિસર્ચર્સ કરી રહ્યા હતા. તેમણે World Health Organization સાથે મળીને કામ કર્યું.
ઈરાને મારી બાજી
રિસર્ચ ટીમે 1.86 કરોડથી વધુ લોકો પર થયેલી 1,472 population-based studies નું ઘણી વખત વિશ્લેષણ કર્યું. તેના આધારે તેમણે 200 દેશોમાં 1896 અને 1996 વચ્ચે જન્મેલા લોકોની સરેરાશ વયસ્ક ઊંચાઈનો અંદાજ લગાવ્યો. તેમાં ઈરાની પુરુષોની ઊંચાઈમાં સૌથી વધુ વધારો જોવા મળ્યો.
20મી સદીમાં ઈરાની પુરુષોની ઊંચાઈમાં વધારો 16.5 સેન્ટિમીટર હતો. તેમાં 95% credible interval 13.3થી 19.7 સેન્ટિમીટર હતું. મહિલાઓના કિસ્સામાં South Korean મહિલાઓ સૌથી આગળ રહી, જેમની ઊંચાઈમાં 20.2 સેન્ટિમીટરનો વધારો થયો.
ઈરાન જ કેમ?
આ સ્ટડી ફેરફારને માપે છે પરંતુ કારણ જણાવતી નથી. રિસર્ચર્સ જે દિશા તરફ ઈશારો કરી રહ્યા છે, તે એકસરખી છે. Imperial ની રિલીઝમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે જે બાળકોને સારું પોષણ મળે છે અને વધુ સારા વાતાવરણમાં રહે છે, તેઓ વધુ ઊંચા થાય છે. પ્રેગ્નન્સી દરમિયાન માતાનું સ્વાસ્થ્ય પણ મહત્વ ધરાવે છે. જોકે ઊંચાઈ એક સંકેત છે, કોઈ પાક્કું પરિણામ નથી.
Imperial College ના પ્રોફેસર Majid Ezzati એ આ સમગ્ર પ્રક્રિયાને એક પ્રકારના ‘હેલ્થ પોર્ટ્રેટ’ (સ્વાસ્થ્યની તસવીર) તરીકે રજૂ કરી. તેમણે કહ્યું કે આ સ્ટડી આપણને પાછલી સદીમાં દેશોના સ્વાસ્થ્યની તસવીર મોટેભાગે દર્શાવે છે. તે જણાવે છે કે કેટલાક દેશોમાં સરેરાશ ઊંચાઈ ઘટી રહી છે, જ્યારે અન્ય દેશોમાં લોકો વધુ ઊંચા થઈ રહ્યા છે.
ઊંચાઈથી શું જાણવા મળે છે, શું નહીં
વધુ ઊંચા લોકો ધરાવતા દેશોને વિજેતા અને ઊંચાઈ ઘટતા દેશોને દુઃખદ સ્થિતિ તરીકે જોવું સરળ લાગે છે. આ દૃષ્ટિકોણથી અસલ વાત છૂટી જાય છે. અસલ મુદ્દો ઊંચાઈ નથી. તે એવી કોઈ વસ્તુનું માપદંડ હોઈ શકે છે, જેને આપણે 100 વર્ષ દરમિયાન સરળતાથી માપી શકતા નથી. તે છે કોઈ સ્થળે બાળપણ દરમિયાન મળેલી પરિસ્થિતિ.
NCD-RisCની એક સ્ટડીએ બાદમાં આ ચિંતાને વધુ સ્પષ્ટ કરી છે. તેમાં જાણવા મળ્યું કે ઘણા દેશોમાં પાંચ વર્ષની ઉંમરે બાળકોની ઊંચાઈ અને વજન તો ઠીકઠાક હતું, પરંતુ સ્કૂલના દિવસોમાં તેઓ પાછળ રહી ગયા. તેનાથી જાણવા મળે છે કે સ્કૂલની ઉંમરમાં પોષણ અને રહેવા-જીવનની પરિસ્થિતિઓ પણ મહત્વ ધરાવે છે.
