ઇઝરાયેલની ચૂંટણીમાં વિદેશી ભંડોળથી દખલના આરોપો, અરબ પક્ષો કિંગમેકર બનતાં તપાસના આદેશ
Israel Election foreign Interference: ઇઝરાયેલની કેન્દ્રીય ચૂંટણી સમિતિના અધ્યક્ષ જસ્ટિસ નોમ સોલબર્ગે મંગળવારે યોજાયેલી ચૂંટણીમાં વિદેશી ભંડોળના આરોપોની તપાસ કરવા માટે ઇઝરાયેલની આંતરિક સુરક્ષા અને ગુપ્તચર એજન્સી શિન બેટના વડાને કહ્યું છે.
આ પગલું એવા સમયે લેવામાં આવ્યું છે, જ્યારે ચૂંટણીનાં પરિણામો અંગેની સ્થિતિ સ્પષ્ટ નથી. અરબ પક્ષો કિંગમેકર બનીને ઊભર્યા છે, કારણ કે તેમણે અત્યાર સુધીની સૌથી વધુ બેઠકો જીતી છે.
શિન બેટના નિયામક ડેવિડ ઝિનીને લખેલા પત્રમાં કેન્દ્રીય ચૂંટણી સમિતિના અધ્યક્ષે કહ્યું છે કે તેમના ધ્યાન પર એવી ગંભીર આશંકાઓ આવી છે કે વિદેશી સંસ્થાઓએ ઇઝરાયેલના હિતોની વિરુદ્ધ કામ કરતાં ભંડોળ દ્વારા “ચૂંટણીને અયોગ્ય રીતે પ્રભાવિત કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે”.
બુધવારે સવારે લખાયેલા આ પત્રમાં કોઈ દેશ કે સંગઠનનું નામ લેવામાં આવ્યું નથી. જોકે, ઇઝરાયેલની ચૂંટણી સમિતિના અધ્યક્ષના પત્ર પરથી સંકેત મળે છે કે અરબ સંસ્થાઓએ ઇઝરાયેલની ચૂંટણીનાં પરિણામોને પ્રભાવિત કરવાના હેતુથી ચલાવવામાં આવેલા અભિયાનને ભંડોળ પૂરું પાડ્યું હતું.
વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુની લિકુડ પાર્ટીએ કહ્યું છે કે જજ સોલબર્ગનાં નિવેદનોથી તેને આઘાત લાગ્યો છે. આ નિવેદનોમાં આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે કે વિદેશી સંસ્થાઓ અરબ પક્ષોની તરફેણમાં મતદારોને પ્રભાવિત કરવા અને તેમને લાંચ આપવા માટે ચૂંટણીમાં હસ્તક્ષેપ કરી રહી હતી.
નેતન્યાહુ દ્વારા પોસ્ટ કરવામાં આવેલા પાર્ટીના નિવેદનમાં તેને “લોકશાહી પરનો હુમલો” ગણાવવામાં આવ્યો છે. નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે તેનો હેતુ વિદેશી તાકાતો દ્વારા નેસેટ પર કબજો કરવો, ઇઝરાયેલનું ઇસ્લામીકરણ કરવું અને જમણેરી શાસનને ઉથલાવી દેવાનો છે, જેથી તમામ મોરચે અને ખાસ કરીને ઇરાન સામે ઇઝરાયેલી સંરક્ષણ દળો (IDF)ને પીછેહઠ કરવી પડે અને હારનો સામનો કરવો પડે.
નેતન્યાહુવિરોધી ગઠબંધનનું નેતૃત્વ કરી રહેલા ગાદી આઇઝેનકોટએ કહ્યું કે ઇઝરાયેલે ચૂંટણીની નિષ્પક્ષતા જાળવવા માટે સંપૂર્ણ સતર્કતા રાખવી જોઈએ. કોઈપણ પ્રકારના હસ્તક્ષેપ, તથ્યોને તોડી-મરોડીને રજૂ કરવા અને પક્ષપાતના પ્રયાસો સામે સાવચેત રહેવું જોઈએ તથા દરેક ફરિયાદની સંપૂર્ણ તપાસ થવી જોઈએ. નેતન્યાહુને પડકાર આપી રહેલા આઇઝેનકોટએ એમ પણ કહ્યું કે રાજકીય પક્ષો પાસેથી અપેક્ષા છે કે તેઓ આ સ્થિતિનો લાભ લઈને 26મી નેસેટના શપથગ્રહણના સમયને પ્રભાવિત કરવાનો પ્રયાસ કરશે.
ચૂંટણી સમિતિએ બુધવારે નેતન્યાહુના નેતૃત્વ હેઠળની લિકુડ પાર્ટીના નિવેદનના થોડા કલાકો પછી આ પગલું લીધું હતું. પાર્ટીએ આરોપ મૂક્યો હતો કે ચૂંટણી “આતંકવાદને સમર્થન આપતા અને યહૂદી દેશને ખતમ કરવા માગતા અરબ પક્ષોએ ચોરી લીધી છે”. પાર્ટીએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે આ માટે લાંચ, ધમકી, હિંસા, બનાવટ અને મતદારોને એકત્ર કરવા માટે પ્રતિબંધિત સોફ્ટવેરના ઉપયોગ જેવી ગંભીર ગુનાહિત પદ્ધતિઓ અપનાવવામાં આવી હતી.
લિકુડ પાર્ટીએ તેને ઇઝરાયેલની લોકશાહી અને તેના નાગરિકોના મતદાનના અધિકારો પરનો ગંભીર હુમલો ગણાવ્યો હતો. પાર્ટીએ કહ્યું કે તે ચૂંટણીમાં ગેરરીતિઓ સંબંધિત “સેંકડો સાક્ષીઓનાં નિવેદનો અને પુરાવા” પોલીસ, શિન બેટ અને કેન્દ્રીય ચૂંટણી સમિતિને સોંપી રહી છે. પાર્ટી અનુસાર, આ પુરાવાઓમાં અનેક અરબ મતદાન મથકો પર રોકડ રકમ ધરાવતા હજારો પરબીડિયાં અને રામ પાર્ટીની પત્રિકાઓનો સમાવેશ થાય છે. રામ ઇઝરાયેલનો એક રાજકીય પક્ષ છે, જેના સમર્થકોમાં અરબ સમુદાયના લોકો બહુમતીમાં છે. આ ઉપરાંત, મતદાન મથકોના કર્મચારીઓને ધમકાવવા અને તેમની સાથે હિંસા કરવી, મતદાન દરમિયાન પડદા પાછળ અનેક વખત મતદાન કરવું અને બે અલગ-અલગ ઓળખ સાથે મતદાન કરવાના કિસ્સાઓનો પણ સમાવેશ થાય છે.
ઇઝરાયેલની 120 સભ્યોની સંસદ નેસેટમાં અરબ પક્ષોએ 19 બેઠકો જીતી છે. 2022ની અગાઉની ચૂંટણીમાં તેમને મળેલી 10 બેઠકોની સરખામણીમાં આ સંખ્યા લગભગ બમણી છે. બંને પક્ષોએ નેતન્યાહુવિરોધી નિવેદનો જાહેર કર્યાં છે. તેનાથી સંકેત મળે છે કે તેઓ ગાદી આઇઝેનકોટના નેતૃત્વ હેઠળના ‘પરિવર્તન ગઠબંધન’ને સમર્થન આપી શકે છે, જેનો હેતુ ઇઝરાયેલના સૌથી લાંબા સમય સુધી વડાપ્રધાન રહેલા નેતન્યાહુને સત્તા પરથી દૂર કરવાનો છે.
બંને અરબ પક્ષો હવે ચૂંટણીમાં મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે તેવી તાકાત બનીને ઊભર્યા છે. નેતન્યાહુનું ગઠબંધન અને ‘પરિવર્તન ગઠબંધન’, બંને બહુમતી માટે જરૂરી 61 બેઠકોનો આંકડો પાર કરી શક્યાં નથી. સંયુક્ત યાદીને 12 બેઠકો મળી છે, જ્યારે રામ પાર્ટીએ સાત બેઠકો જીતી છે.
ઇઝરાયેલમાં નેસેટના 120 સભ્યોને ચૂંટવા માટે ચૂંટણી યોજાઈ હતી. આ વખતે વિક્રમી 77.7 ટકા મતદાન થયું હતું, જે 1999 પછીનું સૌથી વધુ છે. આ વર્ષની ચૂંટણીમાં અરબ બહુમતી ધરાવતા વિસ્તારોમાં મતદાનમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો હતો. નાઝરેથમાં, જ્યાં લગભગ 100 ટકા વસ્તી ઇઝરાયેલી અરબ સમુદાયની છે, ત્યાં 80 ટકાથી વધુ મતદાન નોંધાયું હતું.
