Morocco Israel Drone Factory: ગાઝામાં ઇઝરાયલના સૈન્ય અભિયાનને લઈને દુનિયાભરમાં તેની ટીકા થઈ રહી છે, અને વિવિધ દેશોના શહેરોમાં ઇઝરાયલ વિરુદ્ધ વિરોધ પ્રદર્શનો થઈ રહ્યા છે. પરંતુ આ બધાની વચ્ચે મુસ્લિમ દેશ મોરક્કો એ એક ચોંકાવનારું પગલું ભર્યું છે.
મોરક્કો હવે ઇઝરાયલી ડ્રોનનું ઉત્પાદન કરવા જઈ રહ્યું છે. દેશે એક ઇઝરાયલી રક્ષા કંપનીને ડ્રોન ફેક્ટરી સ્થાપવાની મંજૂરી આપી દીધી છે, જે બંને દેશો વચ્ચેના રક્ષા સંબંધોને મજબૂત કરવાની દિશામાં મોટું પગલું છે.
પાર્ટનરશિપ: રિપોર્ટ મુજબ, ઇઝરાયલ એરોસ્પેસ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ ની એક સહાયક કંપની સાથેની ભાગીદારી હેઠળ મોરક્કોમાં ટેક્ટિકલ એટેક ડ્રોન માટે ઉત્પાદન સુવિધા ખોલવામાં આવશે.
આંતરિક વિરોધ છતાં મોરક્કો કેમ મક્કમ?
નોંધનીય છે કે મોરક્કોના આ પગલાનો તેના પોતાના જ દેશમાં વિરોધ થઈ રહ્યો છે. તેમ છતાં મુસ્લિમ દેશ મોરક્કો પોતાના લોકોને નારાજ કરીને પણ ઇઝરાયલી હથિયાર ફેક્ટરીની તરફેણમાં મજબૂતીથી ઊભું છે.
મુખ્ય કારણ: તેનું મુખ્ય કારણ છે ઇઝરાયલી હથિયારોની ગુણવત્તા.
અબ્રાહમ સમજૂતી: ૨૦૨૦ માં અબ્રાહમ અકૉર્ડ (Abraham Accords) પર હસ્તાક્ષર કરનાર મુસ્લિમ દેશો અને ઇઝરાયલ વચ્ચે રક્ષા સહયોગ સતત વધી રહ્યો છે. ૨૦૨૪ માં ઇઝરાયલે આ દેશોને $૧.૭ અબજ ડૉલર ના હથિયારો વેચ્યા હતા.
મોરક્કો અને ઇઝરાયલનો રક્ષા સહયોગ
મોરક્કો છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી અબ્રાહમ સમજૂતીમાં પોતાની સદસ્યતાનો લાભ લઈને ઇઝરાયલી હથિયારો અને ટેક્નોલોજીની આયાત કરી રહ્યું છે, જેનાથી મોરક્કોની રક્ષા ક્ષમતામાં સુધારો થયો છે.
મોટા ખરીદદાર: ૨૦૨૦ માં સમજૂતી પર હસ્તાક્ષર કર્યા બાદ મોરક્કો ઇઝરાયલનું મોટું રક્ષા ખરીદદાર બની ગયું છે.
ખરીદી: મોરક્કોએ ઇઝરાયલ પાસેથી તોપ, એર ડિફેન્સ મિસાઇલ અને જાસૂસી સેટેલાઇટ ખરીદ્યા છે.
સુસાઇડ ડ્રોનની ખાસિયત
ઇઝરાયલી કંપની બ્લુબર્ડ એયરો સિસ્ટમ્સ (Bluebird Aero Systems) એ SpyX સુસાઇડ ડ્રોન માટે મોરક્કોમાં ફેસિલિટી ખોલવાની જાહેરાત કરી છે.
પ્રથમ ફેક્ટરી: ઇઝરાયલ પછી મધ્ય પૂર્વ અને ઉત્તર આફ્રિકામાં આ પ્રથમ ઇઝરાયલી હથિયાર ફેક્ટરી હશે.
વિશેષતા: SpyX એક હળવો દારૂગોળો લઈ જનાર ડ્રોન છે, જેની રેન્જ ૫૦ કિલોમીટર છે. તે બે કલાક સુધી ઉડાન ભરી શકે છે અને તેની ઝડપ ૨૫૦ કિમી પ્રતિ કલાકથી વધુ છે.
મોરક્કો એકલું નથી
ઇઝરાયલ સાથે રક્ષા સંબંધો વધારનાર મોરક્કો એકલો મુસ્લિમ દેશ નથી:
UAE: UAE એ ઇઝરાયલ પાસેથી બે મિસાઇલ સિસ્ટમ લીધી છે.
બહેરીન: બહેરીનના તટીય વિસ્તારોની સુરક્ષા માટે ઇઝરાયલી રડાર લગાવવામાં આવ્યા છે.
પેગાસસ ગ્રાહકો: ઇઝરાયલનું જાસૂસી ટૂલ પેગાસસ પણ યુએઇ, બહેરીન અને સાઉદી અરબ જેવા અરબ દેશો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે, જોકે સાઉદી અરબે હજી સુધી ઇઝરાયલ સાથે રાજદ્વારી સંબંધો સ્થાપિત કર્યા નથી.
