NISAR Satellite Antarctica Image: NASA અને ISRO ના સિન્થેટિક એપર્ચર રડાર (NISAR) સેટેલાઇટે પૂર્વીય અંટાર્કટિકાની એક અદ્ભુત તસવીર કેદ કરી છે, જેમાં બરફથી ઢંકાયેલી જમીન પર પાંખો ફેલાવેલા એક વિશાળ પક્ષી જેવી આકૃતિ જોવા મળી રહી છે. NISARના વૈજ્ઞાનિકોએ તેને ‘હમિંગબર્ડ’ નામ આપ્યું છે. આ અદ્ભુત આકૃતિ કોઈ વાસ્તવિક પક્ષી નથી, પરંતુ પર્વત, બરફ અને રડાર ટેક્નોલોજીનું અનોખું સંયોજન છે, જે પૃથ્વીના બરફાચ્છાદિત મહાદ્વીપ વિશેની છુપાયેલી માહિતીને ઉજાગર કરે છે.
NISAR સેટેલાઇટમાં કેદ થયેલી આ આકૃતિ ખરેખર શું છે?
આ આકૃતિ પૂર્વીય અંટાર્કટિકાની બરફની વિશાળ ચાદર ઉપર બહાર નીકળેલી એક પથ્થરી પર્વતચોટી છે, જેને વૈજ્ઞાનિક ભાષામાં ‘નુનાટાક જાતેરજાવશિજ્જા’ કહેવામાં આવે છે. બરફમાંથી બહાર નીકળેલી આવી ખુલ્લી પર્વતચોટીઓને ‘નુનાટાક’ કહેવામાં આવે છે. જ્યારે હિમનદીઓ ઉત્તર-પૂર્વ દિશામાં સમુદ્ર તરફ આગળ વધે છે ત્યારે આ ઊંચો પર્વત તેમના માર્ગમાં અવરોધ બને છે. તેના કારણે આસપાસ વહેતા ગતિશીલ બરફ પર ભારે દબાણ સર્જાય છે.
Do you see the hummingbird? 🐦
The NISAR satellite captured this radar view of East Antarctica. The “bird” is actually a mountaintop surrounded by flowing ice, with deep crevasses appearing as sharp green lines across the surface. pic.twitter.com/2pPaiSvkmC
— NASA Earth (@NASAEarth) July 21, 2026
ઓગસ્ટ 2025માં લેવામાં આવેલી તસવીર
ઓગસ્ટ 2025માં NISARના અદ્યતન L-બેન્ડ રડારથી લેવામાં આવેલી આ તસવીરમાં ‘નુનાટાક જાતેરજાવશિજ્જા’ સ્પષ્ટ દેખાય છે. આ પથ્થરી પર્વતચોટી અંટાર્કટિકાની વિશાળ બરફની ચાદરના મધ્યમાંથી બહાર નીકળેલી છે. જેમ જેમ હિમનદીઓ ઉત્તર-પૂર્વ દિશામાં સમુદ્ર તરફ આગળ વધે છે, તેમ આ બહાર નીકળેલો પર્વત અવરોધ તરીકે કાર્ય કરે છે, જેના કારણે તેની આસપાસ વહેતા બરફ પર ખૂબ વધુ દબાણ સર્જાય છે.
તસવીરમાં દેખાતા રંગોનો અર્થ શું છે?
NASA અને ISROએ જણાવ્યું છે કે આ તસવીર સૂર્યપ્રકાશના બદલે માઇક્રોવેવ સંકેતોનો ઉપયોગ કરીને લેવામાં આવી છે, જે બરફની વિવિધ પ્રકારની સપાટીઓ વચ્ચેનો તફાવત દર્શાવે છે. સામાન્ય ઉપગ્રહો અથવા કેમેરાથી જોવામાં આવે તો આખો વિસ્તાર માત્ર સફેદ બરફથી ઢંકાયેલો દેખાય છે, પરંતુ NISARની રડાર ટેક્નોલોજીએ તેને વિવિધ રંગોમાં દર્શાવ્યો છે.
આ રંગો સમતળ સપાટીઓ પરથી પરાવર્તિત થઈને પાછા ફરતા સંકેતોને દર્શાવે છે. જ્યારે સફેદ વિસ્તારો ઊંડી તિરાડો અને ખરબચડા ભાગોને દર્શાવે છે, જ્યાં રડાર તરંગો આંતરિક બરફીયા માળખાઓ સાથે અથડાઈને વિખેરાઈ જાય છે.
વૈજ્ઞાનિકો માટે આ તસવીર કેમ મહત્વપૂર્ણ છે?
આ તસવીર માત્ર એક આકર્ષક દૃશ્ય નથી, પરંતુ NISAR સેટેલાઇટની અદ્વિતીય ક્ષમતાનો પુરાવો પણ છે. વાદળો, ઘન ધુમાડો અને અંટાર્કટિકાના ઘોર અંધકારને ભેદીને નિરીક્ષણ કરવાની તેની ક્ષમતાના કારણે તે વૈજ્ઞાનિકોને હિમનદીઓની ગતિ, બરફની ચાદરોની સ્થિરતા અને જળવાયુ પરિવર્તનની અસરોને વધુ ઊંડાણપૂર્વક સમજવામાં મદદ કરશે.
