PM Modi visit to cyprus: પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી રવિવારે ત્રણ દેશોના પ્રવાસે રવાના થયા હતા. આ પ્રવાસના પહેલા તબક્કામાં, પીએમ મોદી રવિવારે સાયપ્રસ પહોંચશે. 23 વર્ષમાં ભારતીય પ્રધાનમંત્રીની આ સાયપ્રસની પહેલી મુલાકાત છે. પ્રધાનમંત્રી મોદીની આ મુલાકાતને તુર્કીને સંદેશ તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. વાસ્તવમાં, તુર્કી પર 1974 થી સાયપ્રસના એક તૃતીયાંશ ભાગ પર કબજો કરવાનો આરોપ છે. ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન, તુર્કીએ ખુલ્લેઆમ પાકિસ્તાનને ટેકો આપ્યો અને પાકિસ્તાનને હુમલાના ડ્રોન પૂરા પાડ્યા.
પીએમ મોદીની સાયપ્રસ મુલાકાત કેમ મહત્વપૂર્ણ છે
ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન તુર્કીએ જે રીતે ખુલ્લેઆમ પાકિસ્તાનને ટેકો આપ્યો અને ભારત પર હુમલા માટે પાકિસ્તાનને ડ્રોન પણ પૂરા પાડ્યા તેનાથી ભારત અને તુર્કી વચ્ચેના સંબંધોમાં ખટાશ આવી છે. હવે પ્રધાનમંત્રી સાયપ્રસના પ્રવાસે જઈ રહ્યા છે અને તેમની મુલાકાતને તુર્કીને સંદેશ તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. તુર્કી અને સાયપ્રસ વચ્ચે દુશ્મનાવટ છે અને 1974 થી બંને દેશો વચ્ચે કોઈ રાજદ્વારી સંબંધો નથી.
તુર્કી અને સાયપ્રસ વચ્ચે શું વિવાદ છે
1570 માં, ગ્રીક ભાષી સાયપ્રસ ઓટ્ટોમન સામ્રાજ્યના નિયંત્રણ હેઠળ આવ્યું, ત્યારબાદ તુર્કી ભાષી લોકો પણ મોટી સંખ્યામાં સાયપ્રસમાં સ્થાયી થયા. ૧૯૬૦માં બ્રિટનથી આઝાદી પછી જ્યારે સાયપ્રસ એક સ્વતંત્ર દેશ બન્યો, ત્યારે દેશમાં ગ્રીક ભાષી વસ્તી કુલ વસ્તીના લગભગ ત્રણ-ચતુર્થાંશ હતી અને તુર્કી ભાષી વસ્તી પણ મોટી સંખ્યામાં હતી. સ્વતંત્રતા પછી, ઘણા વર્ષો સુધી આ સમુદાયોમાં પરસ્પર ઝઘડા અને હિંસા થતી રહી.
જુલાઈ ૧૯૭૪માં, ગ્રીસની લશ્કરી સરકારે સાયપ્રસને ગ્રીસ સાથે ભેળવવાનો પ્રયાસ કર્યો, ત્યારબાદ તુર્કીએ પણ સાયપ્રસ પર હુમલો કર્યો અને રાજધાની નિકોસિયાના ઉત્તરીય શહેર કાયનેરિયાના ઘણા વિસ્તારો પર કબજો કર્યો. બાદમાં આ મામલો સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં ગયો, પરંતુ જ્યારે ત્યાં પણ વાતચીત નિષ્ફળ ગઈ, ત્યારે ઓગસ્ટમાં, તુર્કીએ ફરીથી સાયપ્રસ પર હુમલો કર્યો અને સાયપ્રસના ઘણા વધુ વિસ્તારો પર કબજો કર્યો. આ રીતે, સાયપ્રસનો એક તૃતીયાંશ ભાગ હજુ પણ તુર્કીના કબજામાં છે. બાદમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્રએ બફર ઝોન બનાવ્યો અને યુદ્ધવિરામ લાવ્યો. તુર્કીના કબજા હેઠળના વિસ્તારને ઉત્તરી સાયપ્રસ કહેવામાં આવે છે. સાયપ્રસની સરકાર પણ ઉત્તરી સાયપ્રસને પોતાનો ભાગ માને છે. આ અંગે બંને દેશો વચ્ચે તણાવ છે. તુર્કીએ ઘણી વખત ઉત્તરી સાયપ્રસની આસપાસ ખોદકામ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે, પરંતુ સાયપ્રસે તેનો વિરોધ કર્યો છે. હવે પીએમ મોદીના સાયપ્રસ સાથેના સંબંધોમાં સુધારો થવાને તુર્કીને એક મજબૂત સંદેશ તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે.
પીએમ મોદી સાયપ્રસની મુલાકાત લેનારા ત્રીજા ભારતીય વડા પ્રધાન બનશે
પીએમ મોદી સાયપ્રસની મુલાકાત લેનારા ત્રીજા ભારતીય વડા પ્રધાન બનશે. આ પહેલા ઇન્દિરા ગાંધીએ 1983માં અને અટલ બિહારી વાજપેયીએ 2002માં આ દેશની મુલાકાત લીધી હતી. ભારત અને સાયપ્રસ વચ્ચે રાજદ્વારી સંબંધો હંમેશા મજબૂત રહ્યા છે, પરંતુ આવી ઉચ્ચ સ્તરીય મુલાકાતો ખૂબ જ દુર્લભ રહી છે. રાષ્ટ્રપતિ રામનાથ કોવિંદે 2018માં અને વિદેશ પ્રધાન એસ જયશંકરે 2022માં સાયપ્રસની મુલાકાત લીધી હતી.
