Rafale F5 India UAE Indonesia Deal: ગયા મહિને જ્યારે એવા અહેવાલ સામે આવ્યા કે ભારત રાફેલ લડાકુ વિમાનોના પોતાના મોટા ઓર્ડર પર ફરીથી વિચાર કરી શકે છે, તો તે ફ્રાંસના લડાકુ વિમાન માટે કોઈ ઝટકાથી ઓછું નહોતું. ભારતે ફ્રાંસ પાસેથી ૧૧૪ લડાકુ વિમાન ખરીદવાની યોજના બનાવી છે. આ ઓર્ડરની કિંમત ૩૬ અબજ ડોલર એટલે કે લગભગ ૩.૨૫ લાખ કરોડ રૂપિયા છે. આ રાફેલ વિમાનોનો અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો ઓર્ડર છે. સાથે જ, ભારતના ઈતિહાસમાં પણ આ સંરક્ષણ ક્ષેત્રની સૌથી મોટી ખરીદી છે.
આ વર્ષની શરૂઆતમાં ભારતની સંરક્ષણ સંપાદન પરિષદ (DAC) એ ૧૧૪ રાફેલ ફાઈટર જેટના સંપાદન માટે આવશ્યકતાની સ્વીકૃતિ આપી દીધી હતી. જોકે, કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવા માટે હજુ તેને સુરક્ષા બાબતોની કેબિનેટ સમિતિ (CCS) પાસેથી અંતિમ મંજૂરી મળવી જરૂરી છે.
ફ્રાંસ સોર્સ કોડ આપવાનો કરી રહ્યો છે ઈનકાર
પરંતુ ગયા મહિને સમાચાર આવ્યા કે ફ્રાંસ લડાકુ વિમાનોના સોર્સ કોડ ભારત સાથે શેર કરવામાં ખચકાઈ રહ્યું છે. આ સોર્સ કોડ લડાકુ વિમાનોનો જીવ હોય છે, તેના વગર વિમાનોમાં કોઈ પણ હથિયાર પ્રણાલીને સંકલિત કરી શકાતી નથી. ભારત પોતાના સ્વદેશી હથિયાર અને રડાર પ્રણાલીઓને વિમાનો સાથે જોડવા માટે આ સોર્સ કોડ ઈચ્છી રહ્યું છે, પરંતુ ફ્રાંસ તેમ કરવા તૈયાર નથી. આ કારણે નવી દિલ્હીને ફરીથી વિચાર કરવા મજબૂર થવું પડી રહ્યું છે.
રાફેલ પ્રોગ્રામમાંથી બહાર નીકળ્યું UAE
પરંતુ ફ્રાંસના રાફેલ માટે ભારત તરફથી જ એકલા ખરાબ સમાચાર નથી. આ મહિનાની શરૂઆતમાં ફ્રાંસીસી અખબાર ‘લા ટ્રિબ્યુન’ એ જણાવ્યું કે UAE એ ફ્રાંસના રાફેલ F5 પ્રોજેક્ટને છોડી દીધો છે. ફ્રાંસે કેટલીક ટેકનોલોજી શેર કરવામાં ખચકાટ બતાવ્યો છે. ફ્રાંસ પછી UAE પાસે રાફેલ લડાકુ વિમાનોનો બીજો સૌથી મોટો કાફલો છે. અબુ ધાબીએ ૨૦૧૧માં ૧૯.૨ અબજ ડોલરની ડીલ હેઠળ ૮૦ રાફેલનો ઓર્ડર આપ્યો હતો.
ઈન્ડોનેશિયાએ પણ આપ્યો ઝટકો
આ સિવાય અબુ ધાબી રાફેલના સૌથી નવા સંસ્કરણ F5 ના વિકાસમાં આર્થિક મદદ આપવા પર પણ વિચાર કરી રહ્યું હતું. એવામાં જો UAE પાછળ હટે છે તો પેરિસને તેનો પૂરો ખર્ચ પોતે જ ઉઠાવવો પડશે. આ બધાની વચ્ચે હવે ઈન્ડોનેશિયાએ નવો ઝટકો આપ્યો છે. તેણે તે અહેવાલોનું ખંડન કર્યું છે, જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે તે રાફેલ લડાકુ વિમાનો માટે વધુ એક ઓર્ડર આપવા જઈ રહ્યું છે.
વર્ષ ૨૦૨૨માં ઈન્ડોનેશિયાએ ૪૨ રાફેલ લડાકુ વિમાનો માટે ૮.૧ અબજ ડોલરના કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. એવી અટકળો લગાવવામાં આવી રહી હતી કે જકાર્તામાં ૧૨ થી ૨૪ વધુ રાફેલ ફાઈટર જેટ માટે ઓર્ડર આપવા પર વિચાર ચાલી રહ્યો છે. પરંતુ ૧૬ એપ્રિલે ઈન્ડોનેશિયાના સંરક્ષણ મંત્રાલયના પ્રવક્તાએ ‘જકાર્તા ગ્લોબ’ ને જણાવ્યું કે કોઈ વધુ ઓર્ડર આપવા પર વિચાર કરવામાં નથી આવી રહ્યો.
ફ્રાંસનું રાફેલ F5 શું છે?
ફ્રાંસનું રાફેલ F5 તેના રાફેલ લડાકુ વિમાનોનું સૌથી અપગ્રેડેડ વર્ઝન છે.
ફ્રાંસે કહ્યું છે કે તે પોતાના રાફેલ 5 વેરિઅન્ટને MBDA સ્ટાર્ટસ રેપિડ સ્ટ્રાઈક મિસાઈલથી સજ્જ કરશે.
ફ્રાંસના સૈન્ય પ્રોગ્રામિંગ કાયદાના એક અપડેટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે હાઈ-સુપરસોનિક/હાઈ-એજિલિટી રેમજેટ-પાવર્ડ સ્ટાર્ટસ રેપિડ સ્ટ્રાઈક મિસાઈલ રાફેલ માટે ભવિષ્યની SEAD/DEAD ક્ષમતાનો આધાર બનશે.
F5 સ્ટાન્ડર્ડ એક્સેસ ડિનાયલ વ્યૂહરચનાઓનો સામનો કરવા માટે SEAD અને એન્ટી શિપ મિસાઈલ પર નિર્ભર રહેશે.
રાફેલના F5 વેરિઅન્ટમાં સહયોગી લડાકુ ડ્રોન પણ હશે, જે લોયલ વિંગમેન તરીકે કામ કરશે. તેમનામાં ઈલેક્ટ્રોનિક યુદ્ધની ક્ષમતાઓ હશે.
