Sheikh Hasina Bangladesh: શેખ હસીનાની વાપસીની માંગ વચ્ચે બાંગ્લાદેશમાં હિંસા, અવામી લીગના સમર્થકોએ પોલીસનું વાહન સળગાવ્યું

Arati Parmar
7 Min Read
Sheikh Hasina Bangladesh

Sheikh Hasina Bangladesh: બાંગ્લાદેશનાં ભૂતપૂર્વ વડાંપ્રધાન શેખ હસીનાની સંભવિત વાપસીને લઈને રાજકીય તણાવ ફરી હિંસક બનતો જોવા મળી રહ્યો છે. રવિવાર, 15 નવેમ્બરે શેખ હસીનાના ગૃહ જિલ્લા ગોપાલગંજમાં અવામી લીગના સમર્થકોએ ઉગ્ર પ્રદર્શન કર્યું હતું. પ્રદર્શનકારીઓએ પોલીસનાં એક બખ્તરબંધ વાહનને આગ ચાંપી દીધી હતી અને પોલીસ ચોકીમાં તોડફોડ કરી હતી. આ પ્રદર્શનમાં સેંકડો લોકો જોડાયા હતા. તેમાંના અનેક લોકોના હાથમાં ધારદાર હથિયારો અને ભાલા હતાં.

આ પ્રદર્શન એવા સમયે થયું છે, જ્યારે શેખ હસીનાએ ડિસેમ્બરમાં ભારતથી બાંગ્લાદેશ પરત ફરવાની અને ત્યાં કાનૂની કાર્યવાહીનો સામનો કરવાની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી છે. ઓગસ્ટ 2024માં વિદ્યાર્થી આંદોલન બાદ સત્તા પરથી હટાવવામાં આવતાં શેખ હસીના બાંગ્લાદેશ છોડીને ભારત આવી ગયાં હતાં. ત્યારથી તેઓ ભારતમાં રહે છે.

- Advertisement -

શેખ હસીનાની વાપસી સુધી આંદોલન ચાલુ રાખવાની જાહેરાત

ગોપાલગંજમાં પ્રદર્શનકારીઓએ અનેક રસ્તાઓ પર પોલીસના બેરિકેડ તોડી નાખ્યા હતા અને શહેરના વિવિધ વિસ્તારોમાં વાહનવ્યવહાર અટકાવ્યો હતો. પ્રદર્શનકારીઓએ 5 ઓગસ્ટ 2024ના રોજ શેખ હસીનાની સરકારના પતનની યાદમાં બનાવવામાં આવેલા સ્મારકને પણ તોડી પાડ્યું હતું. આ પ્રદર્શનમાં મોટી સંખ્યામાં મહિલા કાર્યકરોએ પણ ભાગ લીધો હતો.

અવામી લીગના ગોપાલગંજ જિલ્લા નેતા ઇલિયાસ હકે પાર્ટીની એક રેલીને સંબોધતાં કહ્યું હતું કે શેખ હસીનાને દેશ પરત લાવવામાં નહીં આવે ત્યાં સુધી તેમનું રસ્તા પરનું આંદોલન ચાલુ રહેશે.

- Advertisement -

તેમણે કહ્યું, “અમે ભૂતપૂર્વ વડાંપ્રધાન અને બંગબંધુ (બાંગ્લાદેશના સ્થાપક શેખ મુજીબુર રહેમાન)ની પુત્રી શેખ હસીનાને દેશ પરત નહીં લાવીએ ત્યાં સુધી રસ્તા પરનું આંદોલન ચાલુ રાખીશું.”

પ્રદર્શનકારીઓની માંગ છે કે શેખ હસીનાને બાંગ્લાદેશ પરત ફરવાની મંજૂરી આપવામાં આવે. તેમના સમર્થકોનું કહેવું છે કે તેઓ દેશનાં ભૂતપૂર્વ વડાંપ્રધાન છે અને રાજકીય સંજોગોને કારણે તેમને દેશની બહાર રહેવા મજબૂર થવું પડ્યું હતું.

- Advertisement -

મોતની સજા છતાં ડિસેમ્બરમાં પરત ફરવાની શેખ હસીનાની જાહેરાત

79 વર્ષીય શેખ હસીના ઓગસ્ટ 2024માં વિદ્યાર્થી આંદોલન બાદ દેશ છોડીને ભારત આવી ગયાં હતાં. તેમના શાસનકાળ દરમિયાન જુલાઈ-ઓગસ્ટ 2024ના વિદ્યાર્થી આંદોલનને દબાવવા માટે કરવામાં આવેલી કાર્યવાહીમાં મોટી સંખ્યામાં પ્રદર્શનકારીઓનાં મોત થયાં હતાં. આ જ મામલે બાંગ્લાદેશની ઇન્ટરનેશનલ ક્રાઇમ્સ ટ્રિબ્યુનલે નવેમ્બર 2025માં તેમને માનવતા વિરુદ્ધના ગુનામાં દોષિત ઠેરવી તેમની ગેરહાજરીમાં મોતની સજા સંભળાવી હતી.

જોકે, શેખ હસીનાએ પોતાના પર લાગેલા આરોપો અને ન્યાયિક પ્રક્રિયાને નકારી કાઢી છે. જુલાઈ 2026થી તેઓ અનેક વખત કહી ચૂક્યાં છે કે ડિસેમ્બરમાં બાંગ્લાદેશ પરત ફરવા અને ત્યાં કાનૂની કાર્યવાહીનો સામનો કરવા માગે છે. મોતની સજા સંભળાવવામાં આવી હોવા છતાં તેમણે પોતાની વાપસીની યોજના છોડવાનો કોઈ સંકેત આપ્યો નથી.

બાંગ્લાદેશ સરકાર ભારત પાસે પ્રત્યાર્પણની માંગ કરી રહી છે

શેખ હસીનાની વાપસીને લઈને બાંગ્લાદેશ સરકાર ભારત પર સતત દબાણ કરી રહી છે. ઢાકાએ બંને દેશો વચ્ચેની પ્રત્યાર્પણ સંધિ હેઠળ ભારત પાસે શેખ હસીનાને બાંગ્લાદેશને સોંપવાની માંગ કરી છે.

બાંગ્લાદેશ સરકારે શેખ હસીના તરફથી તેમના પાસપોર્ટ સંબંધિત વિનંતી પણ સ્વીકારી નથી. લંડનની એક કાનૂની પેઢીએ તેમના વતી આ વિનંતી કરી હતી, જેથી બાંગ્લાદેશ પરત ફરવાનો માર્ગ તૈયાર થઈ શકે.

બાંગ્લાદેશના કાયદા મંત્રી મોહમ્મદ અસદુજ્જમાને શનિવારે કહ્યું હતું કે શેખ હસીનાની વાપસી સુનિશ્ચિત કરવા માટે કાનૂની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરી લેવામાં આવી છે. હવે નિર્ણય ભારતે લેવાનો છે.

બાંગ્લાદેશ સરકારે શેખ હસીનાના પ્રત્યાર્પણના મુદ્દાને વડાંપ્રધાન તારિક રહેમાનની સંભવિત ભારત મુલાકાત સાથે પણ જોડ્યો છે. ઢાકાનું કહેવું છે કે શેખ હસીના અને બાંગ્લાદેશમાં વોન્ટેડ અન્ય લોકોને પરત લાવવાથી બંને દેશો વચ્ચે વડાંપ્રધાનની મુલાકાત માટે અનુકૂળ વાતાવરણ બની શકે છે.

ભારતે બાંગ્લાદેશ તરફથી પ્રત્યાર્પણની વિનંતી મળી હોવાની પુષ્ટિ કરી છે, પરંતુ શેખ હસીનાને સોંપવા અંગે હજુ સુધી કોઈ અંતિમ નિર્ણય જાહેર કર્યો નથી. શુક્રવારે નવી દિલ્હીમાં વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે કહ્યું હતું કે શેખ હસીનાનું પ્રત્યાર્પણ કાનૂની મામલો છે અને તેના પર નિર્ધારિત પ્રક્રિયા પ્રમાણે કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

ગોપાલગંજમાં BNPની બે કચેરીઓમાં પણ આગચંપી

ગોપાલગંજમાં હિંસાની ઘટનાઓ માત્ર અવામી લીગના સમર્થકોના પ્રદર્શન સુધી સીમિત રહી નહોતી. મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, પ્રદર્શન પહેલાંની રાત્રે અજાણ્યા લોકોએ તુંગીપારામાં સત્તાધારી બાંગ્લાદેશ નેશનાલિસ્ટ પાર્ટી (BNP)ની બે કચેરીઓમાં આગ લગાવી દીધી હતી. તુંગીપારા શેખ હસીનાનું જન્મસ્થળ પણ છે અને તે ગોપાલગંજ જિલ્લામાં આવેલું છે.

આ ઘટનાઓ બાદ સરકારે ગોપાલગંજના ડેપ્યુટી કમિશનર અને પોલીસ અધિક્ષકને તેમના પદ પરથી હટાવી દીધા હતા.

બાંગ્લાદેશના ગૃહમંત્રી સલાહુદ્દીન અહમદે કહ્યું હતું કે કાયદાનો અમલ કરાવતી એજન્સીઓ તોડફોડ અને આતંકવાદી પ્રવૃત્તિઓ રોકવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે. ગોપાલગંજને અવામી લીગનો મજબૂત રાજકીય ગઢ માનવામાં આવે છે. હિંસાની આશંકાને ધ્યાનમાં રાખીને સરકારે અર્ધલશ્કરી દળ બોર્ડર ગાર્ડ બાંગ્લાદેશ (BGB)ની ટુકડીઓને પણ સતર્ક કરી દીધી છે. આ જવાનોને રમખાણ નિયંત્રણ પોલીસની મદદ માટે તૈનાત રહેવા જણાવાયું છે.

વડાંપ્રધાન તારિક રહેમાને બેઠક બોલાવી

ગોપાલગંજમાં બગડતી પરિસ્થિતિ અંગે રવિવારે વડાંપ્રધાન તારિક રહેમાનની અધ્યક્ષતામાં યોજાયેલી કેબિનેટ બેઠકમાં ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. આ ઉપરાંત વડાંપ્રધાને સંસદમાં પોતાની પાર્ટીના વરિષ્ઠ નેતાઓ સાથે પણ બેઠક કરી હતી.

બાંગ્લાદેશના અખબાર પ્રોથોમ આલોના અહેવાલ પ્રમાણે, બેઠકમાં સામેલ BNPના નેતાઓએ જણાવ્યું હતું કે તારિક રહેમાને પાર્ટીના કાર્યકરોને પાયાના સ્તરે સક્રિય રહેવા કહ્યું છે.

ગૃહ મંત્રાલયના એક અધિકારીને ટાંકીને અખબારે જણાવ્યું હતું કે સરકાર પરિસ્થિતિને નિયંત્રણ બહાર જવા દેશે નહીં. અધિકારીના જણાવ્યા પ્રમાણે, વહીવટીતંત્ર સતત સ્થિતિ પર નજર રાખશે અને જરૂર પડ્યે કાયદાનો અમલ કરાવતી એજન્સીઓની તૈનાતી વધારવામાં આવશે.

ભારત-બાંગ્લાદેશના સંબંધો પર પણ અસર થઈ શકે છે

શેખ હસીનાની પ્રસ્તાવિત વાપસી અને તેમના પ્રત્યાર્પણનો મુદ્દો હવે માત્ર બાંગ્લાદેશની આંતરિક રાજનીતિ પૂરતો સીમિત રહ્યો નથી. તેની સીધી અસર ભારત અને બાંગ્લાદેશના રાજદ્વારી સંબંધો પર પણ પડી શકે છે. એક તરફ બાંગ્લાદેશ સરકાર શેખ હસીનાને પરત લાવવાની માંગ કરી રહી છે, તો બીજી તરફ ભારતે પ્રત્યાર્પણ અંગે હજુ સુધી કોઈ અંતિમ નિર્ણય લીધો નથી.

ગોપાલગંજમાં થયેલી હિંસાએ એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે શેખ હસીનાનો રાજકીય પ્રભાવ સંપૂર્ણપણે સમાપ્ત થયો નથી. તેમના સમર્થકો હજુ પણ સંગઠિત થઈને રસ્તા પર ઉતરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.

ડિસેમ્બરમાં શેખ હસીનાની પ્રસ્તાવિત વાપસી, તેમની સામે સંભળાવવામાં આવેલી મોતની સજા અને ભારત-બાંગ્લાદેશ વચ્ચેનો પ્રત્યાર્પણ વિવાદ આવનારા દિવસોમાં બાંગ્લાદેશની રાજનીતિને વધુ અસ્થિર બનાવી શકે છે.

Share This Article