WhatsApp Username Feature: વોટ્સએપે એવું કહીને દુનિયામાં હલચલ મચાવી દીધી છે કે આવનારા સમયમાં (વર્ષના અંત સુધી), તેની મેસેજિંગ સર્વિસના ગ્રાહકોએ એકબીજાનો સંપર્ક કરવા માટે ફોન નંબર નહીં, પરંતુ યુઝરનેમનો ઉપયોગ કરવો પડશે. અત્યાર સુધી જો તમે કોઈની સાથે વોટ્સએપ પર વાત કરવા માંગતા હોવ અથવા કોઈ સંદેશ મોકલવા માંગતા હોવ તો તેના માટે તમારે તેમનો ફોન નંબર જાણવો જરૂરી છે, પરંતુ નવી જાહેરાત પછી તમારે વોટ્સએપ પર કોલ કે મેસેજ કરવા માટે ફક્ત સામેવાળાનું યુઝરનેમ જાણવાની જરૂર રહેશે.
વોટ્સએપનો દાવો છે કે તેણે આ નિર્ણય યુઝર્સની પ્રાઈવસીની સુરક્ષા માટે લીધો છે. તેનાથી યુઝર્સના ફોન નંબર સુરક્ષિત રહેશે. ફોન નંબર સાર્વજનિક થવાની આશંકા ઘણી ઓછી થઈ જશે, ખાસ કરીને વોટ્સએપ ગ્રુપ્સમાં, જ્યાં ગ્રુપના સભ્યો એકબીજાના ફોન નંબર આરામથી જોઈ શકે છે, ભલે તેઓ એકબીજાને ઓળખતા ન હોય.
દુરુપયોગનો ડર:
ઘણા વેપારીઓ અને સ્ટોર્સ પોતાના ગ્રાહકોનું વોટ્સએપ ગ્રુપ બનાવીને રાખે છે. જેમાં તેઓ તેમને ખાસ ઓફર્સ વિશે જણાવે છે. પરંતુ આવા ગ્રુપના સભ્યો એકબીજાનું નામ અને નંબર કોઈપણ રોકટોક વગર જોઈ શકે છે. ઘણી માર્કેટિંગ અને ડેટા સાથે કામ કરતી સંસ્થાઓ આવા યુઝર ડેટાનું સંકલન અને ઉપયોગ કરે છે, તેમની જાણ અને પરવાનગી વગર.
વોટ્સએપ એટલું લોકપ્રિય છે (તેનું યુઝરબેઝ ૩૦૦ કરોડથી વધુ છે) કે આપણા ફોન નંબરની પ્રાઈવસી નહિવત હોય છે. ભલે તે તમારી કોલોનીનો ચોકીદાર હોય કે ગલીનો શાકભાજી વેચનાર અથવા રિક્ષાચાલક, જો તમે તેમની સાથે વોટ્સએપ પર સંપર્ક કરો છો, તો તેમની પાસે તમારો ફોન નંબર હોય છે, જેનો દુરુપયોગ પણ થઈ શકે છે.
સ્કેમર્સ માટે સરળતા:
વોટ્સએપની આ પહેલ પહેલી નજરે યોગ્ય લાગે છે. આખરે કોણ ઈચ્છે કે કોઈ તેમના ફોન નંબરનો ઉપયોગ તેમની પરવાનગી વગર કરે. પરંતુ મામલો એટલો સરળ પણ નથી. ઘણા જાણકારોનું કહેવું છે કે જો વોટ્સએપ પર ફક્ત યુઝરનેમ જ દેખાશે તો સ્કેમ અને ફ્રોડ કરનારાઓને ફક્ત એક જાણીતા નામનો ઉપયોગ કરવો પડશે. તે એટલું મુશ્કેલ નથી-કોઈપણ પોતાનું યુઝરનેમ કોઈ જાણીતા પત્રકાર સાથે મળતું રાખે અને તેના દ્વારા ખોટા સમાચારો ફેલાવી શકે. અથવા કોઈ પોતાનું યુઝરનેમ પ્રખ્યાત શિક્ષક કે ડોક્ટર સમાન રાખીને અજાણ્યા લોકો પાસેથી પૈસા એકઠા કરી શકે છે.
નીયત પર સવાલ:
આટલું જ નહીં, આ સમયે વોટ્સએપ પર તમે કોઈને પણ તેમનો ફોન નંબર જાણ્યા વગર મેસેજ કે કોલ કરી શકતા નથી. પરંતુ યુઝરનેમનું અનુમાન લગાવવું એટલું મુશ્કેલ હોતું નથી. આ કારણોસર સ્પામ ઘણું વધી શકે છે. ઘણાને તો શંકા છે કે યુઝર પ્રાઈવસીના બહાને વોટ્સએપ પોતાના ગ્રાહકોને ઇન્સ્ટાગ્રામ અને ફેસબુક સાથે મળતા-જૂળતા યુઝરનેમનો ઉપયોગ કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરશે, અને ત્રણેય પ્લેટફોર્મનો ડેટા એકત્રિત કરી તેનો ઉપયોગ ટાર્ગેટેડ એડવર્ટાઈઝિંગ માટે કરશે.
કંપનીનો દાવો:
વોટ્સએપને આ સવાલોનો અંદેશો હતો, તેથી તેણે ‘Key’ ના ઉપયોગનો વિકલ્પ આપ્યો છે. જેમાં તમારી સાથે સંપર્ક કરવા માટે લોકોએ એક લિખિત ‘Key’ નો ઉપયોગ કરવો પડશે. તેનું એવું પણ કહેવું છે કે તે યુઝરનેમની ડિરેક્ટરી રાખશે નહીં. તેથી તમારી સાથે ફક્ત તે જ લોકો સંપર્ક કરી શકશે, જેની પાસે તમારું યુઝરનેમ છે. અને જો યુઝરનેમ સંભાળીને પસંદ કરવામાં આવે તો તમારી પ્રાઈવસીનું ઉલ્લંઘન થશે નહીં.
સરકારની નજર:
વોટ્સએપે એવો પણ દાવો કર્યો છે કે પ્લેટફોર્મ પર થતા તમામ કોલ અને મેસેજ હજુ પણ તેના પ્રખ્યાત એન્ડ-ટુ-એન્ડ એન્ક્રિપ્શન દ્વારા સુરક્ષિત રાખવામાં આવશે. પરંતુ જાણકારો આ પગલાને શંકાની નજરે જોઈ રહ્યા છે. એવી પણ ખબરો છે કે સરકાર વોટ્સએપની આ પહેલનું નજીકથી નિરીક્ષણ કરી રહી છે અને તેને લઈને કંપનીને નોટિસ પણ મોકલી શકે છે.
જાણકારો ઉઠાવી રહ્યા છે સવાલ:
ભારતમાં વોટ્સએપ કરોડો લોકોની દિનચર્યાનો અભિન્ન અંગ છે. તેના દુરુપયોગ અને ‘વોટ્સએપ યુનિવર્સિટી’ દ્વારા ઉત્તેજક ખબરો ફેલાવવા વિશે અવારનવાર ચર્ચા થાય છે. પરંતુ કંપનીની યુઝર પ્રાઈવસી પર મોટાભાગના લોકોને ઘણો વિશ્વાસ છે. અંગ્રેજીમાં એક પ્રખ્યાત કહેવત છે કે ‘જો કોઈ વસ્તુ તૂટી ન હોય, તો તેની મરામત ન કરવી જોઈએ’ અને કદાચ વોટ્સએપે આ જ ભૂલ કરી છે. આગળની વોટ્સએપ દુનિયામાં નામ ચાલશે કે નંબર, એ તો આવનારા દિવસોમાં જ ખબર પડશે, પરંતુ યુઝરનેમની વાત કરીને પ્લેટફોર્મે અચાનક પ્રાઈવસી અને ફોન નંબરની સુરક્ષાને લઈને લોકોના મનમાં આશંકા પેદા કરી દીધી છે.
