Bullet Train Project Cost: મુંબઈ-અમદાવાદ હાઈ-સ્પીડ રેલ પ્રોજેક્ટના ચીફ પ્રોજેક્ટ મેનેજરે ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં અરજી દાખલ કરી છે. તેમણે ‘લેન્ડ એક્વિઝિશન, રિહેબિલિટેશન એન્ડ રિસેટલમેન્ટ ઓથોરિટી’ (LARRA) દ્વારા જમીનના વળતરમાં વધારાના આદેશ બાદ ૧.૧ લાખ કરોડ રૂપિયાના બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટની પડતરમાં ભારે વધારાની આશંકા વ્યક્ત કરી છે. એડવોકેટ જનરલ કમલ ત્રિવેદીએ હાઈકોર્ટને જણાવ્યું કે બુલેટ ટ્રેન ઓથોરિટીનું અનુમાન છે કે LARRA દ્વારા જાન્યુઆરી અને ફેબ્રુઆરીમાં જારી કરવામાં આવેલા વધુ વળતરના આદેશોથી ૪૦,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાનો વધારાનો બોજ પડી શકે છે, જેનાથી પ્રોજેક્ટના ચાલુ રહેવા પર ખતરો પેદા થઈ શકે છે. કોર્ટે સુરત અને ભરૂચ જિલ્લાઓમાંથી LARRA ના આદેશોને પડકારતી ત્રણ અપીલો સ્વીકારી લીધી છે.
આ મામલા ભરૂચ જિલ્લાના આમોદ તાલુકાના ઓછન ગામમાં જમીનના ટુકડાઓ સાથે જોડાયેલા છે. તેમને ‘રાઈટ ટુ ફેર કમ્પેન્સેશન એન્ડ ટ્રાન્સપરન્સી ઇન લેન્ડ એક્વિઝિશન, રિહેબિલિટેશન એન્ડ રિસેટલમેન્ટ એક્ટ’ હેઠળ ૨૦૧૮ ની અધિસૂચના બાદ હસ્તગત કરવામાં આવ્યા હતા.
૨૦૨૦ માં નક્કી થયું હતું વળતર
૨૦૨૦ માં, એક્વિઝિશન ઓથોરિટીએ બજાર ભાવના આધારે વળતર ૫૦ રૂપિયા પ્રતિ ચોરસ મીટર નક્કી કર્યું હતું, જેનાથી એક મામલામાં વળતર ૮૫.૮૬ લાખ રૂપિયા બન્યું હતું. જમીન માલિકે વળતર વધારવાની માંગ કરી, ત્યારબાદ LARRA એ તે જ જમીનના ટુકડા માટે ૬૬૦ રૂપિયા પ્રતિ ચોરસ મીટરના હિસાબે ૮.૪૬ કરોડ રૂપિયા વળતર આપવાનો આદેશ આપ્યો.
વકીલે ગુજરાત હાઈકોર્ટને શું જણાવ્યું
વળતરમાં લગભગ દસ ગણા વધારાને પડકારતા, એડવોકેટ જનરલે હાઈકોર્ટને જણાવ્યું કે LARRA એ ઓછન પાસેના ગામોમાં જમીનના વેચાણના ઉદાહરણોને નજરઅંદાજ કર્યા અને તેના બદલે ૧૪ કિમી દૂર સ્થિત સિમર્થા ગામના આંકડાઓ પર ભરોસો કર્યો. તેમણે કહ્યું કે LARRA એ સિમર્થાની ૪૫૦ રૂપિયા પ્રતિ ચોરસ મીટરની ‘જંત્રી’ કિંમત અને વડોદરા-મુંબઈ એક્સપ્રેસવે સાથે જોડાયેલા ૨૦૧૩ ના જમીન સંપાદનના મામલાનો ઉપયોગ કર્યો, અને પછી ચાર વર્ષ આઠ મહિના માટે ૧૦% વાર્ષિક વધારો લાગુ કરીને ૬૬૦ રૂપિયા પ્રતિ ચોરસ મીટરની કિંમત નક્કી કરી.
અપીલમાં શું દાવો
પોતાની અપીલમાં, પ્રોજેક્ટ ઓથોરિટીએ તર્ક આપ્યો કે વળતર સૌથી નજીકના ગામમાં તેવી જ જમીનની સરેરાશ વેચાણ કિંમતના આધારે નક્કી થવું જોઈએ. જોકે, LARRA એ તે એવોર્ડ પર વિચાર કરવામાં ગંભીર ભૂલ કરી છે, જેમાં સિમાર્થ ગામની જંત્રી વેલ્યુનો ઉલ્લેખ છે. આ ગામ હાલની કાર્યવાહીમાં હસ્તગત કરવામાં આવી રહેલી જમીનથી ૧૪ કિમી દૂર છે. તેને આધાર બનાવી શકાય તેમ નહોતું કારણ કે સેક્શન ૨૬(૧)(b) હેઠળ આસપાસની તેવી જ જમીનોના ૨૦૧૫ થી ૨૦૧૭ વચ્ચે થયેલા સેલ ડીડ (વેચાણ-પત્ર) ઉપલબ્ધ હતા. તેમાં આગળ કહેવામાં આવ્યું છે કે આ સિવાય, LARRA એ એક અલગ ગામ એટલે કે સિમાર્થના પહેલાના એવોર્ડ પર ભરોસો કરીને પણ ભૂલ કરી છે, કારણ કે એક્ટના સેક્શન ૨૬(૧) ના સ્પષ્ટીકરણ ૩ (Explanation 3) હેઠળ આવું કરવું માન્ય નથી.
જસ્ટિસ ઈલેશ વોરા અને જસ્ટિસ આર ટી વછાનિયાની બેન્ચે ત્રણેય અપીલોને સ્વીકારી લીધી, નોટિસ જારી કરી અને મામલાની આગામી સુનાવણી ૫ ઓગસ્ટ માટે નક્કી કરી. તે દિવસે હાઈકોર્ટ આ વાત પર વિચાર કરી શકે છે કે LARRA ના આદેશ પર રોક લગાવવી કે નહીં. કોર્ટે પ્રોજેક્ટ ઓથોરિટીને એ પણ પૂછ્યું કે તેઓ એવોર્ડની કેટલી રકમ જમા કરવા માંગે છે, તેના પર એક ઉચિત પ્રસ્તાવ આપે.
ત્રિવેદીએ કોર્ટને જણાવ્યું કે ૮૫ અપીલ પાઈપલાઈનમાં છે, કારણ કે મધ્ય અને દક્ષિણ ગુજરાતમાં જમીનના ઘણા ટુકડાઓ માટે વળતર વધારવાના આદેશો જારી કરવામાં આવ્યા હતા. વ્યાજ સહિત, વળતરની રકમ લગભગ ૪૦,૦૦૦ કરોડ રૂપિયા સુધી પહોંચવાનું અનુમાન છે. મામલાની ગંભીરતાને રેખાંકિત કરતા તેમણે કહ્યું કે જો આપણા પર આ ખાસ બોજ લાદવામાં આવ્યો, તો આપણને બુલેટ ટ્રેન નહીં મળી શકે. હું ખૂબ મોટી વાત કહી રહ્યો છું.
