Su-57 India Deal: ભારતે Su-57 નકાર્યું, છતાં રશિયાની મેગા ઑફર! સ્ટેલ્થ ટેક્નોલોજીથી લઈને હાઇપરસોનિક મિસાઇલ સુધીનું સંપૂર્ણ પેકેજ
Su-57 India Deal: ભારતે સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે તે ફ્રાન્સ સાથે છઠ્ઠી પેઢીના લડાકૂ વિમાન બનાવવા માટે વાતચીત કરી રહ્યું છે, તેથી હવે ભારત પાંચમી પેઢીના લડાકૂ વિમાનો ખરીદશે તેવી શક્યતા લગભગ સમાપ્ત થઈ ગઈ છે. તેમ છતાં રશિયા પોતાના Su-57 સ્ટેલ્થ ફાઇટર જેટને ભારતને વેચવા માટે સતત પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. તાજા અહેવાલો મુજબ રશિયાએ ભારતને Su-57 સ્ટેલ્થ ફાઇટર અંગે નવો પ્રસ્તાવ આપવા માટે સંપૂર્ણ પેકેજ તૈયાર કર્યું છે, જેમાં માત્ર વિમાન અને ટેક્નોલોજી ટ્રાન્સફર જ નહીં પરંતુ આખું ઇકો-સિસ્ટમ ભારતને સોંપવાનો સમાવેશ થાય છે. રશિયાના નવા પ્રસ્તાવમાં ફાઇટર જેટમાં લાગતા નેક્સ્ટ જનરેશન હથિયારો પણ સામેલ છે.
રશિયાના Su-57 સ્ટેલ્થ ફાઇટર પેકેજમાં શું શું છે?
Kh-69 સ્ટેલ્થ ક્રૂઝ મિસાઇલ- આ અત્યંત ઘાતક ક્રૂઝ મિસાઇલ છે, જેને ખાસ કરીને દુશ્મનના એર ડિફેન્સ સિસ્ટમને નષ્ટ કરવા માટે બનાવવામાં આવી છે. આ મિસાઇલની રેન્જ અંદાજે 290 કિલોમીટર છે.
R-77M એર ટુ એર મિસાઇલ- રશિયાએ આ પેકેજમાં પોતાની સૌથી ઘાતક R-37M એર-ટુ-એર મિસાઇલની પણ ઓફર કરી છે. તેની રેન્જ 300થી 400 કિલોમીટર છે અને તેની ગતિ Mach 6 એટલે કે અવાજની ગતિથી છ ગણી વધુ છે. તેને ‘AWACS Killer’ કહેવામાં આવે છે કારણ કે તેને ખાસ કરીને દુશ્મનના ઉડતા રડાર (AWACS) અને ટેન્કર વિમાનોને તોડી પાડવા માટે તૈયાર કરવામાં આવી છે.
Kinzhal અને Zircon હાઇપરસોનિક મિસાઇલો- રશિયાએ Su-57 સાથે Kh-47M2 Kinzhal, જેની રેન્જ 2,000 કિલોમીટર અને ગતિ Mach 10 છે, તેમજ Zircon હાઇપરસોનિક મિસાઇલના ઇન્ટિગ્રેશનની પણ વાત કરી હતી, જે દુશ્મનના એર ડિફેન્સને પળવારમાં નષ્ટ કરી શકે છે.
આ ત્રણ એવા હથિયારો છે જે દુશ્મનના મોરચે ભારે વિનાશ મચાવી શકે છે, ખાસ કરીને ભારતની મજબૂત ઇલેક્ટ્રોનિક વોરફેર ક્ષમતાને ધ્યાનમાં રાખતાં. ભારતના મલ્ટી લેયર્ડ એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ સાથે મળીને Su-57 સ્ટેલ્થ ફાઇટર ચીન અને રશિયા સામે ભારતની રક્ષણાત્મક તેમજ આક્રમક ક્ષમતામાં નોંધપાત્ર વધારો કરી શકે છે.
રશિયાએ Su-57 લડાકૂ વિમાન અંગે ભારતને શું પ્રસ્તાવ આપ્યા છે?
100 ટકા ટેક્નોલોજી ટ્રાન્સફર- રશિયાએ કોઈપણ શરત વિના Su-57ની સ્ટેલ્થ ટેક્નોલોજી અને સોર્સ કોડ ભારતને આપવાની ઓફર કરી છે, જેથી ભારત તેમાં પોતાના સ્વદેશી હથિયારો અને સેન્સર લગાવી શકે.
ભારતમાં જ ઉત્પાદન- પ્રસ્તાવ મુજબ શરૂઆતમાં અંદાજે 36થી 40 વિમાનો સીધા રશિયાથી આયાત કરવામાં આવે અને બાકીના વિમાનોનું ઉત્પાદન ભારતમાં Hindustan Aeronautics Limited (HAL)ની નાસિક સુવિધામાં કરવામાં આવે.
AMCA પ્રોગ્રામમાં મદદ- ભારત પોતાનું પાંચમી પેઢીનું સ્ટેલ્થ લડાકૂ વિમાન AMCA બનાવી રહ્યું છે. રશિયાએ આ પ્રોગ્રામમાં પણ સહાય અને તકનીકી સહયોગ આપવાની વાત કરી હતી.
જોકે ભારતે રશિયાના આ પ્રસ્તાવને નકારી દીધો છે. ભારતે નિર્ણય કર્યો છે કે તે પોતાનું સ્ટેલ્થ ફાઇટર AMCA તૈયાર થાય ત્યાં સુધી રાહ જોશે અને ત્યાં સુધી ફ્રાન્સ પાસેથી ખરીદવામાં આવનારા 114 Rafale લડાકૂ વિમાનો દ્વારા પોતાની જરૂરિયાત પૂરી કરશે. ચીન અને અમેરિકા જેવા દેશો હાલમાં છઠ્ઠી પેઢીના લડાકૂ વિમાનો વિકસાવવામાં વ્યસ્ત હોવાથી ભારત હવે પાંચમી પેઢીના લડાકૂ વિમાનો ખરીદવા અને તેના માટે અલગ ઇકો-સિસ્ટમ ઊભું કરવામાં સમય બગાડવા માંગતું નથી. ભારત ફ્રાન્સ સાથે છઠ્ઠી પેઢીના લડાકૂ વિમાન વિકસાવવાની શક્યતા શોધી રહ્યું છે. ફ્રાન્સ, જે જર્મની સાથે FCAS છઠ્ઠી પેઢીના લડાકૂ વિમાન પ્રોગ્રામમાં સામેલ હતું, તે ટેક્નોલોજી અને અન્ય વિવાદોને કારણે આ પ્રોગ્રામમાંથી બહાર નીકળી ચૂક્યું છે.
ફ્રાન્સ હવે છઠ્ઠી પેઢીના લડાકૂ વિમાન બનાવવા માટે નવા ભાગીદારની શોધમાં છે અને ભારત સાથે તેના રક્ષા સંબંધો ખૂબ મજબૂત બની ચૂક્યા છે. 114 Rafale માટે પહેલેથી જ અબજો ડોલરની ડીલ થવાની છે. આવી સ્થિતિમાં જો બંને દેશો સાથે મળીને છઠ્ઠી પેઢીના લડાકૂ વિમાન વિકસાવવાની દિશામાં આગળ વધે તો તે એક સારો વિકલ્પ બની શકે છે. જોકે પ્રશ્ન એ છે કે જે ફ્રાન્સે જર્મની સાથે ટેક્નોલોજી ટ્રાન્સફર, IPR અને મેનેજમેન્ટ જેવા મુદ્દાઓ પર જરાય સમાધાન કર્યું નહોતું, શું તે ભારત સાથે આ મુદ્દાઓ પર સમાધાન કરશે?
