China Secret Airbase: ચીન ઉત્તર-પશ્ચિમ વિસ્તારમાં એક ગુપ્ત એરબેઝનો ઝડપથી વિસ્તાર કરી રહ્યું છે. આ અમેરિકાના ‘એરિયા 51’ જેવા ટોપ-સિક્રેટ ટેસ્ટિંગ ગ્રાઉન્ડ જેવું છે. આ સુવિધાનો ઉપયોગ એક્સપેરિમેન્ટલ પ્લેટફોર્મ અને આગામી પેઢીના લડાકુ વિમાનોના પરીક્ષણ માટે કરવામાં આવે છે. અહીં વિશ્વના સૌથી લાંબા રનવે પૈકીનો એક છે, જેની લંબાઈ 16,400 ફૂટ છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં આ સામાન્ય એરસ્ટ્રિપમાંથી એક મોટા ફ્લાઇટ-ટેસ્ટ સેન્ટરમાં પરિવર્તિત થયું છે. તેનું નિર્માણ કાર્ય સતત અને ઝડપથી ચાલી રહ્યું છે.
TWZ અનુસાર, પ્લેનેટ લેબ્સ દ્વારા 27 ઓગસ્ટે લેવામાં આવેલી સેટેલાઇટ તસવીરોમાં આ નિર્માણ કાર્યનું પ્રમાણ અને વ્યાપ હાઇ-રિઝોલ્યુશન ડિટેલમાં જોવા મળ્યું છે. આ બેઝ ઉત્તર-પશ્ચિમ ચીનના નિર્જન અને સૂકા શિનજિયાંગ ઓટોનોમસ રિજનમાં ‘લોપ નુર ન્યુક્લિયર ટેસ્ટ બેઝ’ નજીક આવેલું છે. લોપ નુર ચીનનું પરમાણુ હથિયારોના પરીક્ષણનું મુખ્ય કેન્દ્ર છે. અહીં જ ચીને 1964માં પોતાનું પ્રથમ પરમાણુ ઉપકરણ (કોડનેમ ‘પ્રોજેક્ટ 596’) વિસ્ફોટિત કર્યું હતું, જેના કારણે તે વિશ્વની પાંચમી પરમાણુ શક્તિ બન્યું હતું.
સેટેલાઇટ તસવીરોમાં ખુલાસો
ગયા વર્ષે TWZએ ચીનના છઠ્ઠી પેઢીના સ્ટીલ્થ ફાઇટર ડિઝાઇન – J-36 અને J-XDSને પ્રથમ વખત આ બેઝ પર જોયા હતા. આ વિમાનો તેમની બનાવનાર કંપનીઓ (ચેંગદુ અને શેનયાંગ)ના હોમ એરફિલ્ડથી ઘણાં દૂર હતા. એડવાન્સ્ડ એર કોમ્બેટ ટેક્નોલોજીના વિકાસમાં મદદ કરતા પહેલાં આ સુવિધા 2020માં મિલિટરી સ્પેસ ડેવલપમેન્ટ અને ફરીથી ઉપયોગમાં લઈ શકાય તેવા સ્પેસ પ્લેનના પરીક્ષણ સાથે જોડાયેલી હતી. તે સમયે આ સ્થળ માત્ર 3.1 માઇલ લાંબા રનવે, એક નાના હેંગર અને કેટલીક વિખરાયેલી ગાડીઓ સુધી મર્યાદિત હતું.
વર્ષ 2023માં અહીં મુખ્ય એપ્રનનો વિસ્તાર કરવામાં આવ્યો અને એક નવું મોટું હેંગર ઉમેરવામાં આવ્યું. 2025માં મુખ્ય રેમ્પ એરિયાની બંને બાજુ વિસ્તરણ કરીને નવા હેંગર ઉમેરવામાં આવ્યા. આ શેલ્ટર ટેક્ટિકલ ફિક્સ્ડ-વિંગ એરક્રાફ્ટ માટે યોગ્ય જણાતા હતા. આ સુવિધાઓ પૂર્ણ થયાના થોડા સમય બાદ છઠ્ઠી પેઢીના બે લડાકુ વિમાનો જોવા મળ્યા. મે 2025માં આગળના નિર્માણની ગતિ વધી ગઈ અને ત્યારથી તેમાં કોઈ ઘટાડો થયો નથી.
નવા ટેક્સીવેઝ, એરક્રાફ્ટ ટર્નિંગ પેડ, હેંગર અને સંભવિત ફ્યુઅલ-સ્ટોરેજ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરથી એરફિલ્ડની ક્ષમતામાં નોંધપાત્ર વધારો થાય છે. તેનાથી એરક્રાફ્ટની અવરજવર અને સતત ફ્લાઇટ-ટેસ્ટ એક્ટિવિટીને સહાય મળે છે. – જિયો-ઇન્ટેલિજન્સ રિસર્ચર ડેમિયન સાઇમન
અનેક ભાગોમાં નવું નિર્માણ
રિપોર્ટ જણાવે છે કે આ વર્ષની શરૂઆતથી જ આ સાઇટના અનેક મહત્વપૂર્ણ ભાગોને નવું સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું છે. તેમાં રનવેના દક્ષિણ છેડા નીચે, રનવેની સમાંતર એક નવા ટેક્સીવેએક્સટેન્શનનું નિર્માણ ઝડપથી ચાલી રહ્યું છે, જે તેને સેન્ટ્રલ એપ્રન અને મુખ્ય હેંગર સાથે જોડે છે. લગભગ પૂર્ણ થઈ ચૂકેલો આ માર્ગ વધુ એરક્રાફ્ટને રનવે પર બેક-ટેક્સી કર્યા વિના સરળતાથી આવવા-જવાની સુવિધા આપશે.
ડેમિયન સાઇમને સાઉથ રેમ્પ પર એકસાથે બની રહેલા ત્રણ હેંગર વિશે જણાવ્યું છે કે એરબેઝના દક્ષિણ ભાગમાં બનેલા અનેક મોટા એરક્રાફ્ટ હેંગર રસપ્રદ છે. તેમાંના દરેકનું કદ 80 ગુણ્યા 40 મીટર (262 ગુણ્યા 131 ફૂટ) છે. એપ્રન પર થોડું વધુ દક્ષિણ તરફ એક ચોથું હેંગર પણ અલગથી જોવા મળ્યું છે, જેનું કદ અલગ છે.
મોટા એરક્રાફ્ટ આવી શકે
નવા દક્ષિણી ટેક્સીવેથી સીધા જોડાયેલા આ હેંગરનું કદ એવું છે કે તેમાં PLAના વર્તમાન કાફલાના તમામ ટેક્ટિકલ અને સ્ટ્રેટેજિક એરક્રાફ્ટ આવી શકે છે. કદની તુલના કરીએ તો ચીનના એકમાત્ર એક્ટિવ સર્વિસવાળા સ્ટ્રેટેજિક બોમ્બર જિયાન H-6નો વિંગસ્પેન 108 ફૂટ છે. જે એરક્રાફ્ટ પહેલેથી ઓપરેશનલ છે, તે આ નવી સુવિધાઓનો હેતુ નથી. આ એક ખાસ પ્રકારના એરક્રાફ્ટ માટે છે, જેમાંથી કેટલાક હજુ ટેસ્ટિંગના તબક્કામાં છે અને કેટલાક ભવિષ્યમાં આવશે.
આ હેંગરનું પહોળું કદ ચીનના શિનજિયાંગમાં માલાન નજીક આવેલા બીજા ગુપ્ત અને મોટા ટેસ્ટ એરબેઝના હેંગર જેવું જ છે, જે મુખ્યત્વે માનવરહિત વિમાનો પર કેન્દ્રિત છે. આ નિર્માણ કાર્ય એવા સમયે થઈ રહ્યું છે, જ્યારે બે મોટા સ્ટીલ્થ ફ્લાઇંગ વિંગ ડ્રોનનું ફ્લાઇટ ટેસ્ટ ચાલી રહ્યું છે અને આપણે H-20 સ્ટીલ્થ બોમ્બરની રાહ જોઈ રહ્યા છીએ.
મોટા પ્રોગ્રામ થશે શિફ્ટ
તાજેતરની તસવીરો પરથી જાણવા મળે છે કે ઉત્તરી છેડે 400 ફૂટ વ્યાસ ધરાવતો એક ગોળાકાર પેડ બની ગયો છે, જ્યાંથી રનવે અને મેઇન બેઝ બંને સુધી સીધી પહોંચ મેળવી શકાય છે. આ એન્જિન રન અને ટર્નઅરાઉન્ડ પેડ છે. જો તેમાં કોઈ શેલ્ટર ઉમેરવામાં આવે તો તે સંવેદનશીલ ટેસ્ટ આઇટમને ઉપરથી પસાર થતા સેટેલાઇટની નજરથી બચાવનારા વિસ્તાર તરીકે કામ કરી શકે છે.
આ સુવિધા સ્પષ્ટપણે ચીનના એડવાન્સ્ડ એરોસ્પેસ ડેવલપમેન્ટ ઇકોસિસ્ટમમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવવાની પ્રક્રિયામાં છે. જેમ જેમ તેનો વિસ્તાર થશે, તેમ તેનું મહત્વ પણ વધશે. હેંગરમાં થયેલા વિસ્તરણથી જાણવા મળે છે કે મોટા પ્રોગ્રામ ત્યાં શિફ્ટ થવાના છે. ખાસ કરીને દક્ષિણમાં બનેલા નવા હેંગર પરથી સંકેત મળે છે કે PLAને આશા છે કે તે ટૂંક સમયમાં મોટા વિંગસ્પેન ધરાવતા એરક્રાફ્ટનું ટેસ્ટિંગ કરશે.
