જીવનમાં ઘણી બધી ઘટનાઓ અઘટિત અને અચાનક થતી હોય છે.ક્યાંક સમુસુતરું અને શાંત લાગતું જીવન આવા અચાનક બનાવો બાદ જેમ રેલની પટરી પર ચાલતી ટ્રેન એકદમ પટરીથી ઉતરી જાય અને તેની જે હાલત થાય તેવી જ કંઈક હાલત આપણી જિંદગીની થતી હોય છે.અને તેમાં પણ ઘરમાં કમાનાર મુખ્ય વ્યક્તિ ને જ જો કંઈપણ થાય તો ઘરની દશા અને દિશા બદલાઈ જાય છે.ત્યારે આવી સ્થિતિને કે અકસ્માતો ને પહોંચી વળવા અનેકવિધ વીમા પોલિસીઓ અવેલેબલ છે.અને તેનું સૂત્ર છે જિંદગી કે સાથે ભી ઔર જિંદગી કે બાદ ભી..પરંતુ જો કે હવે તે સ્થિતિ જોવા મળે છે કે,કોઈપણ વ્યક્તિને જરૂરતના સમયે જ વીમા પોલીસીના નાણાં સમયે જ મળતા નથી.અને તેને તેમ લાગે છે કે, આ તો કઈ જ સમયે કામ ન આવ્યો ત્યારે આનો અર્થ શું ? અને ઘણીવાર કોઈકને કોઈક બહાના હેઠળ કેલમ રિજેક્ટ પણ કરવામાં આવે છે.ત્યારે આ વિગતો જે લોકો ખાસ તો હેલ્થ વીમો ધરાવે છે તેમના માટે ખુબ જ કામની છે.
કેમ કે, હાલમાં જ માં ઈન્સ્યોરન્સ રેગ્યુલેટરી એન્ડ ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી એટલે કે IRDAI એ આ વર્ષે વીમા સંબંધિત નિયમોમાં કેટલાક ફેરફાર કર્યા છે. આ ફેરફારો વીમાના મોટાભાગના ક્ષેત્રોમાં કરવામાં આવ્યા હતા અને આ નિયમો પણ આ વર્ષના એપ્રિલ મહિનાથી લાગુ કરવામાં આવ્યા છે. આ નિયમોને જાણતા પહેલા આપણે જાણીશું કે વીમાના કેટલા પ્રકાર છે. તો જવાબ બે પ્રકારનો છે. એક જીવન વીમો અને બીજો સામાન્ય વીમો એટલે કે સામાન્ય વીમો.
દરેક વ્યક્તિ અકસ્માતો ટાળવા માંગે છે, પરંતુ જો અકસ્માત આપણને જાણ કર્યા વિના આવે તો આપણે તેને કેવી રીતે ટાળી શકીએ.? આને ટાળી શકાતું નથી, તમારે આ પરિસ્થિતિમાંથી બહાર આવવા માટે ફક્ત તમારી જાતને તૈયાર કરવી પડશે અને વીમો તમને આ તૈયારીમાં મદદ કરે છે. વીમાનો અર્થ છે કેટલાક અદ્રશ્ય જોખમોથી રક્ષણ, કોઈપણ વિકટ પરિસ્થિતિનો સામનો કરવા માટે નાણાકીય મદદ. વીમો એટલે વીમો મેળવવો ખૂબ જ જરૂરી છે. જ્યારે તમે વીમા કંપની પાસેથી વીમો મેળવો છો, ત્યારે વીમા કંપનીએ તમને કોઈપણ નાણાકીય નુકસાનની ભરપાઈ કરવી પડશે.
જીવન વીમા હેઠળ, વીમા પોલિસી ખરીદનાર વ્યક્તિના મૃત્યુ પર, તેના નોમિનીને વીમા કંપની તરફથી વળતર મળે છે. પોલિસી લેનાર વ્યક્તિ અગાઉથી તેના નોમિની નક્કી કરે છે અને તે પછી વીમાના પૈસા નોમિનીને જ મળે છે. બીજી બાજુ, સામાન્ય વીમામાં કાર, આરોગ્ય, ઘર વગેરે જેવા અન્ય ઘણા પ્રકારના વીમાનો સમાવેશ થાય છે. વીમા નિષ્ણાત પંકજ રસ્તોગી કહે છે કે વીમો એક જટિલ બાબત છે. આમાં, દસ્તાવેજો ખૂબ મોટા છે, જે વાંચવા અને સમજવામાં થોડા મુશ્કેલ છે. જો રેગ્યુલેટર એટલે કે IRDIA નિયમોને સરળ બનાવે તો ગ્રાહકોનો વિશ્વાસ વધશે. આવનારા સમયમાં વધુ ફેરફારો થઈ શકે છે જેનાથી વીમો મેળવવામાં સરળતા રહેશે. આવા ફેરફારોથી ગ્રાહક અને કંપની બંનેને ફાયદો થાય છે.
પ્રથમ ફેરફાર
જો આપણે ફેરફારોની વાત કરીએ તો સૌથી મોટા ફેરફારો આરોગ્ય વીમામાં થયા છે. મોરેટોરિયમ પીરિયડનો સમય હવે ઘટાડવામાં આવ્યો છે. અગાઉ, પોલિસી પછી, કંપની તેને 8 વર્ષ માટે વેરિફિકેશન અથવા કૉલ બેક અથવા રિજેક્ટ કરી શકતી હતી, પરંતુ હવે કંપની પાસે આ વેરિફિકેશન માટે 5 વર્ષ છે અને તે પછી કોઈ ક્લેમ રિજેક્ટ કરી શકાતો નથી. મોરેટોરિયમ પીરિયડ એ સમય છે જે દરમિયાન વીમા કંપની બિન-જાહેરાત અને ખોટી રજૂઆતના આધારે પોલિસી ધારકના દાવાને નકારી શકે છે. અથવા તે પણ માત્ર છેતરપિંડીના આધારે નકારી શકાય છે. આવી સ્થિતિમાં, જો તમે તમારી સાચી સ્થિતિ છુપાવીને અથવા ખોટી રીતે રજૂ કરીને પોલિસી લીધી હોય, તો પોલિસી તરત જ રદ કરી શકાય છે અને ચૂકવેલ પ્રીમિયમની સંપૂર્ણ રકમ જપ્ત કરવામાં આવે છે.
બીજો ફેરફાર
IRDAI દ્વારા જારી કરાયેલા નિયમો અનુસાર, હવે દસ્તાવેજોના અભાવે દાવો નકારવામાં આવશે નહીં. વીમા કંપની પોતે હોસ્પિટલ સાથે વાટાઘાટો કરશે અને દસ્તાવેજો એકત્રિત કરશે અને ગ્રાહકને તેનો દાવો શક્ય તેટલી વહેલી તકે પ્રાપ્ત થશે. તાજેતરમાં જારી કરાયેલા પરિપત્ર મુજબ, દાવા માટે હા કહેતી વખતે જ દસ્તાવેજો પૂછવા જોઈએ. દસ્તાવેજોમાં ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ, FIR, ફિટનેસ રિપોર્ટ, પોસ્ટ મોર્ટમ રિપોર્ટ, ટ્રેસ રિપોર્ટ, પરમિટ વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.
ત્રીજો ફેરફાર
હવે વીમા પોલિસી ખરીદવા માટેની વય મર્યાદા દૂર કરવામાં આવી છે. અગાઉ, નવી પોલિસી ફક્ત 65 વર્ષની ઉંમર સુધી જ ખરીદી શકાતી હતી, પરંતુ હવે 1 એપ્રિલ, 2024 થી લાગુ થયેલા નવા નિયમો પછી, કોઈપણ વ્યક્તિ કોઈપણ ઉંમરે સ્વાસ્થ્ય વીમો લઈ શકે છે. IRDIએ કહ્યું કે હવે દરેક વય જૂથ માટે કેટલીક નીતિ હશે અને વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે અને તેમની ફરિયાદોના નિરાકરણ માટે નવી નીતિઓ માટે અલગ વ્યવસ્થા કરવામાં આવશે. એટલું જ નહીં, હવે ગંભીર બીમારીથી પીડિત લોકો પણ વીમા પોલિસી લઈ શકશે.
ચોથો ફેરફાર
IRDAI એ સ્વાસ્થ્ય વીમામાં કેશલેસ પેમેન્ટ માટેના નિયમોમાં પણ ફેરફાર કર્યો છે. હવે જેવી જ વીમા કંપનીને દર્દીના ડિસ્ચાર્જની માહિતી મળશે, ત્રણ કલાકની અંદર વીમા કંપનીએ મંજૂરી આપવી પડશે અને ક્લેમનું સમાધાન થઈ જશે. કેશલેસ સારવારમાં, પોલિસી ધારકને સારવાર માટે કોઈ ચૂકવણી કરવાની જરૂર નથી, પરંતુ અગાઉ વીમા કંપની દાવો સ્વીકારવામાં ઘણો સમય લેતી હતી. ઘણી વખત પોલિસી ધારક પોતે બિલ ચૂકવે છે અથવા સ્વસ્થ થયા પછી પણ હોસ્પિટલમાં રહેવું પડતું હતું. નવા નિયમો પછી, IRDAIએ વીમા કંપનીને કેશલેસ ટ્રીટમેન્ટ માટે 1 કલાકની અંદર મંજૂરી આપવા અને ક્લેમ સેટલમેન્ટ માટે 3 કલાકની અંદર અંતિમ મંજૂરી આપવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. જો કંપની આ રીતે ક્લેમ સેટલ નહીં કરે તો હોસ્પિટલનો વધારાનો ખર્ચ કંપનીએ પોતે જ ચૂકવવો પડશે.
પાંચમો ફેરફાર
નવા નિયમો અનુસાર, આયુષ સારવારમાંથી પણ તમામ મર્યાદાઓ દૂર કરવામાં આવી છે. હવે ગ્રાહકો વીમાની રકમ સુધી આયુર્વેદ, યોગ, નેચરોપેથી, સિદ્ધ, યુનાની અને હોમિયોપેથી મેડિકલ સિસ્ટમ દ્વારા સારવારના ખર્ચનો દાવો કરી શકશે. વીમા નિષ્ણાત જીતેન્દ્ર સોલંકી કહે છે કે નવા ફેરફારો પોલિસી ધારકો માટે ખૂબ જ ઉપયોગી છે. તેમણે કહ્યું કે જ્યારે પણ કંપની આયુષ સારવાર માટે દાવો કરતી હતી, ત્યારે તે રૂમના ભાડા, ડૉક્ટરની ફી વગેરે પર મર્યાદા લાદતી હતી. ઉદાહરણ તરીકે, જો કંપની તેની પોલિસીમાં કહે છે કે રૂમનું ભાડું એક ટકાથી વધુ નહીં હોય, તો જો બિલ ત્રણ લાખ છે, તો કંપની તમને દરરોજ ત્રણ હજારનો ક્લેમ આપશે. જેમાં રૂમનું ભાડું પાંચ હજાર હોય તો બાકીના બે હજાર ગ્રાહકે ભરવાના રહેશે. હવે આ તમામ મર્યાદા દૂર કરવામાં આવી છે અને હવે સંપૂર્ણ રકમનો દાવો કરી શકાય છે.
છઠ્ઠો ફેરફાર
હવે કોઈ પણ વીમા કંપની પોલિસી વેચતી વખતે કોઈ મહત્વની માહિતી છુપાવી શકશે નહીં. તેઓએ ગ્રાહકને એક માહિતી પત્રક આપવાનું રહેશે જેમાં સરળ ભાષામાં પોલિસી સંબંધિત તમામ માહિતી હશે.
હેલ્થ ઈન્સ્યોરન્સ પછી જે સેક્ટરમાં સૌથી વધુ બદલાવ જોવા મળ્યો છે તે કાર ઈન્સ્યોરન્સ છે. કાર વીમામાં જે મહત્વપૂર્ણ ફેરફારો થયા છે તે એ છે કે હવે વીમા હેઠળ વધુ વખત દાવાઓ કરી શકાશે. પહેલા વર્ષમાં માત્ર બે વાર જ ક્લેમ કરી શકાતો હતો, પરંતુ નિયમોમાં ફેરફાર બાદ હવે વર્ષમાં વધુ વખત ક્લેમ કરી શકાશે. ઉપરાંત, હવે ગ્રાહકે દરેક બાબતની સંપૂર્ણ માહિતી આપવી પડશે. પોલિસી હેઠળ કારના કયા ભાગોને આવરી લેવામાં આવશે તેની વિગતવાર માહિતી આપવી મહત્વપૂર્ણ છે.
વીમો એ વીમા કંપની અને વ્યક્તિ વચ્ચેનો કરાર છે. આ કરાર હેઠળ, વીમા કંપની વ્યક્તિ પાસેથી પ્રીમિયમ તરીકે ઓળખાતી નિશ્ચિત રકમ લે છે અને વ્યક્તિને પોલિસીની શરતો અનુસાર વળતર આપવામાં આવે છે. જીવન વીમો લાંબા સમયથી ટ્રેન્ડમાં હતો, ધીમે ધીમે લોકોને વિવિધ પ્રકારના વીમા પસંદ થવા લાગ્યા. વીમા સંબંધિત નિયમો અને નિયમોના કારણે ઘણી વખત લોકો વીમો લેવાથી દૂર રહે છે. પરંતુ નિયમોમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે જેથી વીમાને વધુ ગ્રાહક મૈત્રીપૂર્ણ બનાવી શકાય. તેથી જો તમે કોઈ વીમો લીધો હોય અને કોઈપણ વીમો લેવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો નવા નિયમોને ચોક્કસ ધ્યાનમાં રાખો.
by : Reena brahmbhatt
