RBI Credit Score Update: હવે લોકોએ પોતાનો ક્રેડિટ સ્કોર અપડેટ કરાવવા માટે લાંબી રાહ નહીં જોવી પડે. રિઝર્વ બેન્ક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI)એ દેશની ક્રેડિટ સિસ્ટમને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે નવી ડ્રાફ્ટ ગાઇડલાઇન્સ જાહેર કરી છે. જે અંતર્ગત બધી જ ક્રેડિટ ઇન્ફર્મેશન કંપનીઓ (CICs)એ દર 7 દિવસે ક્રેડિટ સ્કોર અપડેટ કરવો ફરજીયાત રહેશે. હાલ સ્કોર 15 દિવસમાં એક વખત અપડેટ થાય છે.
આ નવી જોગવાઈ 1 એપ્રિલ, 2026થી લાગૂ થઇ જશે. હાલ ક્રેડિટ સ્કોર 15 દિવસમાં એક વખત અપડેટ થવાના કારણે ઘણી વખત ગ્રાહકોને સમયસર લોન કે ક્રેડિટ કાર્ડ મળવામાં સમસ્યા થાય છે. નવી ગાઇડલાઇન્સ અનુસાર, CICએ દર મહિને 7, 14, 21 અને 28 અને મહિનાની છેલ્લી તારીખ સુધીમાં ડેટા ફરજીયાત અપડેટ કરાવવાનો રહેશે.
તરત આપવામાં આવશે લોન ક્લોઝરની સૂચના :- લોન કે ક્રેડિટ કાર્ડ ક્લોઝરની સૂચના બેન્કને તે જ દિવસે સિબિલને આપવાની રહેશે. પહેલાં આ કામમાં સપ્તાહોથી મહિનાઓનો સમય લાગતો હતો. જેના કારણે ગ્રાહકોને લોન લેવામાં મુશ્કેલી થતી હતી. આ ઉપરાંત બેન્ક અને અન્ય ફાઇનાન્શિયલ સંસ્થાઓ દર મહિને 3 તારીખ સુધીમાં નવો ડેટા મોકલશે, જેનાથી સિસ્ટમમાં ગતિ આવશે અને ચોકસાઈ વધશે.
પરવાનગી વિના નહીં મળે ક્રેડિટ રિપોર્ટ :- બીજો મોટો ફેરફાર એ કરવામાં આવ્યો છે કે બેન્ક અને NBFC હવે ગ્રાહકોની સ્પષ્ટ મંજૂરી વિના તેમનો ક્રેડિટ રિપોર્ટ એક્સેસ નહીં કરી શકે. જેના કારણે નકામી ક્રેડિટ તપાસ થવાની સંભાવનાઓ ઘટી જશે. સાથે જ ગ્રાહકનો સિબિલ સ્કોર પણ નીચે નહીં જાય. જેના કારણે ક્રેડિટ પ્રોફાઈલ પહેલાંની સરખામણીએ ઘણી સુરક્ષિત રહેશે.
ત્રીજી મહત્વની વાત એ છે કે ખોટું રિપોર્ટિંગ, ડેટા અપડેટમાં મોડું થવું અને મંજૂરી વિના ક્રેડિટ તપાસ પર કડક દંડની જોગવાઈ રાખવામાં આવી છે. આ પગલાંથી બેન્ક અને ફાઇનાન્શિયલ ઇન્સ્ટિટ્યુશન ક્રેડિટ ડેટાને વધુ ચોક્કસ, સાફ અને અપડેટેડ રાખવા માટે મજબૂર બનશે અને ગ્રાહકોને પણ પોતાના સ્કોરમાં ઝડપથી સુધારો જોવા મળશે.
મળશે અપ-ટૂ-ડેટ રિપોર્ટ :- ચોથો મોટો ફાયદો એ છે કે બેંકોને હવે ગ્રાહકોનો ફ્રેશ અને અપ-ટૂ-ડેટ ક્રેડિટ રિપોર્ટ મળશે. જેનાથી તેઓ રિસ્કનું સારી રીતે મૂલ્યાંકન કરી શકશે. તેમજ લોનનો વ્યાજ દર, રકમ અને સમયગાળાને વધુ સારી રીતે નક્કી કરી શકશે. જેનાથી સંપૂર્ણ બેન્કિંગ સિસ્ટમમાં પારદર્શિતા અને એફિશિયન્સી વધશે.
નિષ્ણાતોના મતે, આ પગલાથી લોન પ્રક્રિયા ઝડપી, પારદર્શક અને વિશ્વસનીય બનશે, જેનાથી ગ્રાહકો અને બેંકો બંનેને નોંધપાત્ર ફાયદો થશે. આનાથી લોન મંજૂરીની શક્યતા વધશે અને વ્યાજ દરમાં ઘટાડો થશે, કારણ કે ઘણી બેંકો સ્કોર-આધારિત કિંમતો અપનાવે છે. ખોટું રિપોર્ટિંગ અથવા ડેટા મિસ મેચ જેવી સમસ્યાઓ પણ વધુ ઝડપથી શોધી કાઢવામાં આવશે, જેનાથી વિવાદો અને ફરિયાદો ઓછી થશે.
ઝડપી અપડેટ્સથી ઉધાર લેનારાઓને તાત્કાલિક ફાયદો થશે :- આ ફેરફારની સૌથી વધુ અસર લોન લેનારા પર થશે. પહેલાં, તેમના ક્રેડિટ સ્કોર્સમાં સુધારો જોવા માટે બે અઠવાડિયાથી વધુ સમય લાગતો હતો, પરંતુ હવે સાપ્તાહિક અપડેટ્સ ઝડપી સુધારો સુનિશ્ચિત કરશે. લોન ચૂકવવાથી, ક્રેડિટ કાર્ડ બિલ સમયસર ચૂકવવાથી અથવા ભૂલ સુધારવાથી તે સ્કોરમાં ઝડપથી પ્રતિબિંબિત થશે.
બેંકોને એક નવું સાધન મળશે, જોખમ મૂલ્યાંકન સરળ બનશે :- સાપ્તાહિક રિપોર્ટિંગ બેંકોને અપ-ટુ-ડેટ અને સચોટ ઉધાર લેનારા ડેટા પ્રદાન કરીને પણ નોંધપાત્ર રીતે ફાયદો કરશે. આ બેંકોને વધુ સારી રીતે અંડરરાઇટિંગ કરવા સક્ષમ બનાવશે, જેનો અર્થ છે કે તેઓ દરેક ગ્રાહકની જોખમીતાનું વધુ વિશ્વસનીય મૂલ્યાંકન કરી શકે છે.
નવો ડેટા બેંકોને લોન વ્યાજ દર, રકમ અને મુદત જેવા પરિબળોને વધુ અસરકારક રીતે નક્કી કરવા અને લોનની ગુણવત્તાનું વધુ સારી રીતે નિરીક્ષણ કરવા સક્ષમ બનાવશે. RBI દ્વારા આ પગલું ભારતીય ક્રેડિટ સિસ્ટમને રીઅલ-ટાઇમ ડેટા તરફ લઈ જાય છે, જે ભવિષ્યમાં દૈનિક અથવા રીઅલ-ટાઇમ અપડેટ્સ પણ શક્ય બનાવી શકે છે.
