Education Loan: ૧૨મા કે ગ્રેજ્યુએશન પછી વિદ્યાર્થીઓ આગળના અભ્યાસ માટે અનેક પ્રકારના સપના જોતા હોય છે. ઘણા વિદ્યાર્થીઓ દેશ-વિદેશમાં પણ જવા માંગે છે પરંતુ નબળી આર્થિક સ્થિતિ અને પૈસાની અછત તેમના સપનામાં મોટી અવરોધ બની જાય છે. આવી સ્થિતિમાં એજ્યુકેશન લોન તેમના માટે શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ બની શકે છે. લોન લઈને વિદ્યાર્થી નિશ્ચિંત થઈને સારી કોલેજ કે ઇન્સ્ટિટ્યૂટમાં એડમિશન લઈ શકે છે અને પોતાના કરિયરની ઊંચી ઉડાન ભરી શકે છે. પરંતુ એજ્યુકેશન લોન લેતી વખતે વિદ્યાર્થીઓએ ઘણી જરૂરી બાબતોનું ધ્યાન રાખવું અત્યંત આવશ્યક છે, તેમાં સૌથી મહત્વનું છે ઓછો વ્યાજ દર.
અભ્યાસ માટે સરકારી અને પ્રાઈવેટ બંને પ્રકારની બેંકમાંથી એજ્યુકેશન લોન લઈ શકાય છે. પરંતુ આ નિર્ણય તમારે ખૂબ જ કાળજીપૂર્વક અને સમજદારીથી લેવો પડે છે. આ માટે વિદ્યાર્થી અને વાલીઓ બંનેના મનમાં અનેક સવાલો પણ આવે છે. એજ્યુકેશન લોન લેવા માટે કઈ બેંકનો વ્યાજ દર ઓછો છે? સરકારી કે પ્રાઈવેટ કઈ બેંકમાંથી લોન લેવી યોગ્ય રહેશે? લોનની શરતો વાંચવી કેટલી જરૂરી છે? તમે આ લેખમાં તેના વિશે જાણી શકો છો.
એજ્યુકેશન લોનમાં વ્યાજ દર સૌથી જરૂરી
એજ્યુકેશન લેવા માટે તમે ગવર્મેન્ટ અને પ્રાઈવેટ બંને બેંકોમાંથી કોઈ પણ તરફ જઈ શકો છો. પરંતુ ધ્યાન રાખો કે બધાના વ્યાજ દરો અલગ-અલગ હોય છે. એક નાનો એવો ટકાવારીનો ફેરફાર ચૂકવવાની રકમમાં મોટો તફાવત લાવી શકે છે. આ માટે બંને સેક્ટરમાં બેંકોના ઇન્ટરેસ્ટ રેટની સરખામણી કરવી સૌથી જરૂરી છે. ત્યારે જ તમને ખબર પડશે કે કઈ બેંક લોન લેવા માટે યોગ્ય છે. વ્યાજ દરોની સાથે લોનની શરતો પણ મહત્વપૂર્ણ હોય છે. બંનેને ધ્યાનમાં રાખીને જ સ્ટુડન્ટ લોન માટે એપ્લાય કરવું યોગ્ય હોય છે.
સરકારી બેંકોમાં એજ્યુકેશન લોનનું વ્યાજ
SBI, બેંક ઓફ બરોડા, કેનરા બેંક અને SBI ની એજ્યુકેશન લોનના વ્યાજ દરોમાં સૌથી ઓછો પંજાબ નેશનલ બેંકનો ઇન્ટરેસ્ટ રેટ છે. આ બેંક ૮.૧૦ ટકાના શરૂઆતી વ્યાજ દરે વિદ્યાર્થીઓને લોન ઉપલબ્ધ કરાવી રહી છે. તમે અન્ય બેંકોનું વ્યાજ પણ ચેક કરી શકો છો.
| બેંક | વ્યાજ દર |
| પંજાબ નેશનલ બેંક (PNB) | ૮.૧૦% |
| સ્ટેટ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (SBI) | ૮.૯૦% |
| કેનરા બેંક | ૯.૨૫% |
| યુનિયન બેંક | ૯.૨૫% |
| બેંક ઓફ બરોડા | ૧૦.૨૫% |
પ્રાઈવેટ બેંકમાં એજ્યુકેશન લોન
સરકારી બેંક સાથે પ્રાઈવેટ બેંકના વ્યાજ દરો જાણવા પણ જરૂરી છે. પ્રાઈવેટ સેક્ટરની મુખ્ય બેંકોના વ્યાજ જોઈએ તો સૌથી ઓછું ICICI બેંક ૯.૦૦% પર એજ્યુકેશન લોન આપી રહી છે.
| બેંક | વ્યાજ દર |
| ICICI બેંક (ICICI) | ૯.૦૦% |
| IDFC બેંક (IDFC) | ૯.૫૦% |
| IDBI બેંક (IDBI) | ૯.૯૦% |
| એક્સિસ બેંક (Axis) | ૧૦.૮૧% |
| HDFC (HDFC) | ૧૨.૫૦% |
આ બાબતો જોવી પણ જરૂરી
વિદ્યાર્થી જ્યારે પણ એજ્યુકેશન લોન લેવા વિશે વિચારે તો વ્યાજ દરની સાથે લોનની બીજી શરતોને પણ સાવધાનીથી ચેક કરે. તેમાં મોરેટોરિયમ પિરિયડ (કોર્સ પૂરો થયા પછીનો સમય), પ્રોસેસિંગ ફી, ક્રેડિટ સ્કોર અને અન્ય પ્રકારના શુલ્કને ધ્યાનથી સમજો. બેંક લોન માટે કોઈ પ્રકારની ગેરંટી કે કોલેટરલ માંગી રહી છે કે નહીં તે પણ ચેક કરવું જોઈએ. કારણ કે ઘણીવાર મોટી રકમની લોન માટે બેંક સુરક્ષા તરીકે સંપત્તિ કે બીજા એસેટ્સની માંગ કરે છે.
જો લોનમાં આ કન્ડિશન છે, તો તમારે શરતો મુજબ બેંક પાસે સુરક્ષા તરીકે કંઈક રાખવું પડશે. એક્સપર્ટનું કહેવું છે કે વિદ્યાર્થીઓએ લોન લેતા પહેલા નોકરી મળવાની શક્યતા અને પગાર વિશે પણ જરૂરી વિચાર કરવો જોઈએ. આનાથી તમે તમારી તરફથી સંતુષ્ટ થઈ જાઓ છો કે કોર્સની અવધિ પૂરી થયા પછી તમે લોનની EMI સરળતાથી ચૂકવી શકો છો. દરેક પ્રકારની સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને લીધેલો નિર્ણય જ તમારા માટે લાભદાયક હશે.
