MBA vs Specialized MBA: સિમ્પલ MBA કે સ્પેશિયલાઇઝડ? AI ના જમાનામાં કરિયરને વધુ વેલ્યુએબલ બનાવવાના ૬ પ્રો ટિપ્સ

MBA vs Specialized MBA: MBA પછી શું પસંદ કરવું? સ્પેશિયલાઇઝેશન સાથે તમારી કરિયરને આપો નવી દિશા

MBA vs Specialized MBA: એક સમય હતો જ્યારે MBA કરવા માંગતા વિદ્યાર્થીઓ એક સીધા સવાલ પર વિચાર કરતા હતા કે ફાઇનાન્સ, માર્કેટિંગ, HR કે ઓપરેશન્સમાંથી કોને પસંદ કરવું. જોકે, ૨૦૨૬ માં આ સવાલ બદલાઈ ગયો છે, આજે MBA કરતા પહેલા આ વાત પર વિચાર-વિમર્શ કરવો પડે છે કે કયું સ્પેશિયલાઇઝેશન વાસ્તવમાં ડિજિટલ કોન્ફિડન્સ અને કરિયરમાં લોંગ ટર્મ પ્રગતિ આપશે.

૨૧ વર્ષનો અનુભવ ધરાવતા ડાયરેક્ટરનું કહેવું છે કે આજના સમયમાં સાચી પસંદગી આ વાત પર નિર્ભર નથી કરતી કે ૫ વર્ષ પહેલા કયો કોર્સ ડિમાન્ડમાં હતો, પરંતુ આ વાત વધારે મહત્વની છે કે વર્તમાનમાં કંપનીઓ કઈ રીતે હાયરિંગ કરી રહી છે. ઘણા મેનેજમેન્ટ કેમ્પસમાં જે રોલની માંગ વધારે હોય છે, ત્યાં એન્ટ્રી-લેવલ પર વાર્ષિક ૧૧-૧૭ લાખ રૂપિયાની નોકરી મળી જાય છે. તેથી અહીં તેમણે ૬ વસ્તુઓ જણાવી છે.

AI ના યુગમાં MBA ને લઈને શું બદલાયું છે?

આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) હવે MBA કરિયરને આકાર આપનારું સૌથી મોટું પાસું બની ગયું છે. આ કહેવું છે જયપુરિયા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ મેનેજમેન્ટ લખનઉના ડાયરેક્ટર સુષ્મા વિષ્નાનીનું, જેમને ૨૧ વર્ષનો અનુભવ છે. તેમણે જણાવ્યું કે AI એ MBA ગ્રેજ્યુએટ્સની હાયરિંગની રીતને બદલી નાખી છે. રોજિંદા મોટાભાગના કામ જેમ કે- બેઝિક રિપોર્ટિંગ, ડેટા ક્લિનિંગ અને શરૂઆતનું એનાલિસિસ હવે AI ટૂલ્સથી કરવામાં આવી રહ્યા છે. તેથી જ, રિક્રૂટર હવે માત્ર આઉટપુટથી પ્રભાવિત થતા નથી, પરંતુ તેઓ ઉમેદવારની સમજ અને નિર્ણય લેવાની ક્ષમતાનું મૂલ્યાંકન કરે છે.

સિમ્પલ MBA કે સ્પેશિયલાઇઝેશનમાં કોની માંગ વધારે, ડાયરેક્ટરે જણાવ્યું

ડાયરેક્ટરનું કહેવું છે કે આવનારા સમયમાં સ્પેશિયલાઇઝેશન પસંદ કરનારા પ્રોફેશનલ્સની ડિમાન્ડ વધારે રહેશે. બેંકિંગ, એનાલિટિક્સ, ફાઇનાન્સ, સેલ્સ, ટેકનોલોજી-બેઝ્ડ મેનેજમેન્ટ અને સપ્લાય ચેઈન વગેરે તમામ સારા પગારવાળા કરિયર હોઈ શકે છે.

કંપનીઓ તે ઉમેદવારોને સારો પગાર આપશે, જેમને AI ની સારી જાણકારીની સાથે-સાથે મજબૂત હ્યુમન સ્કિલ્સ પણ હોય.

કેમ્પસ હાયરિંગ દરમિયાન, રિક્રૂટર ઘણીવાર આ વાત પર ધ્યાન આપે છે કે એક વિદ્યાર્થી પોતાની લર્નિંગને બિઝનેસમાં વ્યવહારિક રીતે કેવી રીતે લાગુ કરી શકે છે.

ફાઇનાન્સ, માર્કેટિંગ, ઓપરેશન્સ અને કન્સલ્ટિંગ જેવા ક્ષેત્રોની વાત કરીએ તો એમ્પ્લોયર ગ્રેજ્યુએટ્સ પાસેથી અપેક્ષા રાખે છે કે તેઓ AI ટૂલ્સનો ઉપયોગ કરીને એનાલિસિસ કરી શકે અને વધારે વિકલ્પો એક્સપ્લોર કરી શકે.

AI ની સમજ આજે એટલી જ જરૂરી થઈ ગઈ છે જેટલી બેઝિક એક્સેલ જાણવી. જેમ કે AI ટૂલ્સ ક્યાં કારગત હોય છે, ક્યાં ગેરમાર્ગે દોરે છે અને તેનો જવાબદારીથી ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો.

ઉમેદવાર AI ટૂલ્સ સાથે કામ કરવામાં સહજ અનુભવે, આઉટપુટને પારખવાની સમજ રાખે અને અસલી બિઝનેસની સમસ્યાઓને હલ કરવા માટે આ ટૂલ્સનો સાચો ઉપયોગ કરી શકે.

આવનારા સમયમાં તે MBA ગ્રેજ્યુએટ્સની માંગ વધારે નહીં હોય, જેમણે સૌથી ટ્રેન્ડિંગ સ્પેશિયલાઇઝેશન પસંદ કર્યું હોય, પરંતુ તેમને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે જે અર્થવ્યવસ્થાના મહત્વપૂર્ણ પાસાઓને સમજે અને AI સાથે મળીને કામ કરવાનું શીખે. સમજી-વિચારીને પસંદ કરો, પ્રમાણિકતાથી આગળ વધો અને માર્કેટની જરૂરિયાતોને સમજો. – સુષ્મા વિષ્નાની, ડાયરેક્ટર, JIM લખનઉ

AI ના યુગમાં સાચો MBA સિલેક્શન કરતા પહેલા ૬ વસ્તુઓ સમજી લો

આજના સમયમાં MBA કરવા માંગતા વિદ્યાર્થીઓ સામે સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે MBA કોર્સ સિલેક્શન પહેલા ડાયરેક્ટરે ૬ વસ્તુઓ જણાવી છે. તેમાં સાચો વિકલ્પ તમારા કરિયર લક્ષ્ય, ઇન્ડસ્ટ્રીની માંગ, કૌશલ્ય વિકાસ, નોકરીની તકો, નેતૃત્વ ક્ષમતા અને ભવિષ્યની શક્યતાઓ પર નિર્ભર કરે છે.

૧- બિઝનેસ એનાલિટિક્સ- એક સ્કિલ જે દરેક કંપનીને જોઈએ

બિઝનેસ એનાલિટિક્સ હવે વૈકલ્પિક નહીં પરંતુ જરૂરી પાસું બની ચૂક્યું છે. કંપનીઓ ટ્રેન્ડ્સ વિશે જાણવા, ખર્ચ ઘટાડવા અને સારા નિર્ણયો લેવા માટે ડેટાનો ઉપયોગ કરે છે. તેમને માત્ર એવો વ્યક્તિ નથી જોઈતો જે કોઈ ટૂલ ચલાવી શકે; તેમને એવો વ્યક્તિ જોઈએ છે જે રો ડેટાને AI ની મદદથી યોગ્ય તેમજ સ્પષ્ટ સલાહમાં બદલી શકે. તેમાં Excel, SQL, પાવર BI/ટેબલ્યુ, બેઝિક પાઈથન, AI-અસિસ્ટ્ડ એનાલિસિસ અને બિઝનેસ સ્ટોરીટેલિંગ વાળાની માંગ છે. તે વિદ્યાર્થીઓને પ્રાથમિકતા જે ડેટા, ડેશબોર્ડ, સમસ્યાના સમાધાન અને માહિતી (ઇનસાઇટ્સ) ને સરળતાથી સમજે.

૨- બેંકિંગ અને ફાઇનાન્શિયલ સર્વિસીસ- સૌથી વધારે હાયરિંગ કરનારમાંથી એક

ભારતમાં બેંક, MBA ગ્રેજ્યુએટ્સને નોકરી આપનારા સૌથી મોટા સેક્ટરોમાંથી એક છે. તેઓ રિલેશનશિપ મેનેજમેન્ટ, ક્રેડિટ એનાલિસિસ, વેલ્થ મેનેજમેન્ટ, બ્રાન્ચ બેંકિંગ, ડિજિટલ બેંકિંગ અને સેલ્સ જેવા રોલ્સ માટે MBA ગ્રેજ્યુએટ્સને નોકરી આપે છે. સારા પ્રોફાઇલ વાળા ઉમેદવારોને શરૂઆતથી વાર્ષિક ૧૨-૧૭ લાખ રૂપિયાની CTC રેન્જમાં પેકેજ મળી જાય છે, જોકે આ કેમ્પસ અને રોલ પર નિર્ભર કરી શકે છે. અહીં ઉમેદવારે સીધા લોકો સાથે જોડાઈને કામ કરવાનું હોય છે. જેમ કે- ક્લાયન્ટ બનાવવા, ક્રેડિટનું આકલન કરવું, ડિજિટલ સેવાઓને પ્રોત્સાહન આપવું અને કડક નિયમોનું પાલન કરતા ટાર્ગેટ પૂરા કરવા.

૩- ફાઇનાન્સ, ઇન્વેસ્ટમેન્ટ અને વેલ્યુએશનઃ સૌથી વધારે કમાણીવાળા રસ્તામાંથી એક

મેનસ્ટ્રીમ બેંકિંગ સિવાય, સ્પેશિયાલિસ્ટ ફાઇનાન્સ તે વિદ્યાર્થીઓ માટે સારી કમાણીવાળું કરિયર છે જે આ ક્ષેત્રમાં ઊંડી જાણકારી મેળવે છે. પ્રાઇવેટ ક્રેડિટ, ઇન્વેસ્ટમેન્ટ એડવાઇઝરી, ઇક્વિટી રિસર્ચ, કોર્પોરેટ ફાઇનાન્સ અને વેલ્યુએશન જેવા રોલ માટે એવા MBA ગ્રેજ્યુએટ્સની જરૂર હોય છે જે ફાઇનાન્શિયલ મોડલ બનાવી શકે, વેલ્યુએશન એનાલિસિસ કરી શકે, રિસ્કને મોનિટર કરી શકે અને લાઈવ ડીલ્સમાં મદદ કરી શકે. માંગ- ફાઇનાન્શિયલ મોડેલિંગ, DCF, IRR, NPV, ક્રેડિટ અને રિસ્ક એનાલિસિસ, અને ક્લાયન્ટ સાથે વાતચીત.

૪- સેલ્સ, માર્કેટિંગ અને કસ્ટમર ડેવલપમેન્ટ- સૌથી વધારે નોકરીઓ

MBA માટે સેલ્સ અને માર્કેટિંગમાં સૌથી વધારે નોકરીઓ ઉપલબ્ધ છે. FMCG, ઓટો, રિટેલ, કન્ઝ્યુમર ટેકનોલોજી અને ઇન્ડસ્ટ્રીયલ કંપનીઓ ફ્રન્ટલાઈન અને માર્કેટ-ફેસિંગ ભૂમિકાઓ માટે મોટા પાયે લોકોને હાયર કરે છે. કંપની અને કેમ્પસના આધારે, વાર્ષિક ૮.૫-૧૩.૫ લાખ રૂપિયાની CTC રેન્જમાં ઘણા ઓફર મળે છે. હવે આ કામમાં ડીલર મેનેજમેન્ટ, માર્કેટ ડેટા, કોમ્પિટિશન ટ્રેકિંગ અને પોઈન્ટ-ઓફ-સેલ ઇનસાઇટ જેવા પાસા સામેલ છે. માંગ- કોમર્શિયલ સમજ, ચેનલ મેનેજમેન્ટ, માર્કેટ એનાલિટિક્સ, વાતચીત કરવાની ક્ષમતા અને માર્કેટની નજીક રહીને કામ કરવાની ઇચ્છા.

૫- ટેકનોલોજી-આધારિત મેનેજમેન્ટ અને ડિજિટલ માર્કેટિંગ

મેનેજમેન્ટ અને ટેકનોલોજી વચ્ચેનું અંતર હવે ઓછું થતું જઈ રહ્યું છે. કંપનીઓ સોફ્ટવેર પ્રોજેક્ટ્સને લીડ કરવા, ડિજિટલ ગ્રોથને મેનેજ કરવા અને ટેકનિકલ પ્રોડક્ટ્સને બિઝનેસ વેલ્યુમાં બદલવા માટે MBA ગ્રેજ્યુએટ્સને હાયર કરે છે. IT, ERP, ક્લાઉડ અને સાયબર-સિક્યુરિટી ફર્મને એવા MBA ગ્રેજ્યુએટ્સની જરૂર હોય છે જે મુશ્કેલ પ્રોડક્ટ્સની માર્કેટિંગ કરી શકે, લીડ્સ જનરેટ કરી શકે અને એન્ટરપ્રાઈઝ કસ્ટમર્સની મદદ કરી શકે. અમુક ખાસ રોલ્સમાં વાર્ષિક ૧૫ લાખ રૂપિયા CTC થી પણ વધારે પગાર મળી શકે છે પરંતુ એવું ત્યારે જ થાય છે જ્યારે પ્રોડક્ટની સમજ અને માર્કેટિંગ સ્કિલ્સ બંને બેહતરીન હોય. તેમાં ડિજિટલ માર્કેટિંગ, લીડ જનરેશન, ટેક પ્રોડક્ટ્સની સમજ અને પ્રોજેક્ટ મેનેજમેન્ટ વગેરે પ્રોફાઇલ્સની માંગ હોય છે.

૬- સપ્લાય ચેઈન, લોજિસ્ટિક્સ અને ઓપરેશન્સ- નવું એન્જિન

સપ્લાય ચેઈન હવે માત્ર બેક-ઓફિસનું કામ નથી રહ્યું, પરંતુ આ ટેકનોલોજી પર આધારિત કરિયર બની ગયું છે. ઇ-કોમર્સ, ક્વિક-કોમર્સ અને મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટરને એવા MBA ગ્રેજ્યુએટ્સની જરૂર છે જે વેરહાઉસ અને લોજિસ્ટિક્સ માટે સમાધાન તૈયાર કરી શકે, કોસ્ટ મોડલ બનાવી શકે, વેન્ડર મેનેજ કરી શકે અને ડેટાનો ઉપયોગ કરીને ડિલિવરીને બેહતર બનાવી શકે. AI ફોરકાસ્ટિંગ અને સ્માર્ટ વેરહાઉસ હવે સામાન્ય થઈ ગયા છે, આવા સમયે પ્રોફેશનલ્સને સોફ્ટવેર અને ફિઝિકલ ઓપરેશન્સ, બંનેની સમજ હોવી જોઈએ. તેમાં જોબ પ્રોફાઇલની માંગ સોલ્યુશન ડિઝાઇન, કોસ્ટ મોડેલિંગ, ડેટા એનાલિટિક્સ, વેન્ડર મેનેજમેન્ટ અને કેટેગરી મેનેજમેન્ટ વગેરેની હોય છે.

આ પણ વાંચો: Rhodes Scholarships: ઓક્સફર્ડ યુનિવર્સિટીમાં ભણવાનું સપનું થશે પૂરું, રોડ્સ સ્કોલરશિપ ૨૦૨૭ માટે અરજી શરૂ – Newz Cafe