World Students Day 2025: ભારતના ૧૧મા રાષ્ટ્રપતિ ડૉ. એ.પી.જે. અબ્દુલ કલામે કહ્યું હતું કે, “સપના એ નથી જે આપણે સૂતી વખતે જોઈએ છીએ, પરંતુ તે આપણને જાગૃત રાખે છે.” વિદ્યાર્થીઓ પ્રત્યેના તેમના ઊંડા પ્રેમ અને પ્રેરણાદાયી વ્યક્તિત્વને કારણે તેમને “લોકોના રાષ્ટ્રપતિ” ઉપનામ મળ્યું. શિક્ષણના મહત્વ અને વિદ્યાર્થીઓની ભૂમિકા પર પ્રકાશ પાડવા માટે દર વર્ષે ૧૫ ઓક્ટોબરે તેમના જન્મદિવસે વિશ્વ વિદ્યાર્થી દિવસ ઉજવવામાં આવે છે.
વિશ્વ વિદ્યાર્થી દિવસનો ઉદ્દેશ્ય
વિશ્વ વિદ્યાર્થી દિવસનો હેતુ સમાન શૈક્ષણિક તકોને પ્રોત્સાહન આપવા, નવીનતાની ભાવનાને પ્રોત્સાહન આપવા અને વિદ્યાર્થીઓના યોગદાનનું સન્માન કરવાનો છે. આ દિવસ ડૉ. કલામની માન્યતાને યાદ કરે છે કે શિક્ષણ ફક્ત વ્યક્તિઓ જ નહીં પરંતુ સમગ્ર સમાજને બદલી શકે છે.
ઇતિહાસ અને પૃષ્ઠભૂમિ
ડૉ. કલામના શિક્ષણ વારસા અને તેમણે સ્થાપિત કરેલા આદર્શોને માન આપવા માટે સંયુક્ત રાષ્ટ્રએ ૧૫ ઓક્ટોબરને વિશ્વ વિદ્યાર્થી દિવસ તરીકે જાહેર કર્યો. ડૉ. કલામ માત્ર એક વૈજ્ઞાનિક અને મિસાઇલ કાર્યક્રમના પ્રણેતા જ નહોતા, પરંતુ એક શિક્ષક પણ હતા જેમણે હંમેશા યુવાનોને મોટા સ્વપ્ન જોવા અને તેમના સપનાઓને પ્રાપ્ત કરવા માટે પ્રેરણા આપી હતી.
તેઓ વારંવાર શાળાઓ અને યુનિવર્સિટીઓની મુલાકાત લેતા હતા, જ્યાં તેઓ જીવન, વિજ્ઞાન અને આત્મવિશ્વાસ વિશે વિદ્યાર્થીઓ સાથે પ્રેરણાદાયી વિચારો શેર કરતા હતા. શિક્ષણની ભૂમિકા, આત્મનિર્ભરતા અને સમાજ સેવાની ભાવના હંમેશા તેમના ભાષણોમાં મુખ્ય રહેતી હતી.
વિશ્વ વિદ્યાર્થી દિવસની ઉજવણીની શરૂઆત
2010 માં, સંયુક્ત રાષ્ટ્રએ સૌપ્રથમ ભારત રત્ન પુરસ્કાર વિજેતા ડૉ. એ.પી.જે. અબ્દુલ કલામની 79મી જન્મજયંતીને વિશ્વ વિદ્યાર્થી દિવસ તરીકે જાહેર કરી હતી. ત્યારથી, દર વર્ષે 15 ઓક્ટોબરના રોજ વિશ્વ વિદ્યાર્થી દિવસ ઉજવવામાં આવે છે. ડૉ. એ.પી.જે. અબ્દુલ કલામની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા, તેમની સિદ્ધિઓ અને તેમણે વિદ્યાર્થીઓને આપેલી પ્રેરણાને આ દિવસે યાદ કરવામાં આવે છે. તેઓ માનતા હતા કે શિક્ષકો સમાજના નિર્માતા છે કારણ કે તેઓ વિદ્યાર્થીઓને તેમના સંબંધિત વિષયોમાં નિપુણ બનાવવા માટે જવાબદાર છે. કલામે તેમનું આખું જીવન શિક્ષણ અને વિદ્યાર્થીઓના કલ્યાણ માટે સમર્પિત કર્યું.
તેમણે 2002 થી 2007 સુધી ભારતના 11મા રાષ્ટ્રપતિ તરીકે સેવા આપી હતી, અને તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન, તેઓ વિદ્યાર્થીઓ અને યુવાનો સાથેના તેમના સ્નેહ અને જોડાણ માટે ખાસ પ્રખ્યાત બન્યા હતા. તેમના ઉપદેશો અને પ્રેરણાદાયી શબ્દો આજે પણ લાખો વિદ્યાર્થીઓને માર્ગદર્શન આપે છે.
વિશ્વ વિદ્યાર્થી દિવસનું મહત્વ
આ દિવસ વિદ્યાર્થીઓની સિદ્ધિઓનું સન્માન કરવા, શિક્ષણના પડકારોની ચર્ચા કરવા અને શીખવાના અધિકારને સુનિશ્ચિત કરવા માટે ઉજવવામાં આવે છે.
ડૉ. કલામ માનતા હતા કે દરેક વિદ્યાર્થીમાં “ચેન્જમેકર” બનવાની ક્ષમતા હોય છે, તેમને ફક્ત યોગ્ય દિશા અને તકની જરૂર હોય છે.
