Delhi Child Trafficking: “ડો. વિવેકી દર્દીઓની સંભાળ પ્રત્યેની પોતાની અતૂટ પ્રતિબદ્ધતા માટે જાણીતા છે. તેઓ દિવસ-રાત કામ કરે છે જેથી દરેક વ્યક્તિને તે સારવાર મળી શકે જેના તેઓ હકદાર છે.”
આ માહિતી દિલ્હીની તે હોસ્પિટલની વેબસાઇટ પર આપવામાં આવી છે, જેને કથિત રીતે એક આંતરરાજ્ય બાળ તસ્કરી નેટવર્કનું કેન્દ્ર માનવામાં આવી રહ્યું છે.
પરંતુ હવે ખબર પડી છે કે આ પ્રોફાઇલ માત્ર એક દેખાવ હતી.
અસલમાં વિવેકી એક નર્સિંગ પ્રોફેશનલ છે, જેની પાસે ન તો એમબીબીએસ છે અને ન તો એમડીની ડિગ્રી. આમ છતાં તે પોતાને હીરા મલ્ટિસ્પેશાલિટી હોસ્પિટલની માલિક અને એમડી ગણાવતી હતી. દિલ્હી પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, 47 વર્ષીય વિવેકી તાજેતરમાં પકડાયેલા બાળ તસ્કરી રેકેટની માસ્ટરમાઇન્ડ છે, જેનું નેટવર્ક સમગ્ર ઉત્તર ભારતમાં ફેલાયેલું હતું.
રોહિણીના બેગમપુર સ્થિત આ ખાનગી હોસ્પિટલમાં આઈવીએફ સારવાર માટે આવતા નિઃસંતાન દંપતીઓને અવારનવાર વિવેકી પોતાની જાળમાં ફસાવી લેતી હતી અને તેમાંથી ઘણા તેના પ્રસ્તાવને ઠુકરાવતા નહોતા. પોલીસના જણાવ્યા મુજબ, બાળકોની તસ્કરી રાજસ્થાન અને ગુજરાતના ગામડાઓમાંથી કરવામાં આવતી હતી.
14 જૂનના રોજ રેકેટમાં તેની કથિત ભૂમિકા સામે આવ્યા બાદ વિવેકીની ધરપકડ કરવામાં આવી. આ સિવાય અન્ય 11 લોકો પણ જેલમાં છે, જેમના પર તસ્કર, વચેટિયા અને ખરીદનાર તરીકે બાળકોની ખરીદ-વેચાણ કરાવવાનો આરોપ છે.
નકલી તબીબી દસ્તાવેજો અને તસ્કરીની મોડસ ઓપરેન્ડી
અત્યાર સુધીની તપાસમાં સામે આવ્યું છે કે છેલ્લા લગભગ બે વર્ષમાં આ રેકેટ આશરે 30 શિશુઓની તસ્કરીમાં સામેલ હોઈ શકે છે.
પોલીસ ડેપ્યુટી કમિશનર (સેન્ટ્રલ) રોહિત રાજબીર સિંહે જણાવ્યું કે વિવેકી કથિત રીતે આ ગેરકાયદેસર તસ્કરી નેટવર્ક ચલાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવતી હતી. તે તસ્કરી કરીને લાવવામાં આવેલા બાળકોને પોતાની હોસ્પિટલમાં રાખતી હતી અને વંધ્યત્વની સારવાર માટે આવતા નિઃસંતાન દંપતીઓમાં સંભવિત ખરીદદારો શોધતી હતી.
ડીસીપીએ કહ્યું, “તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે હોસ્પિટલ રેકોર્ડ, પ્રસૂતિ સંબંધિત દસ્તાવેજો, જન્મ રેકોર્ડ અને અન્ય સહાયક કાગળો સહિત અનેક નકલી તબીબી દસ્તાવેજો તૈયાર કરવામાં આવતા હતા, જેથી બાળકના માતા-પિતા હોવાનો ખોટો દાવો સાબિત કરી શકાય અને શિશુઓનું ગેરકાયદેસર હસ્તાંતરણ કરાવી શકાય.”
સિંહે હોસ્પિટલની વેબસાઇટ પર કરવામાં આવેલા તે દાવાને પણ ખોટો ગણાવ્યો, જેમાં વિવેકીને “7 વર્ષથી વધુના ક્લિનિકલ અનુભવ ધરાવતા એમબીબીએસ ડોક્ટર” જણાવવામાં આવી હતી.
તેમણે કહ્યું, “તે સ્ત્રીરોગ વિજ્ઞાનીઓને સહાય કરે છે અને તેની પાસે બીએસસી નર્સિંગ, એમએસસી ક્રિટિકલ કેર અને ઓબ્સ્ટેટ્રિક્સ એન્ડ ગાયનેકોલોજીમાં ડોક્ટરેટની ડિગ્રી છે.”
પોલીસ સૂત્રોએ જણાવ્યું કે કથિત સરગના પોતાના નામની આગળ ‘ડો.’ એટલા માટે લગાવતી હતી કારણ કે તે નર્સિંગ પ્રોફેશનલ હતી અને તેની પાસે ડોક્ટરેટની ડિગ્રી હતી.
સૂત્રએ કહ્યું, “તે માત્ર સામાન્ય પ્રસૂતિની દેખરેખ રાખી શકતી હતી, સિઝેરિયન ઓપરેશન કરી શકતી નહોતી. આ બધું એટલા માટે કરવામાં આવ્યું કારણ કે તેણે લોકો વચ્ચે એક ભ્રમ ઉભો કરી રાખ્યો હતો. તે આરએમપી (રજિસ્ટર્ડ મેડિકલ પ્રેક્ટિશનર) શ્રેણીમાં આવતી હતી અને દિલ્હી મેડિકલ કાઉન્સિલમાં નોંધાયેલી હતી.”
વેબસાઇટ પર વિદેશી તસવીરો અને હોસ્પિટલનો દેખાવ
હીરા મલ્ટિસ્પેશાલિટી હોસ્પિટલ પોતાની વેબસાઇટ પર પોતાને એક “દર્દી-કેન્દ્રિત આરોગ્ય સેવા સંસ્થા” ગણાવે છે, જે ઉચ્ચ ગુણવત્તાયુક્ત, સસ્તી અને સંવેદનશીલ તબીબી સેવાઓ આપવા માટે સમર્પિત છે. વેબસાઇટમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે વિવિધ પ્રકારની તબીબી સેવાઓ માટે પરિવારો આ હોસ્પિટલ પર ભરોસો કરે છે.
વેબસાઇટના ઘણા પાનાઓ પર વિદેશી લોકોની તસવીરો પણ લગાવેલી છે.
વેબસાઇટ અનુસાર, હોસ્પિટલ સામાન્ય પ્રસૂતિ, સિઝેરિયન ડિલિવરી, ઓપીડી પરામર્શ, ડે-કેર સારવાર અને સામાન્ય તબીબી સારવાર જેવી સેવાઓ પ્રદાન કરે છે.
વેબસાઇટમાં કહેવામાં આવ્યું છે, “એનેસ્થેસિયોલોજીમાં અમારી મુખ્ય કુશળતા ઉપરાંત, અમે ડેન્ટિસ્ટ્રી, ફિઝિયોથેરાપી, ગેસ્ટ્રોએન્ટરોલોજી, ન્યુરોલોજી તેમજ ન્યુરોસર્જરી અને બાળરોગ વિભાગમાં પણ અદ્યતન તબીબી સેવાઓ પ્રદાન કરીએ છીએ.”
વેબસાઇટમાં એવો પણ દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે હોસ્પિટલ અત્યાર સુધીમાં 1,000 થી વધુ દર્દીઓની સારવાર કરી ચૂકી છે.
ડીસીપીએ કહ્યું કે હોસ્પિટલ સાથે જોડાયેલી આ તમામ બાબતો વિશે દિલ્હી મેડિકલ કાઉન્સિલને જાણ કરવામાં આવશે.
દિપ્રિન્ટે હોસ્પિટલનો ફોન પર સંપર્ક કરીને તેમનો પક્ષ જાણવાનો પ્રયાસ કર્યો. જવાબ મળવા પર આ સમાચારને અપડેટ કરવામાં આવશે.
બાળકના જન્મનું નકલી નાટક અને કાવતરાના પાત્રો
રેકેટના કામ કરવાની પદ્ધતિને લઈને પર પોલીસના એક સૂત્રએ રીમા પાલનું ઉદાહરણ આપ્યું, જેને વિવેકીએ કથિત રીતે ગર્ભવતી મહિલા બનીને રજૂ થવા માટે કહ્યું હતું.
હોસ્પિટલના કર્મચારીઓએ રીમાને ત્રણ દિવસ માટે દાખલ રાખી, જેથી એવું લાગે કે તેણે ખરેખર બાળકને જન્મ આપ્યો છે. તેના નામે 1.20 લાખ રૂપિયાના અનેક વધારીને બનાવેલા બિલ પણ તૈયાર કરવામાં આવ્યા.
સૂત્રએ કહ્યું, “તેમણે દંપતીને કહ્યું કે આ માત્ર એક દેખાવ છે, જેથી મામલો અસલી લાગે. કારણ કે જન્મ પ્રમાણપત્ર બનાવવાનું હતું, તેથી આ બતાવવું જરૂરી હતું કે રીમાએ હોસ્પિટલમાં બાળકને જન્મ આપ્યો છે. એવું અન્ય કેટલાક દંપતીઓ સાથે પણ થયું.”
નકલી દસ્તાવેજો તૈયાર કરવામાં આવ્યા અને તેના પર વિવેકીએ સહીઓ કરી. નોંધણીની પ્રક્રિયા પૂરી થયા પછી નિઃસંતાન દંપતી તસ્કરી કરીને લાવવામાં આવેલા બાળકને પોતાનું બાળક ગણાવી શકતા હતા.
પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, હોસ્પિટલ તે સમયની કડીનું કામ કરતી હતી જ્યારે બાળકને ખરીદવામાં આવતું હતું અને બાદમાં વેચવામાં આવતું હતું. સોદો નક્કી થાય ત્યાં સુધી તસ્કરી કરીને લાવવામાં આવેલા બાળકોને હોસ્પિટલમાં રાખવામાં આવતા હતા. પોલીસે જણાવ્યું કે મોટાભાગના બાળકો 4-5 દિવસ કે 3-4 મહિનાની ઉંમરના હતા.
સૂત્રએ કહ્યું, “વિવેકીએ નકલી દસ્તાવેજો તૈયાર કર્યા, બાળકોની તસ્કરી કરાવી—અને આ બધું એક નોંધાયેલી હોસ્પિટલની આડમાં કરવામાં આવ્યું.”
નેટવર્કમાં અન્ય સાથીદારોની ભૂમિકા અને બાળકોની કિંમત
પોલીસે પ્રતિભા નામની આરોપીને પણ આ રેકેટની એક મહત્વની સભ્ય ગણાવી છે. તેની પાસે એમઆરઆઈટી (મેડિકલ રેડિયોલોજી એન્ડ ઇમેજિંગ ટેકનોલોજી) માં માસ્ટર્સની ડિગ્રી છે.
પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, ફ્રીલાન્સ લેબ ટેકનિશિયન તરીકે કામ કરતી પ્રતિભા હીરા મલ્ટિસ્પેશાલિટી હોસ્પિટલમાં બાળકોની તસ્કરી કરાવવામાં સક્રિય ભૂમિકા ભજવતી હતી.
પોલીસે જણાવ્યું કે 34 વર્ષીય પ્રતિભા અગાઉ પણ તસ્કરીના એક કેસમાં પકડાઈ ચૂકી છે.
એક અન્ય પોલીસ સૂત્રએ દિપ્રિન્ટને જણાવ્યું કે પ્રતિભા ઘણી હોસ્પિટલોમાં જતી હતી અને એવા નિઃસંતાન દંપતીઓની શોધ કરતી હતી, જેઓ બાળક મેળવવા માટે મોટી રકમ ખર્ચવા તૈયાર હોય.
ત્યારબાદ તે રેકેટના અન્ય સભ્ય કાલિયાનો સંપર્ક કરતી હતી. પોલીસ સૂત્રના જણાવ્યા અનુસાર, કાલિયા રાજસ્થાનના પાલીથી “ઓછી કિંમતે” બાળકો લાવતો હતો, જેમને બાદમાં દિલ્હીમાં “વેચવામાં” આવતા હતા.
પોલીસનું કહેવું છે કે કાનૂની માતા-પિતા હોવાનો ખોટો દાવો સાબિત કરવા અને બાળકોને એક પરિવારથી બીજા પરિવાર સુધી પહોંચાડવા માટે નકલી રેકોર્ડ અને સહાયક દસ્તાવેજો તૈયાર કરવામાં આવતા હતા.
ત્યારબાદ બાળકોને ભારે કિંમતે વેચવામાં આવતા હતા. પોલીસના જણાવ્યા મુજબ, એક બાળકી 1 લાખ રૂપિયામાં અને એક છોકરો 2 લાખ રૂપિયામાં ખરીદવામાં આવતો હતો.
અત્યાર સુધીમાં પોલીસે મધ્યપ્રદેશ અને હરિયાણાના બે-બે દંપતીઓની ધરપકડ કરી લીધી છે, જેમણે તસ્કરી કરીને લાવવામાં આવેલા બાળકોને ખરીદ્યા હતા.
ત્રીજા પોલીસ સૂત્રએ કહ્યું, “આ લોકો પરસ્પર સંપર્કો દ્વારા બાકીના આરોપીઓ સાથે જોડાયેલા હતા. આખું નેટવર્ક પરસ્પર વિશ્વાસ પર ચાલતું હતું. હોસ્પિટલની માલિક (વિવેકી) ને પણ આમાં સામેલ કરવામાં આવી હતી.”
અધિકારીએ જણાવ્યું કે રેકેટમાંથી મળનારી રકમ તમામ સભ્યો વચ્ચે તેમના કામના હિસાબે વહેંચવામાં આવતી હતી.
