Gujarat Antyodaya Ration Card: ગુજરાતને સમૃદ્ધ અને વિકસિત રાજ્ય તરીકે રજૂ કરવામાં આવે છે, પરંતુ ગરીબ પરિવારોની સ્થિતિ સામે આવે ત્યારે અલગ જ ચિત્ર જોવા મળે છે. છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં રાજ્યમાં 33 હજાર અંત્યોદય રેશનકાર્ડ રદ કરવામાં આવ્યા હોવાની વિગતો સામે આવી છે. બીજી તરફ, આજે પણ 7 લાખથી વધુ પરિવારો માટે બે ટંકનું ભોજન મેળવવું પડકારરૂપ હોવાનો દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે.
પાંચ વર્ષમાં 33 હજાર કાર્ડમાં ઘટાડો
અંત્યોદય અન્ન યોજના હેઠળ સૌથી ગરીબ અને વંચિત પરિવારોને રાહત દરે અથવા મફત અનાજ આપવામાં આવે છે. ઉપલબ્ધ આંકડા મુજબ, વર્ષ 2020માં ગુજરાતમાં આશરે 8.10 લાખ અંત્યોદય રેશનકાર્ડ હતા. વર્ષ 2025 સુધીમાં આ સંખ્યા ઘટીને 7.77 લાખ થઈ ગઈ છે. એટલે કે પાંચ વર્ષમાં આશરે 33 હજાર કાર્ડનો ઘટાડો થયો છે.
આ ઘટાડાને લઈને સવાલ એ છે કે ખરેખર ગરીબ પરિવારોની સંખ્યા ઘટી છે કે પછી રેશનકાર્ડની ચકાસણી અને રદ કરવાની પ્રક્રિયાને કારણે લાભાર્થીઓની સંખ્યા ઓછી થઈ છે.
કોને મળે છે અંત્યોદય રેશનકાર્ડ?
અંત્યોદય રેશનકાર્ડ સમાજના સૌથી આર્થિક રીતે નબળા વર્ગ માટે છે. તેમાં જમીનવિહોણા ખેતમજૂરો, રોજમદારો, નાના કારીગરો, નિરાધાર વ્યક્તિઓ, વિધવાઓ, ત્યક્તા મહિલાઓ અને અત્યંત ગરીબ પરિવારોનો સમાવેશ થાય છે.
આ પરિવારો માટે રેશનકાર્ડ માત્ર સરકારી દસ્તાવેજ નથી, પરંતુ તેમના પરિવારના ભોજનનો મહત્વપૂર્ણ આધાર છે.
7 લાખથી વધુ પરિવારો સામે આર્થિક પડકાર
સામે આવેલી વિગતો અનુસાર, ગુજરાતમાં 3.52 લાખ એવા ગરીબ પરિવારો છે જેમાં પાંચ કે તેથી વધુ સભ્યો છે. આવા પરિવારો માટે મોંઘવારી વચ્ચે ઘરનું ગુજરાન ચલાવવું વધુ મુશ્કેલ બની શકે છે.
સરકાર દ્વારા ગરીબી ઘટાડવાના દાવાઓ કરવામાં આવે છે, પરંતુ રેશનકાર્ડમાં ઘટાડો અને ગરીબ પરિવારોની વાસ્તવિક સ્થિતિ વચ્ચેનો તફાવત ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે.
સરકાર સામે ઊઠતા સવાલો
અંત્યોદય કાર્ડની સંખ્યા ઘટી રહી હોય તો શું ખરેખર એટલા પરિવારો ગરીબીમાંથી બહાર આવ્યા છે? જો હા, તો તેમની આર્થિક સ્થિતિ અંગે પારદર્શક આંકડા જાહેર કેમ ન કરવામાં આવે?
ગરીબી દૂર કરવાનો સાચો માર્ગ ગરીબોની સંખ્યા કાગળ પર ઘટાડવાનો નહીં, પરંતુ પરિવારોને રોજગાર, આવક અને જીવનની જરૂરી સુવિધાઓ પૂરી પાડવાનો હોવો જોઈએ. હાલ 33 હજાર રેશનકાર્ડ રદ થવાની વિગતો વચ્ચે સૌથી મોટો સવાલ એ જ છે કે આ પરિવારો ખરેખર સશક્ત બન્યા છે કે પછી સરકારી યાદીમાંથી માત્ર ગાયબ થઈ ગયા છે?
