Gujarat Election Analysis: ગુજરાતની સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીના પરિણામો જાહેર થયા બાદ રાજ્યના રાજકારણમાં એક નવો જ ગરમાવો જોવા મળી રહ્યો છે. ભાજપે લગભગ તમામ સ્તરે ભવ્ય વિજય મેળવીને પોતાનો દબદબો જાળવી રાખ્યો છે, પરંતુ અસલી સ્પર્ધા બીજા નંબરનો પક્ષ બનવા માટે થઈ રહી છે. આમ આદમી પાર્ટીના નેતાઓ દાવો કરી રહ્યા છે કે તેઓ જ હવે ગુજરાતમાં ભાજપનો મુખ્ય વિકલ્પ છે, જ્યારે કૉંગ્રેસ આંકડાઓના જોરે પોતાને હજુ પણ મુખ્ય વિપક્ષી પાર્ટી ગણાવી રહી છે. આ પરિસ્થિતિમાં મતદારો અને વિશ્લેષકો મૂંઝવણમાં છે કે આખરે જનતાએ કોના પર વધુ ભરોસો મૂક્યો છે.
મહાનગર અને નગરપાલિકામાં કૉંગ્રેસનું જોર
જો આપણે મહાનગરપાલિકાઓ અને નગરપાલિકાઓના આંકડાઓ પર નજર કરીએ, તો કૉંગ્રેસ હજુ પણ આમ આદમી પાર્ટી કરતાં ઘણી આગળ દેખાય છે. ૧૫ મહાનગરપાલિકાઓમાં કૉંગ્રેસને ૨૬.૪૬ ટકા મત મળ્યા છે, જ્યારે ‘આપ’ માત્ર ૧૦.૨૭ ટકા મતો મેળવી શકી છે. બેઠકોની દૃષ્ટિએ પણ કૉંગ્રેસે અમદાવાદ અને રાજકોટ જેવા શહેરોમાં સારું પ્રદર્શન કર્યું છે, જ્યારે ‘આપ’ માત્ર સુરત અને જામનગર પૂરતી સીમિત રહી ગઈ છે. નગરપાલિકાઓમાં પણ કૉંગ્રેસે છ જગ્યાએ સત્તા મેળવી છે, જે દર્શાવે છે કે શહેરી અને અર્ધ-શહેરી વિસ્તારોમાં કૉંગ્રેસનું સંગઠન હજુ પણ જીવંત છે.
પંચાયતોમાં ‘આપ’ ની અણધારી આગેકૂચ
જિલ્લા અને તાલુકા પંચાયતોના પરિણામોમાં કૉંગ્રેસ બેઠકોની સંખ્યામાં તો આગળ છે, પરંતુ આમ આદમી પાર્ટીએ કેટલીક જગ્યાએ ઇતિહાસ રચ્યો છે. ‘આપ’ એ નર્મદા જિલ્લા પંચાયત કબજે કરી છે અને ૧૨ જેટલી તાલુકા પંચાયતોમાં સ્પષ્ટ બહુમતી મેળવી છે. મતોની ટકાવારીમાં કૉંગ્રેસ ૩૩ ટકા સાથે આગળ હોવા છતાં, ‘આપ’ ની ૧૨ ટકાની ભાગીદારીએ ભાજપ અને કૉંગ્રેસ બંને માટે ચિંતા ઊભી કરી છે. આદિવાસી બેલ્ટ અને સૌરાષ્ટ્રના કેટલાક ખિસ્સાઓમાં ‘આપ’ ના વધતા પ્રભાવે સાબિત કર્યું છે કે તે હવે માત્ર શહેરી પક્ષ રહ્યો નથી, પણ ગ્રામીણ સ્તરે પણ પગપેસારો કરી રહ્યો છે.
વિશ્લેષકોનો મત અને ૨૦૨૭ ના સંકેતો
રાજકીય વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે કૉંગ્રેસ પાસે ભલે નેતૃત્વનો અભાવ હોય, પણ તેનું સંગઠન આખા ગુજરાતમાં ફેલાયેલું છે. બીજી તરફ, આમ આદમી પાર્ટી ચોક્કસ ચહેરાઓ અને પૉકેટ્સ પર આધારિત છે. આગામી ૨૦૨૭ની વિધાનસભા ચૂંટણી માટે આ પરિણામો એક લિટમસ ટેસ્ટ સમાન છે. જો વિપક્ષી મતોનું વિભાજન અટકાવવું હોય તો ગઠબંધન એક વિકલ્પ હોઈ શકે, પરંતુ બંને પક્ષોની મહત્વકાંક્ષાઓ જોતા તે મુશ્કેલ જણાય છે. અંતે, આંકડાઓ તો કૉંગ્રેસને જ બીજા નંબરનો પક્ષ ગણાવે છે, પરંતુ ‘આપ’ નો વધતો ગ્રાફ ભવિષ્યમાં સમીકરણો બદલી શકે છે.
