Injustice to Farmers: જ્યારે પણ સરકાર કે મોટી પાવર કંપનીઓ પોતાના કરોડો અને અબજો રૂપિયાના પાવર ગ્રીડ કે હાઈ-વોલ્ટેજ વીજ લાઈનના પ્રોજેક્ટ્સ લાવે છે, ત્યારે કાગળ પર તેના ‘મોટા ફાયદા’ ગણાવવામાં આવે છે. પરંતુ જમીની હકીકત એ છે કે આ પ્રોજેક્ટ્સને પૂરા કરવા માટે ઘણી વખત સ્થાનિક પ્રશાસન અને પોલીસ બંદોબસ્તનો સહારો લઈને ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગના ખેડૂતો સામે કડક વલણ અપનાવવામાં આવે છે.
આ આખો મામલો માત્ર વીજળી પહોંચાડવાનો નથી, પણ તેની પાછળ કોર્પોરેટ કંપનીઓનો નફો, તંત્રની કડકાઈ અને પોતાના હક માટે લડતા ખેડૂતોની લાચારી જોડાયેલી છે.
પોલીસ પ્રોટેક્શનના નામે ખેડૂતો પર દબાણ :
જ્યારે ખેડૂતો પોતાની કિંમતી જમીન, ઊભો પાક કે આજીવિકા બચાવવા માટે વીજ કંપનીઓનો વિરોધ કરે છે, ત્યારે તંત્ર દ્વારા પોલીસનો મોટો કાફલો ઉતારી દેવામાં આવે છે.
વહીવટી દાદાગીરી: ખેડૂતોનો આરોપ હોય છે કે તેમની સાથે શાંતિથી વાતચીત કરવાને બદલે અથવા યોગ્ય સમજૂતી કર્યા વિના જ, પોલીસના જોરે તેમના ખેતરોમાં જેસીબી અને મોટા મશીનો ઘુસાડી દેવામાં આવે છે.
ભયનું વાતાવરણ: પોતાના જ ખેતરમાં હક માંગવા બદલ ખેડૂતો પર કાનૂની કેસ કરવાની અથવા અટકાયત કરવાની ધમકીઓ આપીને પ્રોજેક્ટનું કામ જબરદસ્તી ચાલુ રાખવામાં આવે છે.
વળતરના નામે અન્યાય અને સરકારી કમાણી
કરોડો રૂપિયાના આ પ્રોજેક્ટ્સથી કંપનીઓ અને સરકાર ભવિષ્યમાં અબજોની કમાણી કરવાની છે, પરંતુ જેના ખેતરમાં આ રાક્ષસી ટાવરો ઊભા થાય છે તેને શું મળે છે?
નામ માત્રનું વળતર: ખેડૂતોને જંત્રીના જૂના દરો પ્રમાણે અત્યંત ઓછું વળતર આપીને સંતોષ માનવા મજબૂર કરાય છે. ટાવર ઊભો થયા પછી એ જમીનની બજાર કિંમત શૂન્ય થઈ જાય છે, કારણ કે ત્યાં કોઈ બાંધકામ કે મોટો પાક લઈ શકાતો નથી.
કરોડોનું આંધણ:સરકાર પોલીસ પ્રોટેક્શન પાછળ અને વહીવટી તંત્ર પાછળ કરોડો રૂપિયા પાણીની જેમ વહાવી દે છે, પરંતુ એ જ ભંડોળ જો ખેડૂતોને યોગ્ય બજાર ભાવનું વળતર આપવામાં વપરાય, તો વિવાદની નોબત જ ન આવે.
‘ડેવલપમેન્ટ’ વિરુદ્ધ ‘ખેડૂતની રોજીરોટી’
સરકાર આ પ્રોજેક્ટ્સને ‘રાષ્ટ્રીય હિત’ અને ‘વિકાસ’ ગણાવે છે, પણ ખેડૂતો માટે પોતાની જમીન એ માત્ર માટીનો ટુકડો નથી, તેમની પેઢીઓની રોજીરોટી છે. પાવર લાઈનના વાયરો નીચે લાંબા ગાળે ખેતી કરવી પણ જોખમી બને છે. વહીવટી તંત્ર દ્વારા કાયદાની કલમો (જેવી કે ઈન્ડિયન ટેલિગ્રાફ એક્ટ) નો સહારો લઈને ખેડૂતોના મૂળભૂત અધિકારોને પણ બાજુ પર મૂકી દેવામાં આવતા હોવાના આક્ષેપો વારંવાર થતા રહે છે.
ખેડૂતો સામે દાદાગીરી (Injustice to Farmers)
વીજ કંપનીઓની મનમાની (Power Company Monopoly)
પોલીસ બંદોબસ્તનો દુરુપયોગ (Misuse of Police Force)
જમીન સંપાદન વિવાદ (Land Acquisition Dispute)
અપૂરતું વળતર (Inadequate Compensation)
ખેડૂત આંદોલન ગુજરાત
Farmers Protest Gujarat
