Breakfast skipping cholesterol: લાઇફસ્ટાઇલ અને ખાનપાનની ગરબડે આપણા સમગ્ર સ્વાસ્થ્યને ગંભીર રીતે નુકસાન પહોંચાડ્યું છે. પરિણામે અનેક પ્રકારની સ્વાસ્થ્ય સ્થિતિઓ હવે માત્ર ખૂબ જ સામાન્ય નથી થઈ ગઈ, પરંતુ નાની ઉંમરના લોકોને પણ પોતાનો શિકાર બનાવી રહી છે. હાઈ કોલેસ્ટ્રોલ પણ તેમાંનું એક છે, જેને હૃદય રોગના મુખ્ય જોખમ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. જે લોકોનું કોલેસ્ટ્રોલ સામાન્ય કરતા વધારે રહે છે તેમનામાં સમય જતાં હાર્ટ એટેક આવવાનું જોખમ સામાન્ય લોકોની સરખામણીમાં વધુ હોય છે.
કોલેસ્ટ્રોલ આમ તો આપણા શરીરમાં જોવા મળતું એક જરૂરી ફેટી પદાર્થ છે, જે હોર્મોન બનાવવા, કોષોનું માળખું જાળવી રાખવા અને વિટામિન-ડીના નિર્માણમાં મદદ કરે છે. શરીર પોતે પણ કોલેસ્ટ્રોલ બનાવે છે અને કેટલીક માત્રા આપણને ખોરાકમાંથી મળે છે. જોકે સમસ્યા ત્યારે ઊભી થાય છે જ્યારે લોહીમાં કોલેસ્ટ્રોલનું સ્તર જરૂર કરતા વધારે વધી જાય છે.
લાંબા સમય સુધી બનેલી રહેતી હાઈ કોલેસ્ટ્રોલની સ્થિતિમાં તે ધીમે ધીમે ધમનીઓની અંદરની દિવાલો પર જામવા લાગે છે, જેનાથી નસો સાંકડી અને સખત થઈ જાય છે અને હાર્ટ એટેકનો ખતરો વધી જાય છે.
શું તમે જાણો છો કે તમારા દિવસની શરૂઆતની કેટલીક ગરબડવાળી આદતો પણ કોલેસ્ટ્રોલ વધારનારી હોઈ શકે છે?
કોલેસ્ટ્રોલ વધવાના કારણો શું છે?
હાઈ કોલેસ્ટ્રોલનું સૌથી મોટું કારણ અસંતુલિત જીવનશૈલીને માનવામાં આવે છે. વધુ તળેલું-શેકેલું, જંક ફૂડ, ટ્રાન્સ ફેટ અને મીઠી વસ્તુઓનું સેવન શરીરમાં બેડ (ખરાબ) કોલેસ્ટ્રોલ વધારે છે. શારીરિક પ્રવૃત્તિનો અભાવ અને લાંબા સમય સુધી બેસી રહેવાની આદતથી પણ કોલેસ્ટ્રોલનું સંતુલન બગડે છે. મેદસ્વીતા, ખાસ કરીને પેટની આસપાસ જામતી ચરબીને કારણે પણ શરીરમાં બેડ કોલેસ્ટ્રોલ વધી જાય છે.
આ બધા સિવાય જો તમે અવારનવાર સવારનો નાસ્તો છોડી દો છો અથવા નાસ્તો નથી કરતા તો તેના કારણે પણ કોલેસ્ટ્રોલની સમસ્યાનો શિકાર બની શકો છો.
નાસ્તો ન કરવાની આદત ખૂબ જોખમી
અભ્યાસમાં આરોગ્ય નિષ્ણાતોની ટીમે એલર્ટ કર્યા છે કે ઓફિસ જવા કે કામની ઉતાવળના કારણે નાસ્તો ન કરવાની આદત ચૂપચાપ તમારા કોલેસ્ટ્રોલ લેવલને વધારી શકે છે. અનેક અભ્યાસોમાં જાણવા મળ્યું છે કે મોડો અથવા નાસ્તો ન કરવાની આદત સમય જતાં બેડ કોલેસ્ટ્રોલ અને ટ્રાઇગ્લિસરાઇડ્સને વધારનારી હોઈ શકે છે.
સવારનું પહેલું મીલ એટલે કે હેલ્ધી નાસ્તો ન કરવાથી માત્ર કોલેસ્ટ્રોલ જ નથી વધતું પરંતુ તેના કારણે ઇન્સ્યુલિન સેન્સિટિવિટી અને ભૂખ લગાડતા હોર્મોન્સમાં પણ અસંતુલન થઈ શકે છે. આ મેદસ્વીતા, ડાયાબિટીસ અને દિલની બીમારીનો ખતરો વધારી શકે છે.
સમયસર જરૂરી છે દિવસનું પહેલું ભોજન
અભ્યાસોમાં જાણવા મળ્યું છે કે દિવસનું પહેલું ભોજન અવારનવાર મોડું કરવાથી અથવા વારંવાર નાસ્તો છોડવાથી શરીરની બાયોલોજિકલ સિસ્ટમ ધીમે ધીમે બગડવા લાગે છે. આ જ સિસ્ટમ કોલેસ્ટ્રોલ, ભૂખ અને મેટાબોલિઝમને કંટ્રોલ કરે છે. પરિણામે બ્લડ ટેસ્ટમાં ગરબડ દેખાવા લાગે છે અને સમય જતાં તમે અનેક ગંભીર બીમારીઓની ઝપેટમાં આવી શકો છો.
અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે જે લોકો નાસ્તો નથી કરતા અથવા રાત્રે મોડેથી જમે છે, તેમનામાં બેડ કોલેસ્ટ્રોલ લેવલમાં વાર્ષિક થોડો વધુ વધારો (0.89 mg/dL) થાય છે, સાથે જ ટ્રાઇગ્લિસરાઇડ્સનું સ્તર પણ વધી શકે છે.
હોર્મોન્સ પણ પ્રભાવિત થવા લાગે છે
નાસ્તો ન કરવાના કારણે તમારી ફાસ્ટિંગ એટલે કે કંઈ ન ખાવાનો સમય પણ લાંબો થઈ જાય છે, જેનાથી લેપ્ટિન અને ઘ્રેલિન જેવા ભૂખને કંટ્રોલ કરતા હોર્મોનમાં ફેરફાર આવે છે. આ ફેરફારોથી ભૂખના સિગ્નલ વધે છે અને પેટ ભરાવવાના સંકેત ઓછા થાય છે, જેનાથી દિવસમાં હાઈ-કાર્બ કે હાઈ-ફેટ વાળી વસ્તુઓ તમે વધુ ખાવા લાગે છો જે કોલેસ્ટ્રોલ વધારી શકે છે.
નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, જો હાઈ કોલેસ્ટ્રોલને સમયસર કંટ્રોલ કરવામાં ન આવે તો તે ગંભીર અને જીવલેણ બીમારીઓનું કારણ બની શકે છે. સારી વાત એ છે કે સંતુલિત આહાર, નિયમિત વ્યાયામ, વજન નિયંત્રણ અને સમયાંતરે લિપિડ પ્રોફાઇલ તપાસથી કોલેસ્ટ્રોલને ઘણી હદ સુધી નિયંત્રિત કરી શકાય છે.
