Cancer Medicine Price Cut: કૅન્સરની સારવારમાં ઉપયોગમાં લેવાતી અનેક દવાઓની કિંમતો 9 નવેમ્બરથી ઘટી ગઈ છે. નેશનલ ફાર્માસ્યુટિકલ પ્રાઇસિંગ ઓથોરિટી (NPPA) એ કૅન્સર વિરોધી 137 દવાઓના મહત્તમ છૂટક ભાવ (MRP) પર ટ્રેડ માર્જિન નક્કી કર્યું છે. આ નિર્ણય ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઑફ હેલ્થ સર્વિસિસ (DGHS) હેઠળ રચાયેલી નિષ્ણાત સમિતિની ભલામણોના આધારે લેવામાં આવ્યો છે. આ સમિતિ મિનિસ્ટ્રી ઑફ હેલ્થ એન્ડ ફૅમિલી વેલ્ફેર હેઠળ બનાવવામાં આવી હતી. નવી કિંમતો સોમવાર, 9 નવેમ્બર 2026થી અમલમાં આવી ગઈ છે.
આ ફેરફાર બાદ કૅન્સર વિરોધી 1,364 ફોર્મ્યુલેશનની કિંમતોમાં ઘટાડો થયો છે. 8 નવેમ્બર 2026 સુધીમાં 85 ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીઓએ 121 દવાઓ માટે સુધારેલી MRPની માહિતી આપી હતી. એટલે કે હવે આ દવાઓ ખરીદતી વખતે દર્દીઓ અને તેમના પરિવારજનોએ પૅક પર છાપેલી નવી કિંમત તપાસવી જરૂરી છે.
679 બ્રાન્ડની કિંમતમાં 50 ટકાથી વધુનો ઘટાડો
સરકાર દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલી માહિતી અનુસાર, 679 બ્રાન્ડની કિંમતોમાં 50 ટકાથી વધુનો ઘટાડો નોંધાયો છે. આમાંથી કેટલીક દવાઓની કિંમતમાં સૌથી વધુ 96.45 ટકા સુધીનો ઘટાડો થયો હોવાનું જણાવાયું છે. દવાઓની કિંમતો ઘટવાથી ગ્રાહકોને દર વર્ષે અંદાજે 3,540.38 કરોડ રૂપિયાની બચત થવાની અપેક્ષા છે. આ ફેરફાર ખાસ કરીને એવા લોકો માટે મહત્ત્વનો છે જેમને કૅન્સરની સારવાર દરમિયાન લાંબા સમય સુધી દવાઓની જરૂર પડે છે. દવાની કિંમતમાં ઘટાડાથી સારવાર પાછળ થતા ખર્ચ પર સીધી અસર પડી શકે છે.
નવી કિંમત કેવી રીતે તપાસવી?
જો તમે આમાંથી કોઈ કૅન્સર વિરોધી દવા ખરીદી રહ્યા હોવ તો સૌથી પહેલાં તેના પૅક પર છાપેલી સુધારેલી MRP તપાસો. આ ઉપરાંત, ‘ફાર્મા સહી દામ’ મોબાઇલ ઍપ દ્વારા પણ દવાની કિંમતની માહિતી મેળવી શકાય છે. NPPAની વેબસાઇટ પર પણ દવાઓની કિંમતો સંબંધિત માહિતી ઉપલબ્ધ છે. તેથી કોઈ દવાની કિંમત અંગે શંકા હોય તો ખરીદતાં પહેલાં પૅક પર લખેલી MRP અને ઑનલાઇન ઉપલબ્ધ માહિતી જરૂર તપાસી શકો છો. સૌથી મહત્ત્વની વાત એ છે કે કોઈ પણ દવાની દુકાન અથવા હૉસ્પિટલની ફાર્મસી સુધારેલી MRP કરતાં વધુ કિંમતે દવા વેચી શકતી નથી.
દુકાનદાર વધુ પૈસા માગે તો ક્યાં ફરિયાદ કરવી?
જો કોઈ દુકાનદાર અથવા હૉસ્પિટલની ફાર્મસી દવાની નિર્ધારિત MRP કરતાં વધુ કિંમત માગે તો ગ્રાહકો તેની ફરિયાદ કરી શકે છે. વધુ પૈસા વસૂલવા અથવા દવાની કિંમત સંબંધિત અન્ય સમસ્યા માટે ગ્રાહકો ‘ફાર્મા જન સમાધાન’ પોર્ટલ દ્વારા ફરિયાદ નોંધાવી શકે છે. આ ઉપરાંત NPPAની હેલ્પલાઇન 1800-111-255 પર પણ સંપર્ક કરી શકાય છે. આવા કિસ્સાઓમાં દવાના પૅક પર છાપેલી MRP જરૂર તપાસો. જો તમારી પાસેથી તેના કરતાં વધુ પૈસા લેવામાં આવતા હોય તો ફરિયાદ નોંધાવવાનો વિકલ્પ અપનાવી શકાય છે.
દવાઓની કિંમત કેવી રીતે નક્કી થાય છે?
દવાઓની કિંમત નક્કી કરવાની પ્રક્રિયામાં ડ્રગ પ્રાઇસ કંટ્રોલ ઑર્ડર એટલે કે DPCOની મહત્ત્વની ભૂમિકા છે. 2013ના DPCO હેઠળ નેશનલ લિસ્ટ ઑફ એસેન્શિયલ મેડિસિન્સ એટલે કે NLEMમાં સામેલ આવશ્યક દવાઓની મહત્તમ કિંમત સરકાર નક્કી કરે છે. આ આવશ્યક દવાઓની મહત્તમ કિંમત બજારમાં ઉપલબ્ધ દવાઓની કિંમતોના આધારે નક્કી કરવામાં આવે છે. નક્કી કરેલી મહત્તમ કિંમત કરતાં વધુ ભાવે દવા વેચવી ગેરકાયદેસર છે.
એસેન્શિયલ મેડિસિન્સની યાદી આરોગ્ય મંત્રાલય તૈયાર કરે છે. તેમાં દવાઓની સલામતી, અસરકારકતા અને કિંમત જેવા પાસાં ધ્યાનમાં લેવામાં આવે છે. દેશમાં સામાન્ય બીમારીઓ અને લોકોની આરોગ્ય સંબંધિત જરૂરિયાતોને પણ આ યાદી તૈયાર કરતી વખતે ધ્યાનમાં લેવામાં આવે છે. આ યાદીની સમયાંતરે સમીક્ષા કરવામાં આવે છે અને જરૂરિયાત મુજબ તેમાં નવી દવાઓનો સમાવેશ કરવામાં આવે છે. બીજી તરફ, જે દવાઓ આ યાદીમાં સામેલ નથી, તેમની કિંમતો પર સરકારનું સીધું નિયંત્રણ પ્રમાણમાં ઓછું હોય છે.
દવા ખરીદતી વખતે આ બાબતોનું ધ્યાન રાખો
કૅન્સર વિરોધી દવા ખરીદતી વખતે પૅક પર છાપેલી MRP જરૂર તપાસો. જો કિંમત અંગે કોઈ શંકા હોય તો ‘ફાર્મા સહી દામ’ ઍપ અથવા NPPAની વેબસાઇટ પરથી તેની ખરાઈ કરી શકાય છે. કોઈ દવાની દુકાન અથવા હૉસ્પિટલની ફાર્મસી દ્વારા સુધારેલી MRP કરતાં વધુ પૈસા લેવામાં આવે તો ફરિયાદ કરી શકાય છે. નવી કિંમતો અમલમાં આવ્યા બાદ કૅન્સર વિરોધી 1,364 ફોર્મ્યુલેશનની સુધારેલી MRP જાહેર થઈ ચૂકી છે. સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, તેનાથી ગ્રાહકોને દર વર્ષે અંદાજે 3,540.38 કરોડ રૂપિયાની બચત થશે. તેથી કૅન્સરની દવા ખરીદતી વખતે જૂની કિંમતને બદલે પૅક પર દર્શાવેલી નવી MRPને જ આધાર બનાવવો જરૂરી છે.
