Chest Pain Causes: છાતીમાં દુખાવો, ચુભન કે ભારેપણાની ફરિયાદ, આ લક્ષણો દેખાય ત્યારે ડોક્ટરને મળવું સારી વાત છે, પરંતુ ગભરાવું (પેનિક થવું) ખોટું છે. કારણ કે, હાર્ટ અટેક સિવાય પાચનતંત્ર, સ્નાયુઓ, ફેફસાં, એન્ઝાયટી અથવા ખરાબ પોશ્ચરને કારણે પણ છાતીમાં આ પ્રકારની તકલીફો થઈ શકે છે.
હાર્ટ અટેક આવવાની ઓળખ શું છે?
જ્યારે તમે છાતીમાં તકલીફની ફરિયાદ લઈને ડોક્ટર પાસે પહોંચો છો, ત્યારે તેઓ સૌથી પહેલા હાર્ટ અટેક કે હૃદયની બીમારીની જ તપાસ કરે છે, કારણ કે આ એક ઇમરજન્સી સ્થિતિ છે. હાર્ટ અટેકને કારણે છાતીમાં દુખાવો-ચુભન, શ્વાસ ફૂલવો, જીવ ગભરાવવો, ચક્કર આવવા અથવા દુખાવો ખભા, જડબા કે પીઠ સુધી ફેલાવો જેવા સંકેતો દેખાય છે. તપાસ પછી જ્યારે ડોક્ટરને ખાતરી થઈ જાય કે આ હૃદયની બીમારી નથી, ત્યારે નીચેના અન્ય કારણો પર ધ્યાન આપવામાં આવે છે.
1. એસિડિટી અને એસિડ રિફ્લક્સ
છાતીમાં દુખાવાનું સૌથી સામાન્ય કારણ એસિડિટી છે. આ સ્થિતિમાં પેટનો એસિડ અન્નનળીમાં ઉપર તરફ આવે છે, જેને ‘હાર્ટબર્ન’ કહેવામાં આવે છે. આ દુખાવાની ઓળખ એ છે કે તે ભારે કે મસાલેદાર ખોરાક ખાધા પછી સૂતી વખતે વધી જાય છે. આનાથી બચવા માટે એસિડિટી વધારે તેવો ખોરાક ટાળો, એકસાથે વધુ ખાવાને બદલે થોડું-થોડું ખાઓ અને ખાધા પછી તરત સૂઈ ન જાઓ.
2. કોસ્ટોકોન્ડ્રાઈટિસ અને મસલ્સ સ્ટ્રેન
છાતીના સ્નાયુઓમાં ખેંચાણ કે સોજાને કારણે પણ દુખાવો થઈ શકે છે. ભારે સામાન ઉઠાવવો, જોરથી ઉધરસ ખાવી કે અચાનક શરીર મરોડવાને કારણે સ્નાયુઓમાં તણાવ આવે છે. આ સિવાય કોસ્ટોકોન્ડ્રાઈટિસમાં પાંસળીઓના કાર્ટિલેજમાં સોજો આવે છે. આ દુખાવો ઉધરસ ખાતી વખતે કે શરીર હલાવતી વખતે વધી જાય છે. ગરમ શેક કરવાથી અને પોશ્ચર સુધારવાથી આમાં આરામ મળે છે.
3. એન્ઝાયટી, સ્ટ્રેસ અને પેનિક અટેક
માનસિક તણાવ અને એન્ઝાયટીને કારણે પણ છાતીમાં ચુભન થઈ શકે છે. આમાં છાતીમાં જકડન, ઝડપી ધબકારા, શ્વાસ ફૂલવો અને પરસેવો આવવા જેવા લક્ષણો દેખાય છે, જે હાર્ટ અટેક જેવા જ લાગે છે. બ્રીધિંગ એક્સરસાઇઝ, પૂરતી ઊંઘ અને કેફીન ઓછું કરવાથી આમાં સુધારો થાય છે.
4. ફેફસાં સાથે જોડાયેલી બીમારી
ફેફસાંમાં ઇન્ફેક્શન, ન્યુમોનિયા કે ગંભીર ઉધરસને કારણે છાતીમાં ભારેપણું કે ચુભન જેવો અહેસાસ થાય છે. અસ્થમાને કારણે પણ છાતીમાં જકડન વધી શકે છે. જો દુખાવાની સાથે તાવ કે સતત ઉધરસ આવતી હોય, તો તરત જ ડોક્ટરનો સંપર્ક કરવો જોઈએ. ઇન્હેલર કે એન્ટિબાયોટિક્સથી આમાં આરામ મળે છે.
5. ગેસ્ટ્રિક બ્લોટિંગ અને અપચો
જ્યારે ગેસને કારણે પેટ ફૂલી જાય છે ત્યારે તે પેટના ઉપરના ભાગ કે છાતીના નીચેના ભાગમાં તકલીફ આપે છે. આ દુખાવાની સાથે ઓડકાર કે પેટમાં ભારેપણું અનુભવાય છે. ધીમે-ધીમે ખાવાની આદત કેળવો અને ઓવરઈટીંગ ટાળો. હળવો ખોરાક અને હૂંફાળું પાણી પીવાથી આ સમસ્યામાં રાહત મળે છે.
છાતીનો દુખાવો કે ચુભન દરેક વખતે હાર્ટ અટેક નથી હોતું, પરંતુ તેને અવગણવું પણ ન જોઈએ. પહેલા ડોક્ટરને મળીને તેનું સચોટ કારણ જાણી લેવું હિતાવહ છે.
