Contaminated Water Health Risks: સ્વાસ્થ્ય પર ગંભીરતાથી ધ્યાન આપવું અને તેને ઠીક રાખવું એ વર્તમાન સમયની સૌથી મોટી જરૂરિયાત પણ છે અને પડકાર પણ. સારા સ્વાસ્થ્ય માટે આરોગ્ય નિષ્ણાતો તમામ લોકોને નિયમિતપણે સ્વસ્થ અને પૌષ્ટિક આહારના સેવનની સલાહ આપે છે. જેટલું જરૂરી આહારની પૌષ્ટિકતા પર ધ્યાન આપવું છે એટલું જ જરૂરી તેની શુદ્ધતાને લઈને સાવધાની રાખવી પણ છે. અશુદ્ધ ખોરાક અને પાણી ઘણી ગંભીર બીમારીઓનું કારણ બની શકે છે, એટલું જ નહીં તેનાથી જીવ જવાનું પણ જોખમ રહે છે.
આવો જ એક કિસ્સો હાલમાં મધ્યપ્રદેશના ઈન્દોરથી સામે આવ્યો છે. ઈન્દોર અત્યારે પીવાના પાણીના ગંભીર સંકટનો સામનો કરી રહ્યું છે. લોકો સ્વચ્છ પીવાના પાણીના પોતાના મૂળભૂત અધિકાર માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે. ભાગીરથપુરામાં દૂષિત અને ઝેરી પાણીના પુરવઠાથી અત્યાર સુધીમાં ૧૫ લોકોના મોત થઈ ચૂક્યા છે અને ૨૦૦ થી વધુ લોકો બીમાર થયા છે. મેડિકલ રિપોર્ટ્સમાં પાણીમાં ખતરનાક બેક્ટેરિયા મળી આવ્યા છે. આરોગ્ય વિભાગ કોલેરાની આશંકાને લઈને સારવાર અને તપાસમાં લાગ્યું છે.
દૂષિત પાણી પીવાથી ૧૫ લોકોના મોત
સમાચારો મુજબ ઈન્દોરના ભાગીરથપુરામાં ઝેરી પાણીથી અત્યાર સુધીમાં ૧૫ જીવ ગયા છે. હોસ્પિટલમાં ઘણા લોકો એવા પણ છે જેમના આખા ને આખા પરિવાર ઝેરી પાણીને કારણે આવેલી આફતનો શિકાર બન્યા છે. આમાં સંજય યાદવ પણ સામેલ છે. તેમની માતાનું મૃત્યુ ઝેરી પાણીથી થઈ ગયું અને તેમનો પુત્ર પણ હોસ્પિટલમાં દાખલ છે. સંજય અને તેમની પત્નીને પણ ઉલટી-દસ્તની ફરિયાદ હતી. તેમને પણ હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા છે.
સંજયે જણાવ્યું કે મારી માતાએ મારી સામે આંખો મીંચી દીધી, હવે મને મારા પુત્રની ચિંતા છે. તેને દસ બોટલ ગ્લુકોઝ (સ્લાઈન) ચઢાવવામાં આવી. સંજયે કહ્યું કે મારી માતાને ઝેરી પાણીએ છીનવી લીધી, પરંતુ મારા પુત્રને સરકાર બચાવી લે.
કોલેરા રોગ વિશે જાણો
મળેલા સમાચારો મુજબ આરોગ્ય નિષ્ણાતોએ દૂષિત પાણીને કારણે કોલેરા રોગની આશંકા વ્યક્ત કરી છે. દૂષિત પાણી અને તેના કારણે થતી સમસ્યાઓ, ખાસ કરીને કોલેરા વિશે સમજવા માટે અમે વરિષ્ઠ ગેસ્ટ્રોએન્ટેરોલોજિસ્ટ ડૉ. આર.એમ. ખાન સાથે વાતચીત કરી. ડૉ. ખાન જણાવે છે કે, કોલેરા નાના આંતરડામાં થતો એક ગંભીર બેક્ટેરિયલ ચેપ છે, જે વિબ્રિઓ કોલેરી નામના બેક્ટેરિયાથી થાય છે. તે દૂષિત ખોરાક અથવા પાણીથી ફેલાય છે.
કોલેરાના શિકાર લોકોને ખૂબ જ પાતળા દસ્તની સમસ્યા થાય છે જેનાથી શરીરમાં ઝડપથી પાણીની અછત (ડિહાઇડ્રેશન) થવા લાગે છે. જો સારવાર ન કરવામાં આવે તો ગણતરીના કલાકોમાં મૃત્યુ પણ થઈ શકે છે. દર્દીઓને પૂરતું પાણી, પ્રવાહી પદાર્થો અને ડૉક્ટરી દેખરેખમાં એન્ટિબાયોટિક્સની મદદથી ઠીક કરી શકાય છે.
જે રીતે ઈન્દોરમાં પાણીની અશુદ્ધિ જોવા મળી રહી છે, એવામાં ડૉક્ટરોને આશંકા છે કે અહીં લોકોને કોલેરાની સમસ્યા થઈ શકે છે.
ચોખ્ખું અને ઉકાળીને પાણી પીવાની સલાહ
ડૉક્ટર કહે છે, હંમેશા સુનિશ્ચિત કરો કે જે પાણી તમે પી રહ્યા છો તે શુદ્ધ હોય. આ માટે પાણીને ઉકાળીને, તેને ઠંડુ કરીને અને ગાળીને પીવું એ સૌથી ઉત્તમ રીત માનવામાં આવે છે. પાણી ઉકાળવાથી તેમાં રહેલા બેક્ટેરિયા કે પરોપજીવીઓ નષ્ટ થઈ જાય છે. સંશોધનો જણાવે છે કે દૂષિત પાણીમાં ઈ.કોલાઈ, સાલ્મોનેલા, કોલેરા અને ટાઈફોઈડ ફેલાવનારા કીટાણુઓ હોઈ શકે છે. પાણીને ઉકાળવાથી આ સૂક્ષ્મજીવો ખતમ થઈ જાય છે અને પાણી પીવા માટે સુરક્ષિત બને છે.
ગંદું પાણી પીવાથી દસ્ત, ઉલટી, પેટમાં દુખાવો, મરડો અને ફૂડ પોઈઝનિંગ જેવી સમસ્યાઓ થઈ શકે છે. ઉકાળેલું પાણી આ બીમારીઓના જોખમને ઘણી હદ સુધી ઘટાડી દે છે.
આરઓ (RO) નું પાણી કેટલું સુરક્ષિત?
ડૉક્ટર ખાન કહે છે, જ્યારે પણ શુદ્ધ પાણીની વાત આવે છે ત્યારે સૌથી પહેલા આપણા મગજમાં રિવર્સ ઓસ્મોસિસ (RO) દ્વારા ફિલ્ટર કરેલા પાણીનો વિચાર આવે છે. આરઓનું પાણી સામાન્ય રીતે ભારે ધાતુઓ, કેમિકલ્સ અને બેક્ટેરિયા જેવા દૂષિત પદાર્થોને હટાવવા માટે સુરક્ષિત હોય છે, જેનાથી તે નળના પાણી કરતા વધુ ચોખ્ખું માનવામાં આવે છે. જોકે લાંબા ગાળે તેને પણ બહુ સુરક્ષિત માની શકાય નહીં.
પાણીના શુદ્ધિકરણની પ્રક્રિયા દરમિયાન આરઓ, પાણીમાંથી ઘણા જરૂરી મિનરલ્સને પણ હટાવી દે છે. આ મિનરલ્સની ઉણપ લાંબા ગાળે રોગપ્રતિકારક શક્તિ નબળી કરવા સહિત અન્ય ઘણી પ્રકારની સમસ્યાઓ વધારનારી હોઈ શકે છે. આરઓ પ્યુરીફાયર ઝટપટ પાણીને શુદ્ધ કરવાની સરળ રીત ચોક્કસ છે, પણ પાણીને ઉકાળીને, ઠંડુ કરીને અને ગાળીને પીવાની પદ્ધતિ વધુ કારગર છે.
