Fruit Juice Blood Sugar Facts: આજકાલ ઇન્ટરનેટ પર દરેક જગ્યાએ એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે ફ્રૂટ જ્યૂસ પીવાથી ડાયાબિટીસ થાય છે અને બ્લડ શુગર ઝડપથી વધે છે. પરંતુ શું ખરેખર એવું છે? આનો જવાબ તમારી વિચારસરણી કરતા થોડો જટિલ છે. એ સમજવું ખૂબ જરૂરી છે કે બોલાયેલી વાતો અને સાચી વાતો વચ્ચે શું તફાવત છે?
એક્સપર્ટનો શું છે અભિપ્રાય?
BDR Pharmaceuticals ના ટેકનિકલ ડાયરેક્ટર ડૉ. અરવિંદ બડિગેરના જણાવ્યા અનુસાર, ફ્રૂટ જ્યૂસને સારું સ્વાસ્થ્ય જાળવી રાખવા માટે એક સારો વિકલ્પ માની શકાય છે, કારણ કે તેમાં અનેક પ્રકારના પોષક તત્વો હોય છે. પરંતુ તેની બ્લડ શુગરને કંટ્રોલ કરવા પરની અસર થોડી ચિંતાનો વિષય હોઈ શકે છે. જોકે તેને પીવું નુકસાનકારક નથી, પરંતુ તે એ વાત પર નિર્ભર કરે છે કે તમે તેને કેટલી માત્રામાં અને ક્યારે પીવો છો.
એક રિસર્ચ પરથી જાણવા મળે છે કે ફ્રૂટ જ્યૂસમાં ગ્લાયસેમિક ઇન્ડેક્સ મધ્યમથી થોડો વધારે હોય છે, એટલે કે તે ઝડપથી પચે છે અને ખાધા પછી થોડા સમય માટે બ્લડ શુગર વધારી શકે છે. સાથે જ આ એક સામાન્ય પ્રક્રિયા છે, કારણ કે તમે જ્યૂસના સ્વરૂપમાં વધારે માત્રામાં શુગર લઈ રહ્યા હોવ છો.
ફ્રૂટ જ્યૂસ અને આખા ફળમાં તફાવત
સૌ પ્રથમ એ સમજવું જરૂરી છે કે ફ્રૂટ જ્યૂસ અને આખા ફળ (whole fruit) બંનેમાં ઘણો તફાવત હોય છે. આખા ફળમાં ફાઈબર પુષ્કળ માત્રામાં હોય છે, જે શરીરમાં શુગરના શોષણને ધીમું કરે છે. બીજી તરફ, જ્યારે આપણે ફળનો જ્યૂસ બનાવીએ છીએ, ત્યારે તેમાંથી મોટાભાગનું ફાઈબર નીકળી જાય છે અને માત્ર શુગર વાળું લિક્વિડ બચી જાય છે. આ જ કારણ છે કે જ્યૂસ પીવાથી બ્લડ શુગર ઝડપથી વધી શકે છે.
શું ફ્રૂટ જ્યૂસ નુકસાનકારક છે?
જોકે, આનો અર્થ એ નથી કે ફ્રૂટ જ્યૂસ સંપૂર્ણપણે નુકસાનકારક છે. અનેક સ્ટડી અને મેટા-એનાલિસિસમાં એવું જાણવા મળ્યું છે કે જો જ્યૂસને મર્યાદિત માત્રામાં પીવામાં આવે તો તે સીધી રીતે ડાયાબિટીસનું કારણ બનતું નથી. એટલે કે સમસ્યા જ્યૂસમાં નથી, પરંતુ તેની માત્રા અને સેવનની રીતમાં હોય છે. નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે જ્યૂસ પીધા પછી બ્લડ શુગરનું સ્તર ઝડપથી વધી શકે છે, કારણ કે તેમાં રહેલી કુદરતી શુગર ફાઈબર વગર સીધી લોહીમાં પહોંચી જાય છે. આ જ કારણ છે કે ડાયાબિટીસ અથવા પ્રી-ડાયાબિટીસ વાળા લોકોએ જ્યૂસનું સેવન વિચારી-સમજીને કરવું જોઈએ.
ફ્રૂટ જ્યૂસમાં શુગર કેવી રીતે કામ કરે છે?
ફ્રૂટ જ્યૂસમાં રહેલી નેચરલ શુગર બે પ્રકારની હોય છે: ફ્રુક્ટોઝ અને ગ્લુકોઝ. આ પ્રોસેસ્ડ ડ્રિંક્સ કરતા અલગ હોય છે, કારણ કે તે સીધી ફળોમાંથી આવે છે. પરંતુ ફ્રૂટ જ્યૂસ પીવાની રીતમાં એક મોટો તફાવત હોય છે. જ્યૂસ બનાવવા દરમિયાન ફળનું મોટાભાગનું ફાઈબર નીકળી જાય છે, જ્યારે ફાઈબર ખૂબ જરૂરી હોય છે, કારણ કે તે શરીરમાં શુગરના શોષણને ધીમું કરે છે. જ્યારે ફાઈબર નથી હોતું, ત્યારે જ્યૂસમાં રહેલી શુગર ઝડપથી શરીરમાં શોષાઈ જાય છે અને બ્લડ શુગર ઝડપથી વધી શકે છે.
