Kidney Stone Beer Myths: કિડની સ્ટોનને લઈને સોશિયલ મીડિયા પર અનેક પ્રકારના દાવા કરવામાં આવે છે. આમાંનો એક દાવો એ પણ છે કે બીયર પીવાથી પથરી જલ્દી નીકળી જાય છે. ઘણા લોકો મિત્રો અથવા સંબંધીઓના અનુભવો સાંભળીને આ વાતને સાચી માની લે છે. પરંતુ એક્સપર્ટ્સનું કહેવું છે કે આ માત્ર એક મિથક છે અને આના પર ભરોસો કરવો નુકસાનકારક સાબિત થઈ શકે છે.
ફાયદાની જગ્યાએ થઈ શકે છે નુકસાન
પુણેની સહ્યાદ્રી સુપર સ્પેશિયાલિટી હોસ્પિટલના કન્સલ્ટન્ટ નેફ્રોલોજિસ્ટ ડો. અતુલ ડી. સજગુરે સાફ કહે છે કે બીયર કિડની સ્ટોનના જોખમને ઓછું કરતી નથી.
તેમના મતે, દારૂ શરીરમાં ડિહાઇડ્રેશન વધારી શકે છે, જેનાથી લાંબા ગાળે પથરી બનવાનું જોખમ વધુ વધી જાય છે.
મુંબઈની પી.ડી. હિંદુજા હોસ્પિટલ એન્ડ મેડિકલ રિસર્ચ સેન્ટરના કન્સલ્ટન્ટ નેફ્રોલોજિસ્ટ ડો. જતિન કોઠારીએ જણાવ્યું કે લોકોને લાગે છે કે બીયર એક લિક્વિડ છે, તેથી તે શરીરને હાઇડ્રેટ રાખશે.
પરંતુ અસલમાં દારૂની અસર બિલકુલ ઊંધી હોય છે.
આલ્કોહોલ શરીરમાં ડાઇયુરેટિકની જેમ કામ કરે છે, એટલે કે તે વારંવાર પેશાબ દ્વારા શરીરમાંથી વધુ પાણી બહાર કાઢે છે.
એવામાં જો કોઈ વ્યક્તિ પૂરતું પાણી નથી પી રહી અને માત્ર બીયર પર ભરોસો કરી રહી છે, તો શરીરમાં પાણીની અછત થઈ શકે છે.
વધી જાય છે વજન વધવાનું અને મેટાબોલિક સિન્ડ્રોમનું જોખમ
ડો. કોઠારીના જણાવ્યા અનુસાર, ડિહાઇડ્રેશનને કારણે પેશાબમાં રહેલા મિનરલ્સ વધુ કન્સન્ટ્રેટ થઈ જાય છે, જેનાથી પથરી બનવાની શક્યતા વધી જાય છે.
એટલે કે જે વસ્તુને લોકો ઇલાજ સમજી રહ્યા હોય છે, તે જ ઘણીવાર સમસ્યાને વધુ વધારી શકે છે.
એક્સપર્ટ્સનું એવું પણ કહેવું છે કે બીયર માત્ર ડિહાઇડ્રેશન જ નથી વધારતી, પરંતુ શરીરમાં યુરિક એસિડનું સ્તર પણ વધારી શકે છે.
હાઈ યુરિક એસિડ યુરિક એસિડ સ્ટોન બનવાનું મોટું કારણ માનવામાં આવે છે.
આ ઉપરાંત વધારે માત્રામાં બીયર પીવાથી વજન વધવાનું અને મેટાબોલિક સિન્ડ્રોમનું જોખમ પણ વધી શકે છે, જે આગળ જઈને કિડની સ્ટોનની સમસ્યાને વધુ ગંભીર બનાવી શકે છે.
ડો. કોઠારી જણાવે છે કે ઘણા લોકો પાણીની જગ્યાએ બીયર પીવા લાગે છે, કારણ કે તેમને લાગે છે કે તેનાથી કિડની ફ્લશ થઈ જશે.
પરંતુ પાણીની અછત અને આલ્કોહોલની અસર મળીને સ્થિતિને વધુ ખરાબ કરી શકે છે.
શું છે સૌથી સરળ રસ્તો?
એક્સપર્ટ્સના મતે, કિડની સ્ટોનથી બચાવનો સૌથી સરળ અને અસરકારક રસ્તો પૂરતી માત્રામાં પાણી પીવાનો છે.
ડો. સજગુરે સલાહ આપે છે કે દિવસભરમાં 8 થી 12 ગ્લાસ પાણી જરૂર પીવું જોઈએ, જેથી યુરિન પાતળું રહે અને મિનરલ્સ જમા ન થાય.
ત્યાં જ ડો. કોઠારીના જણાવ્યા અનુસાર, લીંબુ પાણી પણ ફાયદાકારક હોઈ શકે છે, કારણ કે તેમાં રહેલું સાઈટ્રેટ પથરી બનવાની પ્રક્રિયાને રોકવામાં મદદ કરે છે.
ડોક્ટર્સનું કહેવું છે કે કિડની સ્ટોન માત્ર એક કારણથી નથી બનતો.
ખાનપાન, ઓછું પાણી પીવું, વધારે મીઠું, મેટાબોલિક સમસ્યાઓ અને જિનેટિક કારણો પણ આની પાછળ જવાબદાર હોઈ શકે છે.
તેથી સોશિયલ મીડિયા પર ફેલાઈ રહેલા મિથકો પર ભરોસો કરવાને બદલે સાચી મેડિકલ સલાહ લેવી વધુ જરૂરી છે.
