Medicine Side Effects: દવાની Side Effectના ડરથી દવા જ ન લેવી… શું આ સમજદારી છે?
આજકાલ ઘણા લોકો દવા લેતા પહેલાં તેની Side Effect વાંચીને ડરી જાય છે.
“આ દવાથી કિડનીને નુકસાન થશે?”, “આ દવાથી લિવર પર અસર થશે?” જેવા સવાલોના કારણે જરૂરી દવા પણ ટાળતા હોય છે.
પરંતુ અહીં સમજવાની વાત એ છે કે દરેક દવા દરેક વ્યક્તિ માટે અને દરેક પરિસ્થિતિમાં જરૂરી નથી હોતી—પણ જ્યારે ડૉક્ટર યોગ્ય કારણસર દવા સૂચવે, ત્યારે દવા ન લેવાના જોખમને પણ સમજવું એટલું જ જરૂરી છે.
ઉદાહરણ તરીકે—
🔹 BPની દવા
કોઈ વ્યક્તિને હાઈ બ્લડ પ્રેશર હોય અને માત્ર Side Effectના ડરથી દવા બંધ કરી દે, તો લાંબા સમય સુધી અનિયંત્રિત BP હૃદયરોગ, સ્ટ્રોક, કિડનીને નુકસાન જેવી ગંભીર સમસ્યાઓનું જોખમ વધારી શકે છે.
🔹 Acidity/GERDની દવા
વારંવાર થતી એસિડિટી અથવા GERDમાં ડૉક્ટર યોગ્ય માને ત્યારે એસિડ ઘટાડતી દવા આપવાનું કારણ માત્ર “તકલીફ બંધ કરવી” નથી. પેટના એસિડને નિયંત્રિત કરવાથી કેટલીક પરિસ્થિતિમાં એસિડથી થતું નુકસાન અને બળતરા ઘટાડવામાં મદદ મળે છે. પરંતુ આવી દવા પણ જરૂરિયાત અને યોગ્ય સમયગાળા મુજબ જ લેવી જોઈએ.
🔹 Antibiotic
“Side Effect થશે”ના ડરથી ડૉક્ટરે બેક્ટેરિયલ ઇન્ફેક્શન માટે આપેલી antibiotic અધૂરી રાખવી પણ યોગ્ય નથી. બીજી તરફ, વાયરલ શરદી-ઉધરસમાં પોતાની રીતે antibiotic શરૂ કરવી પણ યોગ્ય નથી.
🔹 દર્દની દવા
દરેક painkiller એકસરખી નથી. કોઈને ચોક્કસ પરિસ્થિતિમાં ફાયદો થઈ શકે, તો કોઈ વ્યક્તિ માટે જોખમકારક પણ બની શકે.
એટલે મુદ્દો “દવા સારી કે ખરાબ?” એવો નથી.
મુદ્દો છે—
કઈ દવા, કોને, શા માટે, કેટલી માત્રામાં અને કેટલા સમય માટે?
દવાની Side Effect વાંચવી ખરાબ વાત નથી.
પરંતુ Side Effectના ડરથી જરૂરી સારવાર જ ન લેવી એટલું જ જોખમી બની શકે છે.
અને બીજી બાજુ, કોઈ બીજાને ફાયદો થયો એટલે એ જ દવા પોતે શરૂ કરી દેવી—એ પણ યોગ્ય નથી.
👉 દવા લેવી કે બંધ કરવી, ડોઝ બદલવો કે લાંબા સમય સુધી ચાલુ રાખવી—આ નિર્ણય પોતાની રીતે નહીં, યોગ્ય તબીબી સલાહથી લેવો જોઈએ.
દરેક મુદ્દે Dr.નો Opinion લો.
Google, WhatsApp કે કોઈ ઓળખીતાની સલાહને ડૉક્ટરની સલાહનો વિકલ્પ ન બનાવો.
