Summer Health Infection Prevention: જો તમને હાલમાં તાવ, સખત માથાનો દુખાવો અને પેટ બગડવા જેવી સમસ્યાઓ એકસાથે અનુભવાઈ રહી હોય, તો તમે એકલા નથી. વર્ષના આ સમયે ખોરાક અને પાણીજન્ય બીમારીઓ ઝડપથી વધે છે. આ માત્ર સંયોગ નથી, પરંતુ તેની પાછળ હવામાનની મોટી ભૂમિકા હોય છે. ડો. સૌરદીપ ના જણાવ્યા અનુસાર, ગરમી અને ભેજનું મિશ્રણ બેક્ટેરિયા અને વાયરસ માટે સૌથી અનુકૂળ વાતાવરણ બનાવે છે. એટલે કે જે હવામાન આપણને અસ્વસ્થ લાગે છે, તે જ આ જીવાણુઓના ફેલાવા માટે પરફેક્ટ હોય છે. જેવું આ જીવાણુઓ શરીરમાં પ્રવેશે છે, સૌથી પહેલા તમારી પાચનતંત્ર (ડાયજેશન સિસ્ટમ) ને પ્રભાવિત કરે છે.
શું હોય છે તેના લક્ષણો?
શરૂઆત પેટથી થાય છે; ઉબકા, ઉલટી, પેટમાં ચૂંક આવવી, ઝાડા, ગેસ અને બ્લોટિંગ (પેટ ફૂલવું) જેવી સમસ્યાઓ સામે આવે છે. આ સ્થિતિ ખૂબ જ પરેશાન કરનારી હોય છે અને તેને અવગણવી યોગ્ય નથી. અસલી સમસ્યા ત્યારે વધે છે, જ્યારે ઉલટી અને ઝાડાને કારણે શરીરમાંથી પાણી ઝડપથી નીકળવા લાગે છે અને ડિહાઈડ્રેશન થઈ જાય છે.
ડિહાઈડ્રેશનથી શું તકલીફ થાય છે?
ડિહાઈડ્રેશન માત્ર તરસ લાગવા સુધી સીમિત નથી રહેતું, પરંતુ તે આખા શરીરનું સંતુલન બગાડી દે છે. આ જ કારણે તાવ અને માથાનો દુખાવો પણ શરૂ થઈ જાય છે. શરીર ઇન્ફેક્શન સામે લડવાનો પ્રયાસ કરે છે, પરંતુ જ્યારે પાણી અને ઇલેક્ટ્રોલાઇટ્સની અછત સર્જાય છે, ત્યારે રિકવરી વધુ મુશ્કેલ બની જાય છે. માથાનો દુખાવો લાંબા સમય સુધી રહે છે અને નબળાઈ વધતી જાય છે.
કયા લોકોને આનું જોખમ વધુ હોય છે?
કેટલાક લોકો આ સમયે વધુ જોખમમાં હોય છે. બાળકો, વૃદ્ધો અને નબળી રોગપ્રતિકારક શક્તિ (ઇમ્યુન સિસ્ટમ) ધરાવતા લોકોને ખાસ સાવચેતી રાખવાની જરૂર હોય છે. આ ઉપરાંત જે લોકો બહારનો ખોરાક વધુ ખાય છે, વારંવાર મુસાફરી કરે છે અથવા ચોખ્ખું પાણી નથી પીતા, તેમનામાં ઇન્ફેક્શનનું જોખમ વધારે હોય છે. જો શરીર પહેલેથી જ ડિહાઈડ્રેટેડ અથવા નબળું હોય, તો બીમારી જલ્દી પકડી લે છે.
કેવી રીતે કરી શકાય આનાથી બચાવ?
બચાવ માટે સૌથી જરૂરી છે પાણી અને ખોરાક બાબતે કડકાઈ. હંમેશા ઉકાળેલું અથવા ફિલ્ટર કરેલું પાણી જ પીવો. બહારનો કાચો અથવા ખુલ્લો ખોરાક ખાવાનું ટાળો, ભલે તે ગમે તેટલો સારો લાગતો હોય. હંમેશા તાજો અને ગરમ ખોરાક જ ખાવો, કારણ કે ગરમીથી મોટાભાગના બેક્ટેરિયા નાશ પામે છે. હાથ ધોવા એ એક સામાન્ય પણ અત્યંત જરૂરી આદત છે. જમતા પહેલા અને શૌચાલય ગયા પછી હાથ જરૂર ધોવો. આ નાનકડી આદત તમને ઘણી બીમારીઓથી બચાવી શકે છે. જો તમે બીમાર પડો છો, તો હાઇડ્રેશન સૌથી વધુ જરૂરી બની જાય છે. માત્ર પાણી જ નહીં, પણ ORS અથવા નાળિયેર પાણી જેવા પ્રવાહી લો, જેથી શરીરને જરૂરી ઇલેક્ટ્રોલાઇટ્સ મળી રહે.
