CAG Report Delhi ECC: દિલ્હી વિધાનસભમાં સોમવારે (10 ઓગસ્ટ) રજૂ કરવામાં આવેલા કંટ્રોલર એન્ડ ઓડિટર જનરલ (CAG) ના પર્ફોર્મન્સ ઓડિટ રિપોર્ટમાં ખુલાસો થયો છે કે દિલ્હીમાં એન્વાયરમેન્ટ કોમ્પેન્સેશન ચાર્જ (Environment Compensation Charge-ECC) ના એકત્રીકરણ સાથે સંબંધિત 280 દિવસના રેકોર્ડ ગાયબ હતા, જ્યારે આ મદમાં જમા કરવામાં આવેલા 843.12 કરોડ રૂપિયા અત્યાર સુધી ખર્ચવામાં આવ્યા નથી.
એન્વાયરમેન્ટ કોમ્પેન્સેશન ચાર્જ સુપ્રીમ કોર્ટે 2015 માં લગાવ્યો હતો અને તેને દિલ્હી મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (MCD) દ્વારા વસૂલવામાં આવે છે. વાયુ પ્રદૂષણને ઓછું કરવાના ઉદ્દેશ્યથી દિલ્હીમાં પ્રવેશ કરતા વાણિજ્યિક વાહનો પર આ ચાર્જ લગાવવામાં આવે છે. બાદમાં આ ચાર્જમાંથી પ્રાપ્ત રકમ દિલ્હી સરકારના ખાતામાં જમા કરવામાં આવે છે.
રિપોર્ટ મુજબ, CAG ના ‘વર્ષ 2024-25 માટે રાજ્ય નાણાં’ શીર્ષકવાળા રિપોર્ટ અનુસાર, 2015-16 થી 2024-25 વચ્ચે એન્વાયરમેન્ટ કોમ્પેન્સેશન ચાર્જ તરીકે કુલ 1,624.63 કરોડ રૂપિયા જમા કરવામાં આવ્યા. આ એકત્રીકરણ સાથે સંબંધિત આંકડા તત્કાલીન દિલ્હી સરકારના પરિવહન વિભાગના પ્રદૂષણ નિયંત્રણ વિભાગે ઉપલબ્ધ કરાવ્યા હતા.
CAG ના ઓડિટમાં એ પણ સામે આવ્યું કે એક દાયકા દરમિયાન જમા થયેલા 1,624.63 કરોડ રૂપિયામાંથી 31 માર્ચ 2025 સુધી માત્ર 781.51 કરોડ રૂપિયા જ ખર્ચવામાં આવ્યા હતા. આ રીતે 843.12 કરોડ રૂપિયાની રકમ ખર્ચવામાં આવી નહોતી.
જોકે, રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ઉપલબ્ધ આંકડાઓમાં બે સમયગાળા દરમિયાન થયેલી વસૂલાત સામેલ નહોતી. પહેલો સમયગાળો 6 એપ્રિલ થી 26 એપ્રિલ 2018 સુધીનો હતો, જે કુલ 21 દિવસનો છે. બીજો સમયગાળો 18 ડિસેમ્બર 2020 થી 2 સપ્ટેમ્બર 2021 સુધીનો હતો, જે 259 દિવસનો છે.
આ રીતે કુલ 280 દિવસના એન્વાયરમેન્ટ કોમ્પેન્સેશન ચાર્જ એકત્રીકરણનો રેકોર્ડ ઉપલબ્ધ નહોતો. CAG એ આ સંબંધમાં સ્પષ્ટતા માંગી હતી, પરંતુ રિપોર્ટ અનુસાર તેને કોઈ જવાબ પ્રાપ્ત થયો નહોતો.
CAG રિપોર્ટના આંકડા અનુસાર, એન્વાયરમેન્ટ કોમ્પેન્સેશન ચાર્જની વસૂલાત શરૂઆતના વર્ષોમાં સૌથી વધુ રહી. વર્ષ 2015-16 માં 144.06 કરોડ રૂપિયા જમા કરવામાં આવ્યા હતા.
ત્યારબાદ આ રકમ વધીને 2016-17 માં 358.11 કરોડ રૂપિયા અને 2017-18 માં 472.63 કરોડ રૂપિયા થઈ ગઈ.
ત્યારબાદ એન્વાયરમેન્ટ કોમ્પેન્સેશન ચાર્જ એકત્રીકરણમાં સતત ઘટાડો નોંધાયો. 2023-24 માં 95.30 કરોડ રૂપિયા અને 2024-25 માં 93.54 કરોડ રૂપિયા જમા કરવામાં આવ્યા.
કોવિડ-19 મહામારી દરમિયાન 2021-22 માં સૌથી ઓછું વાર્ષિક એકત્રીકરણ 39.40 કરોડ રૂપિયા નોંધાયું હતું.
