Indian Rock Python: તાજેતરમાં છત્તીસગઢના ડોંગરગઢ શહેર અને ઓડિશાના મલકાનગિરી જિલ્લાના ગોડાગુડા ગામમાં ઇન્ડિયન રૉક પાઇથન મળ્યો. ઇન્ડિયન રૉક પાઇથનને સામાન્ય રીતે અજગર સાપના નામથી ઓળખવામાં આવે છે. ડોંગરગઢમાં 10 ફૂટ લાંબો અજગર મળ્યો, જેને જોઈને અફરાતફરી મચી ગઈ. બીજી તરફ, મલકાનગિરીમાં 9 ફૂટ લાંબો અને આશરે 20 કિલો વજન ધરાવતો એક ઇન્ડિયન રૉક પાઇથન મળ્યો. બંને અજગરોએ કોઈને પણ કોઈ નુકસાન પહોંચાડ્યું નથી. પહેલાં અમે આ ઘટનાક્રમ વિશે જણાવીશું, ત્યાર બાદ જાણીશું કે ઇન્ડિયન રૉક પાઇથન શું છે? તેનું વજન કેટલું હોય છે? શું આ ખતરનાક હોય છે કે નહીં?
રિપોર્ટ અનુસાર, ગોડાગુડા ગામનો એક છોકરો પોતાના ઘરે મરઘીઓ અને બતક પાળે છે. છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી દરરોજ એક-બે બતક ગુમ થઈ રહી હતી, જેના કારણે તે પરેશાન હતો. શુક્રવારે સવારે જ્યારે વધુ એક બતક ગુમ થઈ, ત્યારે તેણે ઘરની આસપાસ તેને શોધવાનું શરૂ કર્યું. શોધ દરમિયાન તેને ઘરની અંદર 9 ફૂટ લાંબો અજગર દેખાયો, જેને જોઈને તે અને તેનો પરિવાર ગભરાઈ ગયા. પરિવારે તરત જ ગામના લોકોને જાણ કરી અને સ્નેક હેલ્પલાઇનને માહિતી આપી. માહિતી મળતાં સ્નેક હેલ્પલાઇન સાથે જોડાયેલા એક પોલીસ હોમગાર્ડ ઘટનાસ્થળે પહોંચ્યા અને ખૂબ જ સાવધાનીપૂર્વક અજગરનું રેસ્ક્યૂ કર્યું. અજગર સ્વસ્થ હોવાની પુષ્ટિ કર્યા બાદ, વન વિભાગની મદદથી તેને નજીકના જંગલમાં સુરક્ષિત રીતે છોડી દેવામાં આવ્યો.
ઇન્ડિયન રૉક પાઇથન શું છે
ઇન્ડિયન રૉક પાઇથનને સામાન્ય રીતે અજગર કહેવામાં આવે છે. ભારતીય ઉપખંડમાં જોવા મળતો આ એક વિશાળકાય અને બિનઝેરી સાપ છે. તેનું સાયન્ટિફિક નામ પાઇથન મોલુરસ (Python molurus) છે. તે મુખ્યત્વે જંગલો, દલદલી વિસ્તારો અને ખડકાળ ખીણોમાં રહે છે. તે ઉત્તરથી લઈને દક્ષિણ સુધી, પશ્ચિમ ઘાટ, પશ્ચિમ બંગાળ, ઝારખંડ, આસામ, ગુજરાતના જંગલો અને મધ્ય ભારતમાં જોવા મળે છે.
ઇન્ડિયન રૉક પાઇથનની લંબાઈ અને વજન
- સરેરાશ લંબાઈ: સામાન્ય રીતે તે 8 થી 12 ફૂટ એટલે કે આશરે 2.4 થી 3 મીટર સુધી લાંબો હોય છે.
- મહત્તમ લંબાઈ: કેટલાક મોટા અજગર 15 થી 20 ફૂટ સુધી પણ વધી શકે છે.
- વજન: એક પુખ્ત અજગરનું સરેરાશ વજન 30 થી 52 કિલોગ્રામની વચ્ચે હોય છે, પરંતુ ખૂબ મોટા અજગરોનું વજન 90 કિલોગ્રામ સુધી પણ નોંધાયું છે.
જો તે કરડી લે તો શું થશે
ઇન્ડિયન રૉક પાઇથનમાં ઝેર હોતું નથી, તેથી તેના કરડવાથી શરીરમાં કોઈ ઝેર ફેલાતું નથી. જોકે, જો તે કરડી લે તો કેટલાક ગંભીર પરિણામો આવી શકે છે. તેના મોઢામાં પાછળની તરફ વળેલા અનેક નાના અને તીક્ષ્ણ દાંત હોય છે, જેના કારણે ઊંડા ઘા થઈ શકે છે અને ભારે દુખાવો થઈ શકે છે. સાપની લાળમાં રહેલા બેક્ટેરિયાના કારણે ઘામાં ઇન્ફેક્શન અથવા ટિટનસનું જોખમ રહે છે.
ઇન્ડિયન રૉક પાઇથન ખતરનાક છે કે નહીં?
આ સાપ સામાન્ય રીતે મનુષ્યો માટે ખતરનાક નથી. તેનો સ્વભાવ ખૂબ જ સુસ્ત અને ડરપોક હોય છે અને તે મનુષ્યોને પોતાનો શિકાર માનતો નથી. તેને છેડવામાં આવે, તેના પર પગ પડી જાય અથવા તેને પોતાના જીવનું જોખમ લાગે ત્યારે જ તે હુમલો કરે છે. તે ભલે ઝેરી ન હોય, પરંતુ ખૂબ મોટા કદના અજગરની નજીક જવાનું ટાળવું જોઈએ. જો તે કોઈ મનુષ્યને મજબૂત રીતે જકડી લે, તો તેની શક્તિના કારણે હાડકાં તૂટી શકે છે અથવા શ્વાસ રૂંધાઈ શકે છે.
અજગરની શિકાર કરવાની રીત
અજગર સાપ ઉંદર, મરઘો-બતક, સસલું, શિયાળ અથવા નાના પશુઓ જેવા પોતાના શિકારને કરડીને નહીં, પરંતુ પોતાના શક્તિશાળી શરીરથી કુંડળી વાળીને એટલે કે જકડીને તેમનો શ્વાસ રૂંધી દે છે અને ત્યાર બાદ તેમને આખેઆખા ગળી જાય છે.
ઇન્ડિયન રૉક પાઇથનને લઈને બનેલો કાયદો
ઇન્ડિયન રૉક પાઇથન ભારતમાં વન્યજીવ (સંરક્ષણ) અધિનિયમ, 1972ની અનુસૂચિ I હેઠળ સંપૂર્ણપણે સંરક્ષિત છે. તેને મારી નાખવું અથવા નુકસાન પહોંચાડવું ગંભીર અને દંડનીય ગુનો છે.
