Sanchar Saathi Pre-installation: કેન્દ્ર સરકારે દેશમાં વેચાતા સ્માર્ટફોન પર ‘સંચાર સાથી’ (Sanchar Saathi) સાયબર સુરક્ષા એપ ને પહેલેથી ઇન્સ્ટોલ કરવાની અનિવાર્યતા સંબંધિત પોતાના આદેશને પાછો ખેંચી લીધો છે. સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલા એક નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે આ આદેશ તમામ મોબાઇલ નિર્માતાઓ, જેમાં Apple જેવી કંપનીઓ પણ શામેલ છે, તેમની પાસેથી પાછો ખેંચવામાં આવી રહ્યો છે. સરકારે આ નિર્ણયનું કારણ એ જણાવ્યું કે છેલ્લા ૨૪ કલાકમાં આ એપને ડાઉનલોડ કરનારા ઉપયોગકર્તાઓની સંખ્યામાં ઝડપથી વધારો થયો છે.
સરકારે કહ્યું કે પહેલાથી ઇન્સ્ટોલ કરવાનો આદેશ “આ પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવવા માટે” આપવામાં આવ્યો હતો. આ આદેશ વિપક્ષી નેતાઓ અને સામાજિક કાર્યકર્તાઓ દ્વારા બે દિવસ સુધી કરવામાં આવેલા વિરોધ પ્રદર્શનો પછી પાછો ખેંચવામાં આવ્યો છે, કારણ કે તેમને ચિંતા હતી કે પહેલાથી ઇન્સ્ટોલ કરવાની સૂચના નિજતાના અધિકારોનું ઉલ્લંઘન કરે છે અને આ એપનો ઉપયોગ લોકોની જાસૂસી કરવા માટે કરી શકાય છે, જે ૨૦૨૧ ના પેગાસસ સ્પાયવેર (Pegasus Spyware) કૌભાંડ ની યાદ અપાવે છે.
સંચાર મંત્રી જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાએ ગઈ કાલે કહ્યું હતું અને આજે સવારે સંસદમાં પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો – જો જરૂર પડશે તો એપને હટાવી શકાય છે.
સરકારે કહ્યું, “તમામ નાગરિકોને સાયબર સુરક્ષા પ્રદાન કરવાના ઉદ્દેશ્યથી, સરકારે તમામ સ્માર્ટફોન પર સંચાર સાથી એપને પહેલાથી ઇન્સ્ટોલ કરવું ફરજિયાત કર્યું હતું. આ એપ સુરક્ષિત છે અને સાયબર દુનિયામાં હાજર ખતરનાક તત્વોથી નાગરિકોની મદદ માટે બનાવવામાં આવ્યું છે. એપમાં ઉપયોગકર્તાઓની સુરક્ષા સિવાય અન્ય કોઈ કાર્ય નથી અને ઉપયોગકર્તા જ્યારે ઇચ્છે ત્યારે એપને હટાવી શકે છે.”
આ પહેલા આજે સિંધિયાએ લોકસભામાં કહ્યું, “સંચાર સાથી એપની સાથે જાસૂસી ન તો શક્ય છે અને ન તો થશે. અને હું તેને કોઈપણ અન્ય એપની જેમ હટાવી શકું છું, કારણ કે લોકશાહીમાં દરેક નાગરિકને આ અધિકાર છે. અમે તેને બધા માટે સુલભ બનાવવા માટે આ પગલું (ફરજિયાત પ્રી-ઇન્સ્ટોલેશન) ઉઠાવ્યું હતું.”
સંચાર સાથી શું છે?
આ દૂરસંચાર વિભાગ (DoT) દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલું એક સુરક્ષા અને જાગૃતિ મંચ છે, અને તેને એક એપના રૂપમાં ઉપયોગ કરી શકાય છે – જે એન્ડ્રોઇડ અને એપલ બંને ડિવાઇસ માટે ઉપલબ્ધ છે – અને વેબ પોર્ટલ ના રૂપમાં પણ.
