SFI DYFI March: દિલ્હીના જંતર-મંતરને વિરોધ પ્રદર્શનો માટેનાં નિર્ધારિત સ્થળોની યાદીમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યા હોવા છતાં ત્યાં વિરોધ પ્રદર્શનો અટકી રહ્યા નથી. મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામાની માગ અને ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં કથિત અનિયમિતતાઓ સામે જંતર-મંતરની આસપાસ બુધવારે પણ આંદોલન ચાલુ રહ્યું. બુધવારે વિદ્યાર્થી સંગઠનો, ડાબેરી કાર્યકરો, વિપક્ષી નેતાઓ અને Cockroach Janata Party (CJP)ના સમર્થકોએ જંતર-મંતર પહોંચવા અથવા તેની આસપાસ વિરોધ નોંધાવવાનો પ્રયાસ કર્યો. દિલ્હી પોલીસે અનેક સ્થળોએ કૂચ રોકી અને પ્રદર્શનકારીઓની અટકાયત કરી.
- જંતર-મંતર પણ મોટો મુદ્દો બન્યું
- SFI-DYFIના કાર્યકરો જંતર-મંતર તરફ આગળ વધ્યા, પોલીસે કૂચ રોકી
- જંતર-મંતર પહોંચવાના પ્રયાસમાં CPMના રાજ્યસભા સાંસદની અટકાયત
- CJPએ દેશભરમાં જંતર-મંતર બનાવવાની અને તિરંગો ફરકાવવાની જાહેરાત કરી
- વિપક્ષી પક્ષોએ જંતર-મંતર ફરી મેળવવાની જાહેરાત કરી
- જંતર-મંતર પર આંદોલનનું આગામી પગલું શું હશે?
રાજ્યસભાના સાંસદ વી. શિવદાસનની જંતર-મંતર તરફ જતી વખતે વિન્ડસર પ્લેસ ખાતે અટકાયત કરવામાં આવી. સ્ટુડન્ટ્સ ફેડરેશન ઑફ ઇન્ડિયા (SFI) અને ડેમોક્રેટિક યુથ ફેડરેશન ઑફ ઇન્ડિયા (DYFI)ના કાર્યકરોને ફિરોઝશાહ રોડથી જંતર-મંતર તરફ આગળ વધતી વખતે બેરિકેડ લગાવીને રોકવામાં આવ્યા. આ દરમિયાન CJPના નેતાઓ સૌરવ દાસ અને આશુતોષ રાંકાને પાંચ દિવસની ન્યાયિક કસ્ટડીમાં તિહાડ જેલ મોકલવામાં આવ્યા છે.
જંતર-મંતર પણ મોટો મુદ્દો બન્યું
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમે એક મોટો પ્રશ્ન ઊભો કર્યો છે: શું જંતર-મંતરને પ્રદર્શન સ્થળોની યાદીમાંથી દૂર કર્યા પછી ત્યાં વિરોધ કરવાના પ્રયાસો બંધ થઈ જશે કે પ્રદર્શનકારીઓ અન્ય માર્ગો દ્વારા પોતાનો અવાજ ઉઠાવતા રહેશે? બુધવારની ઘટનાઓ દર્શાવે છે કે હાલમાં આંદોલનનું કેન્દ્ર માત્ર ચૂંટણી પંચ સામેનો વિરોધ નથી, પરંતુ વિરોધ પ્રદર્શનો માટે જંતર-મંતરના ઉપયોગનો અધિકાર પણ બની ગયો છે.
SFI-DYFIના કાર્યકરો જંતર-મંતર તરફ આગળ વધ્યા, પોલીસે કૂચ રોકી
14 ઑક્ટોબરે SFI અને DYFIના કાર્યકરોએ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામાની માગ સાથે ફિરોઝશાહ રોડથી જંતર-મંતર તરફ સંયુક્ત કૂચ કાઢવાનો પ્રયાસ કર્યો. દિલ્હી પોલીસે રસ્તામાં બેરિકેડ લગાવીને તેમને રોક્યા. અહેવાલ અનુસાર, કેટલાક કાર્યકરોએ બેરિકેડ પાર કરવાનો પ્રયાસ પણ કર્યો. ત્યારબાદ DYFIના સભ્યોની અટકાયત કરવામાં આવી હોવાના અહેવાલ સામે આવ્યા. આ કાર્યવાહીથી સ્પષ્ટ થાય છે કે જંતર-મંતરને નિર્ધારિત પ્રદર્શન સ્થળોની યાદીમાંથી દૂર કરવાની અસર માત્ર ત્યાં પહોંચનારા પ્રદર્શનકારીઓ પૂરતી મર્યાદિત નથી. આસપાસના રસ્તાઓ પરથી ત્યાં સુધી કૂચ કરવાનો પ્રયાસ કરતાં સંગઠનોને પણ પોલીસના પ્રતિબંધનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.
Delhi police brutally manhandled the peaceful protest of sfi and DYFI. Among the arrested are Dr. V Sivadasan MP, A A Rahim MP (DYFI National President), Adarsh M Saji (SFI National President), Jaick C Thomas (DYFI Central Secretariat Member), Abhijith M L(SFI Central Executive Committee Member). Along with them hundreds of students and youngsters were arrested and taken to unknown location.
SFI and DYFI has marched peacefully to reclaim Jantar Mantar, but the Delhi Police has manhandled and detained all the activists including the MPs.
SFI and DYFI will not back down until Gyanesh Kumar resigns.
— SFI (@SFI_CEC) October 14, 2026
SFI અને DYFIનું પ્રદર્શન ચૂંટણી પંચની કામગીરી અને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરના રાજીનામાની માગ સાથે જોડાયેલું છે. આ રીતે વિદ્યાર્થી સંગઠનોનું આંદોલન હવે સીધું એ વિવાદ સાથે જોડાઈ ગયું છે, જેમાં એક તરફ ચૂંટણી પ્રક્રિયાની નિષ્પક્ષતા સામે પ્રશ્નો ઉઠાવવામાં આવી રહ્યા છે અને બીજી તરફ વિરોધ નોંધાવવા માટે ઉપલબ્ધ જાહેર સ્થળોને લઈને ટકરાવ વધી રહ્યો છે.
જંતર-મંતર પહોંચવાના પ્રયાસમાં CPMના રાજ્યસભા સાંસદની અટકાયત
જંતર-મંતર તરફ આગળ વધનારાઓમાં માત્ર વિદ્યાર્થીઓ અને યુવા કાર્યકરો જ નહીં, પરંતુ ચૂંટાયેલા જનપ્રતિનિધિઓ પણ સામેલ છે. CPMના રાજ્યસભા સાંસદ વી. શિવદાસનની બુધવારે જંતર-મંતર પહોંચવાના પ્રયાસ દરમિયાન વિન્ડસર પ્લેસ ખાતે દિલ્હી પોલીસે અટકાયત કરી. આ ઘટનાક્રમ મહત્ત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે જંતર-મંતરને લાંબા સમયથી રાજકીય પક્ષો, વિદ્યાર્થી સંગઠનો, સામાજિક આંદોલનો અને નાગરિક જૂથોના વિરોધ પ્રદર્શનોના મુખ્ય કેન્દ્ર તરીકે માનવામાં આવતું રહ્યું છે. હવે ત્યાં પહોંચવાનો પ્રયાસ જ પોલીસ કાર્યવાહીનું કારણ બની રહ્યો છે.
બુધવારે જ NSUI અને ઇન્ડિયન યુથ કોંગ્રેસના કાર્યકરોએ પણ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર સામે સંસદ માર્ગ પોલીસ સ્ટેશનની બહાર પ્રદર્શન કર્યું. પોલીસે આ કાર્યકરોની અટકાયત કરી. કોંગ્રેસના નેતા રાહુલ ગાંધીએ બાદમાં પ્રદર્શનકારીઓ સાથે કથિત પોલીસ દુર્વ્યવહારનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો. આ રીતે વિરોધની પ્રવૃત્તિઓ જંતર-મંતર સુધી મર્યાદિત રહી નહીં. સંસદ માર્ગ પોલીસ સ્ટેશન અને તેની આસપાસ પણ પ્રદર્શન તથા અટકાયતની ઘટનાઓ સામે આવી.
Amit Shah deployed his police and barricades to keep us away from Jantar Mantar.
We still went. We confronted them. We refused to quietly turn back.
Today they may have stopped us from reaching it. But they cannot make us surrender our right to protest.
Jantar Mantar जनता का है. हम फिर आएंगे. 🇮🇳
— Uday Bhanu Chib (@UdayBhanuIYC) October 14, 2026
CJPએ દેશભરમાં જંતર-મંતર બનાવવાની અને તિરંગો ફરકાવવાની જાહેરાત કરી
CJPના સ્થાપક અભિજીત દીપકે બુધવારે નાગપુરથી દિલ્હી પહોંચ્યા. તેમણે પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો કે શું દેશમાં તિરંગો ફરકાવવો ગુનો બની ગયો છે. તેમણે પોતાના સાથીઓની અટકાયતની સરખામણી બ્રિટિશ શાસન દરમિયાન સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીઓ સામે થયેલી કાર્યવાહી સાથે કરી. CJPએ સોશિયલ મીડિયા પર જણાવ્યું કે તે દેશભરમાં જંતર-મંતર બનાવીને તિરંગો ફરકાવશે અને જેલમાં મોકલવામાં આવે તો પણ પાછળ નહીં હટે. સંગઠનનું કહેવું છે કે રાષ્ટ્રીય ધ્વજ ફરકાવવો અને શાંતિપૂર્ણ વિરોધ કરવો નાગરિકોનો અધિકાર છે.
જંતર-મંતરને પ્રદર્શન સ્થળોની યાદીમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યા બાદ CJPના નેતાઓ મંગળવારે સવારે ત્યાં પહોંચ્યા હતા અને તિરંગો ફરકાવ્યો હતો. ત્યારબાદ સૌરવ દાસ, આશુતોષ રાંકા અને સંગઠનના રાષ્ટ્રીય સંગઠન પ્રભારી અજિંક્ય શિંદેની અટકાયત કરવામાં આવી. બુધવારે દાસ અને રાંકાને પાંચ દિવસની ન્યાયિક કસ્ટડીમાં મોકલવામાં આવ્યા અને તેમને તિહાડ જેલમાં રાખવામાં આવ્યા. અજિંક્ય શિંદેને વ્યક્તિગત બાંયધરી પર મુક્ત કરવામાં આવ્યા.
વિપક્ષી પક્ષોએ જંતર-મંતર ફરી મેળવવાની જાહેરાત કરી
જંતર-મંતરના વિવાદ પર વિપક્ષી પક્ષોની પ્રતિક્રિયાઓ પણ તેજ બની છે.
કોંગ્રેસ અને વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધી: કોંગ્રેસના સાંસદે બુધવારે જણાવ્યું કે જંતર-મંતર લોકશાહી લાગણીઓ વ્યક્ત કરવાનું મુખ્ય માધ્યમ રહ્યું છે અને તેને ફરીથી મેળવશે. તેમણે કહ્યું કે આ ભારતમાં લોકશાહી પુનઃસ્થાપિત કરવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે જોડાયેલું સંયુક્ત આંદોલન છે.
રાષ્ટ્રીય જનતા દળ (RJD): સાંસદ મનોજ ઝાએ જંતર-મંતરને પ્રદર્શન સ્થળોની યાદીમાંથી દૂર કરવાના નિર્ણયને દુર્ભાગ્યપૂર્ણ ગણાવ્યો. તેમણે કહ્યું કે આ ઐતિહાસિક સ્થળ જનતાનો અવાજ છે અને લોકો તેને પાછું મેળવશે.
આમ આદમી પાર્ટી (AAP): અરવિંદ કેજરીવાલે CJPના નેતાઓને ન્યાયિક કસ્ટડીમાં મોકલવાની કાર્યવાહીનો વિરોધ કરતાં પ્રશ્ન કર્યો કે પોતાના જ દેશમાં પોતાનો રાષ્ટ્રીય ધ્વજ ફરકાવવો ગુનો કેવી રીતે હોઈ શકે.
CPI અને CPI(ML): CPIના મહાસચિવ ડી. રાજા અને CPI(ML) લિબરેશનના મહાસચિવ દીપાંકર ભટ્ટાચાર્યએ કાર્યવાહીનો વિરોધ કર્યો. તેમણે તેને અસંમતિના અવાજને દબાવવા અને વિરોધના અધિકારને મર્યાદિત કરવા સાથે જોડી.
તૃણમૂલ કોંગ્રેસ: મહુઆ મોઇત્રાએ પણ CJPના નેતાઓ સામેની કાર્યવાહી પર પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા. પશ્ચિમ બંગાળનાં ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રી મમતા બેનર્જીએ સૌરવ દાસ અને આશુતોષ રાંકાની અટકાયતની નિંદા કરી અને યુવાનોના સમર્થનમાં એકજૂથ રહેવાની વાત કરી.
શિવસેના (UBT): સંજય રાઉતે INDIA ગઠબંધનના વિરોધ પ્રદર્શન અંગે કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહના દાવાઓ પર પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા.
જંતર-મંતર પર આંદોલનનું આગામી પગલું શું હશે?
14 ઑક્ટોબરની ઘટનાઓમાંથી ત્રણ બાબતો સામે આવે છે.
પ્રથમ, જંતર-મંતરને નિર્ધારિત પ્રદર્શન સ્થળોની યાદીમાંથી દૂર કર્યા પછી પણ આંદોલન સમાપ્ત થયું નથી. વિદ્યાર્થી સંગઠનોએ ત્યાં કૂચ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો, CPI(M)ના સાંસદની રસ્તામાં અટકાયત કરવામાં આવી અને NSUI તથા યુથ કોંગ્રેસના કાર્યકરોએ સંસદ માર્ગ પોલીસ સ્ટેશનની બહાર વિરોધ નોંધાવ્યો.
બીજી, CJPના નેતાઓની ન્યાયિક કસ્ટડીએ આંદોલનને નવો રાજકીય મુદ્દો આપ્યો છે. અભિજીત દીપકેનું દિલ્હી પહોંચવું, વિપક્ષી નેતાઓનું સમર્થન અને રાહુલ ગાંધીનાં નિવેદનોને કારણે આ વિવાદ રાષ્ટ્રીય રાજકારણના કેન્દ્રમાં રહ્યો છે.
ત્રીજી, હવે સંઘર્ષ માત્ર મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરના રાજીનામાની માગ સુધી મર્યાદિત નથી. જંતર-મંતર પર વિરોધ પ્રદર્શનની મંજૂરી, પોલીસની કાર્યવાહી અને જાહેર સ્થળોએ અસંમતિ નોંધાવવાના અધિકારને લઈને પણ ટકરાવ તેજ બન્યો છે.
હાલમાં સૌથી મહત્ત્વનો પ્રશ્ન એ જ છે કે જ્યારે જંતર-મંતર પર પ્રદર્શનની મંજૂરી નથી, ત્યારે શું તેની આસપાસ અને અન્ય જાહેર સ્થળોએ આંદોલન ચાલુ રહેશે? બુધવારે સામે આવેલી ઘટનાઓ દર્શાવે છે કે પ્રદર્શનકારીઓ પાછળ હટવાને બદલે અલગ-અલગ માર્ગો દ્વારા પોતાનો અવાજ ઉઠાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. બીજી તરફ, પોલીસ પ્રતિબંધોનો અમલ કરાવવા પર ભાર મૂકી રહી છે.
