યુએસ સુપ્રીમ કોર્ટે મુંબઈ હુમલાના દોષિત તહવ્વુર રાણાના ભારતને પ્રત્યાર્પણને મંજૂરી આપી દીધી છે. આને ભારતની મોટી જીત માનવામાં આવે છે. ભારત ઘણા વર્ષોથી અમેરિકા પાસે તેના પ્રત્યાર્પણની માંગ કરી રહ્યું હતું. એક વર્ષથી અમેરિકન કોર્ટમાં તેના પ્રત્યાર્પણની સુનાવણી ચાલી રહી હતી. રાણા અનેક સંઘીય અદાલતોમાં કાનૂની લડાઈ હારી ચૂક્યા હતા. આ તેની છેલ્લી તક હતી. જોકે, યુએસ સુપ્રીમ કોર્ટે રાણાની રિવ્યુ પિટિશનને ફગાવીને તેમની આશા પર પાણી ફરી વળ્યું છે.
ભારત લાંબા સમયથી તહવ્વુર રાણાના પ્રત્યાર્પણની માંગ કરી રહ્યું હતું. તહવ્વુર રાણાએ 16 વર્ષ પહેલા 26/11ના મુંબઈ હુમલાના મુખ્ય આરોપી ડેવિડ કોલમેન હેડલીને આર્થિક મદદ કરી હતી. તહવ્વુર રાણાની યુએસ ફેડરલ પોલીસે 2009માં ધરપકડ કરી હતી. ત્યારથી બંને દેશો વચ્ચે તેના પ્રત્યાર્પણને લઈને વાતચીત ચાલી રહી હતી. અમેરિકન કોર્ટે રાણાને ડેનમાર્કમાં આતંકવાદી સંગઠનોને સમર્થન આપવા બદલ દોષિત ઠેરવ્યો હતો અને તેને 14 વર્ષની જેલની સજા ફટકારી હતી, પરંતુ મુંબઈ હુમલામાં તેને નિર્દોષ જાહેર કર્યો હતો.
કોણ છે રાણા?
તહવ્વુર રાણા પાકિસ્તાની મૂળના કેનેડિયન નાગરિક છે. તેમનો જન્મ પાકિસ્તાનમાં થયો હતો. તે વ્યવસાયે ડોક્ટર છે. તેઓ પાકિસ્તાની સેનામાં ડોક્ટર તરીકે ફરજ બજાવી ચૂક્યા છે. તે મુંબઈ હુમલાના માસ્ટરમાઇન્ડ ડેવિડ હેડલીની નજીક હોવાનું કહેવાય છે. એવું પણ કહેવાય છે કે રાણાએ ભારતની આર્થિક રાજધાની મુંબઈમાં ડેથ માર્ચને ફાઇનાન્સ કર્યું હતું. જો કે, જ્યારે 2009માં તેની ધરપકડ બાદ યુએસ કોર્ટે મુંબઈ હુમલામાં રાણાને નિર્દોષ જાહેર કર્યો હતો, ત્યારે ભારતે રાજદ્વારી ચાલ દ્વારા તેને દોષિત ઠેરવ્યો હતો અને યુએસમાંથી તેના પ્રત્યાર્પણની વાતો ચાલુ રહી હતી. રાણાએ 13 નવેમ્બરે યુએસ સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી દાખલ કરી હતી. જો કે, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે યુએસ પ્રમુખ તરીકે શપથ લીધાના એક દિવસ પછી 21 જાન્યુઆરીએ સર્વોચ્ચ અદાલતે તેને નકારી કાઢ્યું હતું.
વર્ષ 2008માં લશ્કર-એ-તૈયબાના 10 આતંકવાદીઓએ મુંબઈમાં મોતનો તરખાટ મચાવ્યો હતો. કુબેર નામની બોટ પર સવાર ક્રૂની હત્યા કરીને આતંકવાદીઓ મુંબઈમાં ઘૂસ્યા હતા. 10 આતંકવાદીઓ મુંબઈમાં ઘૂસ્યા. 10 એકે-47, 10 પિસ્તોલ અને 80 ગ્રેનેડ સાથે તેઓએ 26મી નવેમ્બરે રાત્રે 9 વાગ્યાથી મુંબઈમાં તબાહી મચાવી દીધી હતી. મુંબઈમાં 60 કલાક સુધી મોતનો તાંડવ ચાલુ રહ્યો. આ હુમલામાં કુલ 175 લોકોના મોત થયા હતા. તે જ સમયે, સુરક્ષા દળોએ 9 આતંકવાદીઓને ઠાર કર્યા હતા. અજમલ કસાબ એકમાત્ર જીવિત પકડાયેલો આતંકવાદી હતો.
ભારતે રાણાનો ગુનો કેવી રીતે સાબિત કર્યો?
યુએસ ફેડરલ પોલીસ એફબીઆઈએ 2009માં તેની ધરપકડ કરી હતી. જોકે, મુંબઈ હુમલામાંથી તેને નિર્દોષ જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો. ડેનમાર્કમાં આતંકવાદી હુમલા માટે તેને 14 વર્ષની જેલની સજા ફટકારવામાં આવી હતી. જોકે, 2020માં FBIએ મુંબઈ હુમલાના આરોપમાં તેની ધરપકડ કરી હતી. પરંતુ, ભારતની રાજદ્વારી ચાલને કારણે તે સફળ રહ્યું હતું. ભારતે મુંબઈ હુમલાના માસ્ટરમાઈન્ડ ડેવિડ હેડલીને સરકારી સાક્ષી બનાવીને તહવ્વુર રાણા સામેના આરોપો સાબિત કર્યા હતા
