Annamalai BJP Exit History: તમિલનાડુ BJP ના પૂર્વ અધ્યક્ષ કે અન્નામલાઈ માત્ર સાત વર્ષથી જ પાર્ટીમાં હતા. વિધાનસભા ચૂંટણીઓ પછી અચાનક તેમના BJP છોડવાના સમાચાર આવ્યા અને શુક્રવારે તેના પર ઔપચારિક મહોર લાગી ગઈ. પરંતુ, BJP અને જનસંઘનો ઇતિહાસ જોઈએ તો BJP ના કોઈ સમર્પિત નેતાનો વૈચારિક તાલમેલ ન મળવાના કારણે આ રીતે સંગઠનમાંથી બહાર નીકળવાનો આ પહેલો કિસ્સો નથી.
BJP ને ટાટા-બાય-બાય કહીને જનારા પૂર્વ IPS કે અન્નામલાઈ પહેલાના પણ મોટા અને હાઈ-પ્રોફાઈલ સમર્પિત નેતાઓની એક લાંબી યાદી છે. તેમાંથી કેટલાય ફરીથી પાર્ટીમાં પરત પણ ફર્યા, કેટલાકે નવી પાર્ટી બનાવી અને પછી તેનું ભાજપમાં જ વિલીનીકરણ કર્યું, કેટલાકે બીજા પક્ષોનો રસ્તો પણ પકડ્યો. કેટલાક એવા પણ છે, જેઓ નીકળ્યા તો એવા નીકળ્યા કે દરેક મુદ્દા પર માત્ર કટુ આલોચક બનીને રહી ગયા. પરંતુ, તથ્ય એ છે કે જેમની ભારતીય જનતા પાર્ટીમાં ફરીથી વાપસી ન થઈ, તેઓ અલગ રહીને પણ વધુ સફળ થઈ શક્યા નથી. જેમ કે ભાજપમાં આવીને શુભેન્દુ અધિકારી કે હિમંત બિસ્વા સરમા થયા છે.
પૂર્વ કેન્દ્રીય મંત્રી RK Singh
BJP માંથી નીકળનારા તાજેતરના સૌથી હાઈ-પ્રોફાઈલ નેતાઓમાં પૂર્વ કેન્દ્રીય ગૃહ સચિવ અને કેન્દ્રીય મંત્રી RK Singh સામેલ છે. તેમને પાર્ટી-વિરોધી પ્રવૃત્તિઓના કારણે ૬ વર્ષ માટે સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા તો તેમણે બિહારમાં એક પ્રાદેશિક પાર્ટી ગઠિત કરવાની વાત કહી હતી. અત્યાર સુધી તેમની આવી કોઈ પાર્ટી સામે આવી નથી.
પૂર્વ કેન્દ્રીય મંત્રી Yashwant Sinha
પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ Yashwant Sinha ના દીકરા જયંત સિંહાને પોતાના પહેલા જ મંત્રીમંડળમાં જગ્યા આપી. પરંતુ, Yashwant Sinha ને લાગ્યું કે તેઓ પાર્ટીમાં ઉપેક્ષિત થઈને રહી ગયા છે અને તેમને ભાવ નથી મળી રહ્યો તો તેમણે ૨૦૧૮ માં BJP છોડી દીધી. આ પછી તેમણે મોદી સરકાર અને BJP વિરુદ્ધ મોરચો ખોલી દીધો. તેમણે બિહારમાં એક ભારતીય સબ લોગ પાર્ટી પણ બનાવી, પરંતુ ખરાબ રીતે ફેઇલ થયા. રહાયું નહીં એટલે ૨૦૨૧ માં TMC માં પણ ચાલ્યા ગયા. આ પછી વિપક્ષે ૨૦૨૨ માં તેમને રાષ્ટ્રપતિના સંયુક્ત ઉમેદવાર બનાવી દીધા અને આમાં પણ તેઓ ખરાબ રીતે પરાજિત થયા. બાદમાં તેમણે એક અટલ વિચાર મંચ બનાવ્યો, પરંતુ હવે તેઓ પૂરી રીતે હાંસિયામાં ધકેલાઈ ચૂક્યા છે.
કર્ણાટકના પૂર્વ CM BS Yediyurappa
ભ્રષ્ટાચારના આરોપોમાં ઘેરાયા પછી જ્યારે BJP ની ટોપ લીડરશિપના દબાણમાં BS Yediyurappa ને ૨૦૧૧ માં CM ની ખુરશી છોડવી પડી તો તેમણે પાર્ટી જ છોડી દીધી. ૨૦૧૩ ની પ્રદેશ ચૂંટણીમાં કર્ણાટક જનતા પક્ષ બનાવીને લડ્યા. તેમની પાર્ટીને માત્ર ૬ જ બેઠકો મળી, પરંતુ લિંગાયત વોટમાં ગાબડું પડવાથી BJP પણ ૪૦ બેઠકો પર સીમિત થઈ ગઈ. ૨૦૧૪ ની લોકસભા ચૂંટણીઓ પહેલા તેમણે પોતાની પાર્ટી ભંગ કરીને એક વાર ફરીથી કમળ પકડી લીધું અને ત્યારપછી બે વાર કર્ણાટકના મુખ્યમંત્રી પણ બન્યા. બાદમાં BJP એ તેમને સેન્ટ્રલ પાર્લામેન્ટ્રી બોર્ડમાં સામેલ કરી લીધા.
ગુજરાતના પૂર્વ CM કેશુભાઈ પટેલ
નરેન્દ્ર મોદીનું ગુજરાતમાં પ્રભુત્વ વધ્યું તો પાર્ટીના પૂર્વ CM કેશુભાઈ પટેલે પાર્ટી છોડી દીધી અને ગુજરાત પરિવર્તન પાર્ટી બનાવી. પરંતુ, તેમને સફળતા ન મળી. ૨૦૧૪ માં મોદી PM બનીને દિલ્હી આવી ગયા તો કેશુભાઈ પટેલ ફરીથી BJP માં આવી ગયા અને ૨૦૨૦ માં પોતાના અવસાન સુધી BJP માં બનેલા રહ્યા.
મધ્ય પ્રદેશના પૂર્વ CM ઉમા ભારતી
ઉમા ભારતીએ BJP છોડવાનો પહેલો પ્રયાસ ૧૯૯૨ માં જ કર્યો હતો, પરંતુ તત્કાલીન પાર્ટી અધ્યક્ષ LK Advani તેમને સમજાવવામાં સફળ રહ્યા. ૨૦૦૪ માં કર્ણાટકના હુબલી રમખાણ કેસમાં એક નોન-બેલેબલ વોરંટના ચક્કરમાં તેમણે મધ્ય પ્રદેશના CM પદેથી રાજીનામું આપી દીધું. MP ના તત્કાલીન CM બાબુલાલ ગૌડની આલોચના કરવાના કારણે તેમને એક વાર ૨૦૦૪ માં પાર્ટીમાંથી કાઢી મૂકવામાં આવ્યા, પરંતુ RSS ના કહેવા પર એક મહિનાની અંદર જ BJP ના મહાસચિવ બનાવવામાં આવ્યા. બાદમાં તેમણે શિવરાજ સિંહ ચૌહાણનો વિરોધ કર્યો, જેના કારણે ફરીથી BJP માંથી કાઢી મૂકાયા અને તેમણે ભારતીય જનશક્તિ પાર્ટી બનાવી. ૨૦૦૮ ની મધ્ય પ્રદેશ ચૂંટણીમાં તેમની પાર્ટી માત્ર ૫ બેઠકો જીતી શકી. આ પછી તેમની ફરીથી BJP સાથે નિકટતા વધવા લાગી અને ૨૦૧૧ માં તેઓ BJP માં આવી ગયા અને પોતાની પાર્ટીનું પણ ભાજપમાં વિલીનીકરણ કરી દીધું. બાદમાં તેમણે BJP છોડવા માટે ખેદ વ્યક્ત કર્યો અને PM મોદી સરકારમાં મંત્રી પણ બન્યા. અત્યારે તેઓ BJP ના ઉપાધ્યક્ષ છે.
UP ના પૂર્વ CM કલ્યાણ સિંહ
જ્યારે કેન્દ્રમાં અટલ બિહારી વાજપેયીની સરકાર હતી, ત્યારે કલ્યાણ સિંહની BJP ના શીર્ષ નેતૃત્વ સાથે કડવાશ વધી ગઈ. આખરે ડિસેમ્બર, ૧૯૯૯ માં તેમને પાર્ટીમાંથી કાઢી મૂકવામાં આવ્યા. તેમણે હિન્દુત્વના એજન્ડા પર જ પોતાની એક અલગ પાર્ટી રાષ્ટ્રીય ક્રાંતિ પાર્ટી પણ બનાવી અને ૨૦૦૨ ની UP વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ચાર બેઠકો પણ જીતી લીધી. ૨૦૦૩ માં BJP-માયાવતી સરકાર પડ્યા પછી તેમણે સમાજવાદી પાર્ટી સાથે પણ હાથ મિલાવ્યો અને તેમના દીકરા રાજવીર સિંહ તેમના કટ્ટર રાજકીય દુશ્મન મુલાયમ સિંહ યાદવની સરકારમાં મંત્રી પણ બન્યા. પરંતુ, ૨૦૦૪ માં જ પાછા BJP માં સામેલ થઈ ગયા અને પોતાની પાર્ટીનું તેમાં વિલીનીકરણ પણ કરી દીધું. જાન્યુઆરી ૨૦૦૯ માં તેમણે ફરીથી BJP છોડી દીધી અને સપા સાથે ગઠબંધન કરી લીધું. જ્યારે સપા ફિરોઝાબાદ પેટાચૂંટણી હારી અને મુલાયમે હારનું ઠીકરું તેમની સાથેના ગઠબંધન પર ફોડ્યું તો જન ક્રાંતિ પાર્ટી નામનું એક નવું સંગઠન ઊભું કર્યું. પરંતુ, ૨૦૧૩ માં આ પાર્ટીનું ફરીથી BJP માં વિલીનીકરણ કરી દીધું. ૨૦૧૪ માં લખનઉની વિશાળ રેલીમાં નરેન્દ્ર મોદીની સામે તેઓ પાછા ભાજપમાં આવી ગયા. બાદમાં તેમને હિમાચલ પ્રદેશ અને રાજસ્થાનના ગવર્નર બનાવવામાં આવ્યા.
ગુજરાતના પૂર્વ CM શંકરસિંહ વાઘેલા
જ્યારે ૧૯૯૫ માં BJP એ ગુજરાતમાં કોંગ્રેસના મૂળિયાં ઉખેડી નાખ્યા અને પાર્ટીએ કેશુભાઈ પટેલને મુખ્યમંત્રી બનાવ્યા તો શંકરસિંહ વાઘેલાએ પાર્ટી સામે બગાવત કરી દીધી. આના કારણે પાર્ટીએ સુરેશભાઈ મહેતાને CM બનાવવા પડ્યા. ૧૯૯૬ માં તો તેમણે ભાજપના ૧૨૧ ધારાસભ્યોમાંથી ૧૦૫ સાથે બગાવતનું બિગલ ફૂંક્યું અને તેમને કોંગ્રેસ શાસિત મધ્ય પ્રદેશના ખજુરાહોના રિસોર્ટમાં પહોંચાડી દીધા. આના કારણે સુરેશ મહેતા સરકાર બરખાસ્ત કરી દેવામાં આવી અને ગુજરાતમાં રાષ્ટ્રપતિ શાસન લાગી ગયું. આગળ જતાં વાઘેલાએ BJP ના ૪૭ ધારાસભ્યો સાથે પોતાની અલગ રાષ્ટ્રીય જનતા પાર્ટી બનાવી લીધી, જેને કોંગ્રેસનું સમર્થન પ્રાપ્ત હતું. તેઓ કોંગ્રેસના સમર્થનથી ગુજરાતના ફરીથી CM બની ગયા, પરંતુ એક વર્ષમાં જ સરકાર પડી ગઈ. જ્યારે BJP પાછી સત્તામાં આવી ગઈ તો તેમણે પોતાની પાર્ટીનું કોંગ્રેસમાં વિલીનીકરણ કરી દીધું. વાઘેલાએ આશરે એક દાયકા પછી ૨૦૧૭ ની રાજ્યસભા ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસના દિગ્ગજ અહેમદ પટેલ વિરૂદ્ધ ક્રોસ-વોટિંગ કર્યું. આ પછી તેમણે કોંગ્રેસ છોડી અને જન વિકલ્પ મોરચાના નામે નવી પાર્ટી બનાવી, જેને ચૂંટણી પંચ તરફથી માન્યતા ન મળી. થોડા દિવસ NCP માં વિતાવ્યા બાદ પ્રજા શક્તિ ડેમોક્રેટિક પાર્ટી પણ બનાવી. પરંતુ, ૨૦૨૨ માં ચૂંટણી લડવાના બદલે કોંગ્રેસને સમર્થન આપવાની જાહેરાત કરી.
