Cyber Crime Kill Switch: સાયબર અપરાધો અને વધતા જતા ડિજિટલ અરેસ્ટના કિસ્સાઓનો સામનો કરવા માટે સરકાર મોટું પગલું ભરવા જઈ રહી છે. આ અંગે ગૃહ મંત્રાલયે એક હાઈ-લેવલ કમિટીની રચના કરી છે, જે બેંકિંગ અને ડિજિટલ પેમેન્ટ સિસ્ટમમાં એક અત્યંત જરૂરી ફીચર લાવવા પર કામ કરી રહી છે. આ ફીચર ‘કિલ સ્વિચ’ (Kill Switch) અથવા તો ‘ઇમરજન્સી બટન’ તરીકે કામ કરશે. તેની મદદથી કોઈપણ યુઝર છેતરપિંડીનો આભાસ થતા જ પોતાના તમામ ટ્રાન્ઝેક્શન તરત જ રોકી શકશે. આ ફીચર લાવવાનો હેતુ લોકોના પૈસા તે શરૂઆતની મિનિટોમાં બચાવવાનો છે, જ્યારે ઠગ લોકો પૈસા એક ખાતામાંથી બીજા ખાતામાં મોકલી દેતા હોય છે.
કેવી રીતે કામ કરશે ઇમરજન્સી બટન?
ગૃહ મંત્રાલયની હાઈ-લેવલ કમિટીમાં RBI, ઈન્ડિયન સાયબર ક્રાઈમ કોઓર્ડિનેશન સેન્ટર (I4C), દિલ્હી પોલીસના એક્સપર્ટ્સ અને ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઈન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી મંત્રાલયના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સામેલ છે. આ કમિટી એક એવા ઉકેલ પર કામ કરી રહી છે, જેમાં બેંક અને UPI એપ્સમાં એક કિલ સ્વિચ અથવા ઇમરજન્સી બટન સામેલ કરવામાં આવશે. આ બટન લાવવાનો હેતુ એ છે કે જેવી કોઈ વ્યક્તિને પોતાની સાથે થઈ રહેલી છેતરપિંડીનો અહેસાસ થશે, તે આ બટન દબાવીને પોતાના ખાતાને ફ્રીઝ કરી શકશે. આનાથી તે વ્યક્તિના એકાઉન્ટમાંથી થતા કોઈપણ પ્રકારના ટ્રાન્ઝેક્શન રિયલ ટાઈમમાં રોકાઈ જશે અને ઠગ લોકો સુધી પૈસા પહોંચી શકશે નહીં.
ફેક એકાઉન્ટ્સ પર નકેલ કસવાની તૈયારી
ઠગ લોકોની પેટર્ન રહી છે કે તેઓ છેતરેલા પૈસાને ઝડપથી ફેલાવવા માટે ‘મ્યુલ એકાઉન્ટ્સ’ (Mule Accounts) એટલે કે ભાડે લીધેલા અથવા ફેક એકાઉન્ટ્સનો સહારો લે છે. ગૃહ મંત્રાલયની હાઈ-લેવલ કમિટી એક એવા રિયલ-ટાઈમ ડિટેક્શન ટૂલ બનાવવાનું વિચારી રહી છે, જે આવા ખાતાઓમાં પૈસા પહોંચતા પહેલા જ એલર્ટ જાહેર કરીને ટ્રાન્ઝેક્શન બ્લોક કરી દે. આ સાથે જ સરકાર એક ઈન્શ્યોરન્સ ફંડ બનાવવાનું પણ વિચારી રહી છે, જેનો ઉપયોગ આ પ્રકારની છેતરપિંડીથી થતા નુકસાનની ભરપાઈ માટે શેર કરેલા ફંડ તરીકે કરવામાં આવશે.
ડિજિટલ અરેસ્ટ જેવી ઘટનાઓ અટકશે
છેલ્લા કેટલાક સમયથી ડિજિટલ અરેસ્ટના કેસ ઝડપથી વધ્યા છે અને લોકોએ પોતાની આખી જિંદગીની કમાણી આવા ઠગ લોકોના હાથે ગુમાવી છે. સરકારનું માનવું છે કે સાયબર ક્રાઈમ સામે લડવા માટે ટેકનોલોજી, કાયદો અને જનજાગૃતિ ત્રણેયનો એકસાથે ઉપયોગ કરવો જરૂરી છે. નવા ફીચર્સથી યુઝર્સને એક વિકલ્પ મળશે, જેનો ઉપયોગ તેઓ તે સમયે કરી શકશે જ્યારે તેમને ઠગથી બચવા માટે કોઈ મદદની જરૂર હશે. રિપોર્ટ્સ મુજબ, આ કમિટી ટૂંક સમયમાં પોતાની ભલામણો ફાઈનલ કરશે.
