હાલમાં ચૂંટણીના રિઝલ્ટ્સ આવી ગયા બાદ પણ ઇવીએમનો મુદ્દો ગાજેલો છે.જેમાં એલન મસ્કની આ અંગેની કથિત વિવાદિત ટિપ્પણી બાદ મુંબઈના ગોરેગાંવમાં EVM પર લોકસભા ચૂંટણીમાં જીત અને હારના તફાવતને લઈને ચર્ચા ચાલી રહી છે. કોંગ્રેસના નેતાઓએ ઈવીએમને લઈને કેન્દ્ર પર નિશાન સાધ્યું છે. કોંગ્રેસ સાંસદ રાહુલ ગાંધીએ પણ EVM પર સવાલ ઉઠાવ્યા છે. રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું કે EVM એક ‘બ્લેક બોક્સ’ છે, જેને કોઈને ચેક કરવાની મંજૂરી નથી. ગાંધીએ ‘X’ પર એલોન મસ્કની પોસ્ટ પણ શેર કરી હતી જેમાં મસ્કે EVM હટાવવાની વાત કરી હતી.
બ્લેક બોક્સ કેમ ચર્ચામાં છે?
મસ્કે પોતાની પોસ્ટમાં કહ્યું હતું કે, ‘આપણે ઈવીએમને નાબૂદ કરી દેવા જોઈએ. કારણ કે તેના હેક થવાનું જોખમ ભલે નાનું છે.’ જે બાદ રાહુલ ગાંધીએ ઈવીએમને બ્લેક બોક્સ ગણાવ્યું હતું. ચાલો એ જાણવાનો પ્રયાસ કરીએ કે રાહુલ ગાંધીએ EVM ને બ્લેક બોક્સ કેમ કહ્યું… અને બ્લેક બોક્સ શું છે?
બ્લેક બોક્સ શું છે?
વિજ્ઞાન, એન્જિનિયરિંગ અને કમ્પ્યુટિંગમાં, બ્લેક બોક્સ એ એક સિસ્ટમ છે જે ફક્ત તેના ઇનપુટ્સ અને આઉટપુટ (અથવા ટ્રાન્સફર લાક્ષણિકતાઓ)ના સંદર્ભમાં જોવામાં આવે છે. આનો અર્થ એ છે કે અંદર શું થાય છે તે આપણે જાણતા નથી, પરંતુ આપણે જોઈ શકીએ છીએ કે તે શું કરે છે અને તે કેવી રીતે પ્રતિક્રિયા આપે છે. બ્લેક બોક્સનો ઉલ્લેખ હંમેશા ફ્લાઈટને લઈને કરવામાં આવે છે. બ્લેક બોક્સ ફ્લાઇટ ડેટા રેકોર્ડર (FDR) અને કોકપિટ વોઇસ રેકોર્ડર (CVR) છે, જે અકસ્માતોની તપાસમાં મહત્વપૂર્ણ માહિતી પ્રદાન કરે છે.
માનવ મગજ બ્લેક બોક્સ જેવું છે!
તે પણ સમજી શકાય છે કે માનવ મગજ ઘણા લોકો માટે બ્લેક બોક્સ છે, કારણ કે આપણે હજી પણ તે કેવી રીતે વિચારે છે અને શીખે છે તે સંપૂર્ણપણે સમજી શક્યા નથી. બ્લેક બોક્સ હંમેશા જટિલ સિસ્ટમોનો અભ્યાસ કરવા માટે વપરાય છે. જ્યાં આંતરિક કાર્યને સમજવું મુશ્કેલ અથવા અશક્ય છે. બ્લેક બોક્સ જે રીતે કામ કરે છે તે સિસ્ટમના પ્રકાર પર આધાર રાખે છે જે તે રજૂ કરે છે.
50 વર્ષથી વધુ વર્ષનો ઇતિહાસ ધરાવે છે
બ્લેક બોક્સનો ઈતિહાસ 50 વર્ષથી વધુ જૂનો છે. જ્યારે પ્લેન અકસ્માતો વારંવાર થવા લાગ્યા ત્યારે લોકોને આ વાતની જાણ થઈ. બ્લેક બોક્સનો જન્મ 50ના દાયકામાં પ્લેન અકસ્માતોની વધતી સંખ્યા વચ્ચે થયો હતો. 1953-54 ની વચ્ચે, નિષ્ણાતોને એરક્રાફ્ટ અકસ્માતોનું કારણ જાણવાની જરૂરિયાત અનુભવાઈ. ફ્લાઈટમાં બ્લેક બોક્સ લગાવવાનું એકમાત્ર કારણ ભવિષ્યમાં થતા અકસ્માતોને રોકવાનું હતું. શરૂઆતના દિવસોમાં તેના લાલ રંગને કારણે તેને ‘રેડ એગ’ પણ કહેવામાં આવતું હતું. પરંતુ પાછળથી તેને બ્લેક બોક્સ કહેવામાં આવ્યુ.
ડેટા રેકોર્ડના 88 પ્રકાર છે
બ્લેક બોક્સમાં એરક્રાફ્ટની દિશા, ઊંચાઈ, ઈંધણ, સ્પીડ, મૂવમેન્ટ, કેબિન ટેમ્પરેચર સહિત 88 પ્રકારના ડેટા છે. બ્લેક બોક્સ એક કલાક માટે 1100 ડિગ્રી સેલ્સિયસ તાપમાનને સહન કરી શકે છે જ્યારે તે 10 કલાક માટે 260 ડિગ્રી સેલ્સિયસ તાપમાનને સહન કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. કોકપિટ વોઈસ રેકોર્ડરની વાત કરીએ તો આ ડિવાઈસ ફ્લાઈટના છેલ્લા 2 કલાકનો અવાજ રેકોર્ડ કરે છે. તેમાં એન્જિન સાઉન્ડ, ઈમરજન્સી એલાર્મ, કેબિન અને કોકપિટના અવાજો રેકોર્ડ કરવામાં આવે છે. તે અકસ્માત પહેલા ફ્લાઇટના વાતાવરણ વિશે માહિતી આપે છે.
