ક્રેડિટ કાર્ડ લેતા પહેલાં આ બાબતો તપાસો, ફાયદા અને નુકસાન પણ સમજો
Credit Card Tips: ફેસ્ટિવ સીઝનની શરૂઆત થઈ રહી છે. તેને લઈને અનેક ઑનલાઇન અને ઑફલાઇન પ્લેટફોર્મ ગ્રાહકો માટે અનેક ઑફર અને શૉપિંગ પર ડિસ્કાઉન્ટ આપવાના છે. આ દરમિયાન અનેક બેંક એવા હોય છે, જે લોકોને ક્રેડિટ કાર્ડ લેવા માટે ઑફર કરે છે. આ દરમિયાન શક્ય છે કે તમને પણ તાજેતરમાં ક્રેડિટ કાર્ડ લેવા માટે કોઈ ઈમેલ, કૉલ અથવા SMS આવ્યો હોય.
તમે આ ફેસ્ટિવ સીઝનમાં અથવા ક્યારેય પણ ક્રેડિટ કાર્ડનો ઉપયોગ કેવી રીતે અને ક્યારે કરો છો, તે સંપૂર્ણપણે તમારા પર નિર્ભર કરે છે. પરંતુ, કોઈપણ ક્રેડિટ કાર્ડ લેતા પહેલાં તમારે કેટલીક ખાસ બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી હોય છે. શક્ય છે કે તમે તેના પર ધ્યાન ન આપી શકો અને પછી પાછળથી પસ્તાવું પડે. પસ્તાવાની કોઈ પરેશાની ન થાય, તેથી તમે ક્રેડિટ કાર્ડ લેતા પહેલાં કેટલીક જરૂરી બાબતોનું ધ્યાન રાખી શકો છો.
ક્રેડિટ કાર્ડ લેતા પહેલાં આ બાબતોનું રાખો ધ્યાન
- વ્યાજદર: ક્રેડિટ કાર્ડ લેતા પહેલાં તેના વ્યાજદર પર ધ્યાન આપવું જોઈએ. મોટાભાગના લોકો બેંકના દસ્તાવેજોમાં જણાવવામાં આવેલા મહિનાના વ્યાજદરને જુએ છે, પરંતુ તમારે વાર્ષિક વ્યાજદર જોવો જોઈએ.
ઉદાહરણ તરીકે, જો ક્રેડિટ કાર્ડ પર મહિનાનો વ્યાજદર 3.1% જણાવવામાં આવ્યો છે, તો વાર્ષિક દર લગભગ 37.20% થશે. આ કોઈપણ પર્સનલ લોનના દર કરતાં ઘણો વધારે છે, જ્યારે પર્સનલ લોનને ઘણીવાર સૌથી મોંઘી લોન માનવામાં આવે છે. જોકે, અલગ-અલગ બેંક અને તેમના અલગ-અલગ ક્રેડિટ કાર્ડના વ્યાજદરમાં ઘણો તફાવત હોય છે. સામાન્ય રીતે તમારે ક્યારેય પણ ક્રેડિટ કાર્ડનું બાકી રકમ થોડું-થોડું કરીને ચૂકવવું જોઈએ નહીં, પરંતુ આવી સ્થિતિ માટે તૈયાર રહેવું જરૂરી છે.
- ક્રેડિટ કાર્ડ ચાર્જ: દેશમાં અનેક એવા બેંક છે, જે લાઇફટાઇમ ફ્રી ક્રેડિટ કાર્ડ ઑફર કરે છે. તેમાં કોઈ પ્રોસેસિંગ ફી લાગતી નથી અને કોઈ વાર્ષિક ચાર્જ પણ હોતો નથી. પરંતુ, આ દરમિયાન કેટલાક એવા પણ ક્રેડિટ કાર્ડ હોય છે, જેના પર આ તમામ ચાર્જ લાગે છે. આવી સ્થિતિમાં ક્રેડિટ કાર્ડ લેતા પહેલાં તમારે એ ધ્યાનમાં રાખવું જોઈએ કે તમારે કયા પ્રકારનું કાર્ડ લેવાનું છે.
આ ઉપરાંત નિષ્ણાતો જણાવે છે કે દરેક ક્રેડિટ કાર્ડ સાથે એક ક્રેડિટ લિમિટ હોય છે અને જો તમે તેને પાર કરો છો, તો લગભગ 500 રૂપિયા સુધીનો ચાર્જ લાગી શકે છે. કાર્ડ ખોવાઈ જાય અથવા તૂટી જાય તો તેને બદલવાની ફી 250 રૂપિયા હોય છે, જ્યારે કેટલાક કાર્ડમાં તે મફત હોય છે. તેવી જ રીતે, મોટાભાગના કાર્ડ પર વિદેશમાં ટ્રાન્ઝેક્શન કરવા પર દરેક ટ્રાન્ઝેક્શન પર 3.5% ફી લાગે છે. સાથે જ, કેટલીક બેંક તમારા કાર્ડ પર રિવૉર્ડ પૉઇન્ટ્સ રિડીમ કરવા માટે હેન્ડલિંગ અને કુરિયર ચાર્જ તરીકે 99 રૂપિયા લે છે.
- ચુકવણી અને ગ્રેસ પિરિયડ: જો તમે ક્રેડિટ કાર્ડ લેવા જઈ રહ્યા છો તો પહેલાં એ જાણવું ખૂબ જ જરૂરી બની જાય છે કે તમારા ક્રેડિટ કાર્ડનું સ્ટેટમેન્ટ કઈ તારીખે બનશે અને બિલ ભરવાની ડ્યૂ ડેટ શું છે. સામાન્ય રીતે લેટ પેમેન્ટ ફીથી બચવા માટે ડ્યૂ ડેટના બે દિવસ પહેલાં પેમેન્ટ કરવું વધુ સારું હોય છે.
જો ડ્યૂ ડેટ પર ચુકવણી થઈ શકતી નથી, તો RBIના નિયમ હેઠળ તેને પૂર્ણ કરવા માટે કેટલાક દિવસોનો ગ્રેસ પિરિયડ પણ હોય છે. આ તમામ બાબતો વિશે તમારે પહેલેથી જાણકારી મેળવી લેવી પડશે. જો તેની જાણકારી ન હોય અને ક્રેડિટ કાર્ડનો ઉપયોગ કર્યા પછી તમે સમયસર બિલ ન ભરી શકો, તો બાકી રકમ પર મોટું વ્યાજ ચૂકવવું પડી શકે છે, જેના કારણે તમને પાછળથી પસ્તાવો થઈ શકે છે.
- ઓછામાં ઓછી ચુકવણી અને પેનલ્ટી: ઘણી વખત એવું બને છે કે તમે સંપૂર્ણ બાકી રકમ જમા કરાવવામાં સક્ષમ ન હોવ તો તમે સંબંધિત ક્રેડિટ કાર્ડની ઓછામાં ઓછી ચુકવણી કરવાનું યોગ્ય માનો છો. દરેક ક્રેડિટ કાર્ડ પર ઓછામાં ઓછી ચુકવણી અને પેનલ્ટી અલગ-અલગ હોય છે અને સામાન્ય રીતે તે બાકી રકમના 5-10 ટકા હોય છે.
તમારી બેંક પાસેથી આ ટકાવારી જાણી લેવી યોગ્ય રહેશે, પરંતુ તમારો હેતુ હંમેશા સંપૂર્ણ પેમેન્ટ કરવાનો હોવો જોઈએ. જો તમે આવું કરી શકતા નથી, તો મોટાભાગના કાર્ડ પર 500 રૂપિયા અથવા તેનાથી ઓછી બાકી રકમ માટે 100 રૂપિયાનો ચાર્જ લાગે છે. આ પેનલ્ટી બાકી રકમ પ્રમાણે વધારે કે ઓછી હોઈ શકે છે.
- કાર્ડની એક્સપાયરી ડેટ: કોઈપણ બેંકનું ક્રેડિટ કાર્ડ લેવાનું હોય ત્યારે તમે તેનાથી સંબંધિત અનેક માહિતી મેળવો છો. આ દરમિયાન તમારે સંબંધિત બેંક પાસેથી ક્રેડિટ કાર્ડની એક્સપાયરી ડેટ પણ જાણી લેવી જોઈએ. કાર્ડ એક્સપાયર થયા પછી તમે તેનો ઉપયોગ કરી શકતા નથી, આવી સ્થિતિમાં તમારે ફરીથી કાર્ડ લેવું પડી શકે છે.
- જરૂરિયાત પ્રમાણે કાર્ડ: અલગ-અલગ જરૂરિયાતો અને પ્રસંગો માટે અલગ-અલગ કાર્ડ હોય છે. તેમાં ટ્રાવેલ, શૉપિંગ, મૂવી અને પેટ્રોલ ખરીદી જેવા કામો માટેના કાર્ડ સામેલ છે. એવું કાર્ડ પસંદ કરો, જેનાથી તમને સૌથી વધુ ફાયદો મળી શકે.
ધારો કે, જો તમે વારંવાર મુસાફરી કરો છો, તો ટ્રાવેલ કાર્ડ તમારા માટે એક સારો વિકલ્પ બની શકે છે. તેનાથી તમે દરેક મુસાફરી પર ઝડપથી પૉઇન્ટ કમાઈ શકો છો અને સાથે જ ફ્લાઇટમાં વધુ સામાન લઈ જવાની સુવિધા અને એરપોર્ટ લાઉન્જ જેવી સુવિધાઓનો લાભ પણ મેળવી શકો છો. તેવી જ રીતે, રિટેલ કાર્ડથી તમને વધુ ડિસ્કાઉન્ટ, ખાસ પેમેન્ટ કાઉન્ટર અને વેલેટ સર્વિસ જેવી સુવિધાઓ મળી શકે છે. તેથી એ જરૂરી છે કે કોઈપણ બેંકનું ક્રેડિટ કાર્ડ લેતા પહેલાં એ સમજી લો કે તમે કયા કામ માટે કાર્ડ લેવા માંગો છો.
ક્રેડિટ કાર્ડના ફાયદા અને નુકસાન
| ફાયદા | નુકસાન (Risks & Drawbacks) |
|---|---|
| કટોકટીની સ્થિતિમાં તરત ફંડ ઉપલબ્ધ. | સમયસર ચુકવણી ન કરવાથી 36%થી 42% પ્રતિ વર્ષ સુધીનું ભારે વ્યાજ. |
| ખરીદી પર રિવૉર્ડ પૉઇન્ટ્સ, કૅશબૅક અને ટ્રાવેલ ડિસ્કાઉન્ટ. | રોકડને બદલે કાર્ડ સ્વાઇપ કરવાથી વધુ ખર્ચ (Overspending) કરવાની વૃત્તિ. |
| નિયમિત અને સમયસર બિલ ભરવાથી CIBIL / Credit Score મજબૂત થાય છે. | માત્ર ‘Minimum Amount Due’ ભરવાથી મૂળ રકમ પર વ્યાજ વધતું જાય છે. |
| ઑનલાઇન છેતરપિંડી (Fraud) થવા પર બેંક દ્વારા સુરક્ષા અને ફ્રૉડ પ્રોટેક્શન. | લેટ ફી, જૉઇનિંગ ફી અને ATMમાંથી રોકડ ઉપાડવા પર ભારે ચાર્જ. |
| ચુકવણી માટે 45થી 50 દિવસ સુધીનો વ્યાજમુક્ત સમયગાળો (Grace Period). | લેટ પેમેન્ટ અથવા મર્યાદા કરતાં વધુ ઉપયોગ (High Utilization)થી CIBIL સ્કોર ખરાબ થઈ શકે છે. |
- ક્રેડિટ કાર્ડ કોણ આપે છે?
ક્રેડિટ કાર્ડ બેંક અને નાણાકીય સંસ્થા આપે છે. - ક્રેડિટ કાર્ડ શું હોય છે?
ક્રેડિટ કાર્ડ એક પેમેન્ટ કાર્ડ હોય છે, જે કોઈ બેંક પોતાના ગ્રાહકોને ખર્ચ કરવા માટે આપે છે. આ ખર્ચની રકમ સમયસર જમા કરાવવી પડે છે. - ક્રેડિટ કાર્ડથી ખર્ચાયેલા પૈસાની ચુકવણી ક્યારે સુધી કરી દેવી પડે છે?
ક્રેડિટ કાર્ડથી ખર્ચાયેલા પૈસાની ચુકવણી ડ્યૂ ડેટ પહેલાં કરી દેવી પડે છે. - જો ક્રેડિટ કાર્ડથી ખર્ચાયેલા પૈસાની ચુકવણી સમયસર ન કરીએ તો શું થશે?
જો ક્રેડિટ કાર્ડથી ખર્ચાયેલા પૈસાની ચુકવણી સમયસર ન કરો, તો તમારી બાકી રકમ પર મોટું વ્યાજ લાગી શકે છે. - ક્રેડિટ કાર્ડ બંધ કરાવવા માટે શું કરવું પડશે?
ક્રેડિટ કાર્ડ બંધ કરાવવા માટે તમારે સંબંધિત બેંકનો સંપર્ક કરીને તેને બંધ કરવા માટે રિક્વેસ્ટ કરવી પડશે.
