HRA Rule Update: નોકરી કરતા ઘણા લોકો પોતાના માતા-પિતા, સંબંધીઓ અથવા પતિ/પત્નીને ભાડું ચૂકવે છે અને જૂની ટેક્સ સિસ્ટમમાં HRA એટલે કે હાઉસ રેન્ટ એલાઉન્સનો દાવો કરે છે, પરંતુ ઇન્કમ ટેક્સ નિયમ ૨૦૨૬ ના ડ્રાફ્ટમાં આવા કિસ્સાઓ પર હવે વધુ ધ્યાન આપવામાં આવી શકે છે. જો આ પ્રસ્તાવ લાગુ થઈ ગયો, તો જે લોકો સંબંધીઓને ભાડું આપીને HRA લે છે, તેમણે એ પણ જણાવવું પડશે કે મકાનમાલિક સાથે તેમનો શું સંબંધ છે. ખરેખર, સરકાર પગારદાર લોકો માટે HRA થી જોડાયેલા નિયમોમાં મોટો ફેરફાર કરી રહી છે.
HRA નિયમોમાં મોટો ફેરફાર
ઇન્કમ ટેક્સ નિયમ ૨૦૨૬ ના ડ્રાફ્ટ અનુસાર, જે ઇન્કમ ટેક્સ એક્ટ ૨૦૨૫ ને લાગુ કરવા માટે બનાવવામાં આવી રહ્યા છે, હવે કર્મચારીઓએ જે મકાનમાં તેઓ ભાડે રહી રહ્યા છે, તેના માલિક સાથે પોતાનો સંબંધ પણ જણાવવો પડશે. આ નવો નિયમ એપ્રિલ ૨૦૨૬ થી લાગુ થઈ શકે છે. પહેલા કર્મચારીઓએ માત્ર ભાડાની રસીદ અને જો વાર્ષિક ભાડું નક્કી કરેલી મર્યાદા કરતા વધુ હોય, તો મકાનમાલિકનો PAN આપવાનો રહેતો હતો, પરંતુ હવે HRA ફોર્મમાં ‘સંબંધ શું છે?’ આ જાણકારી પણ ભરવી પડશે.
પહેલી નજરે આ ફેરફાર નાનો લાગી શકે છે, પરંતુ ટેક્સ નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આની અસર ખાસ કરીને એવા લોકો પર પડશે, જેઓ માતા-પિતા, સાસરિયા પક્ષના લોકો અથવા અન્ય સંબંધીઓને ભાડું આપીને HRA નો દાવો કરે છે. અત્યાર સુધી જો ભાડા કરાર (રેન્ટ એગ્રીમેન્ટ) હોય, બેંક દ્વારા ભાડાની ચૂકવણી કરવામાં આવતી હોય અને મકાનમાલિક પોતાની ઇન્કમ ટેક્સ રિટર્નમાં આ ભાડું બતાવતા હોય, તો HRA ક્લેમ સામાન્ય રીતે સ્વીકારી લેવામાં આવતો હતો, પરંતુ હવે HRA ફોર્મમાં ‘સંબંધ’ લખવાથી ટેક્સ વિભાગ માટે આવા કિસ્સાઓને ડેટા એનાલિટિક્સ દ્વારા જલ્દી ટ્રેક કરવા સરળ બની જશે.
નવા નિયમના ફાયદા
ડ્રાફ્ટ નિયમો અનુસાર, હવે ટેક્સ વિભાગ સરળતાથી તપાસ કરી શકશે કે જેણે ભાડું આપ્યું છે, શું તેણે આ જાણકારી પોતાની ITR અને AIS માં બતાવી છે? શું મકાન ખરેખર તે જ વ્યક્તિ (લેન્ડલોર્ડ) ના નામે છે, જેને ભાડું આપવામાં આવી રહ્યું છે? શું ભાડું બેંકથી જ આપવામાં આવ્યું છે કે રોકડમાં? આનો અર્થ એ છે કે પહેલા જે વસ્તુઓ મોટા સ્તરે પકડવી મુશ્કેલ હતી, હવે ટેકનોલોજીની મદદથી ખૂબ જ સરળતાથી પકડી શકાય છે. આ પગલું નકલી અથવા માત્ર કાગળ પર બનેલા ભાડા કરારોને રોકવા માટે લેવામાં આવ્યું છે.
