Indian Railways: ટ્રેનમાં તો દરેક કોઈએ સફર કરી જ હશે, તો શું તમે ક્યારેય એવું સાંભળ્યું છે કે વીજળીના કારણે ટ્રેન અટકી ગઈ હોય અથવા મોડી પડી હોય? કદાચ જ કોઈએ આ વાત સાંભળી હશે. ટ્રેન મોડી થવાના ઘણા કારણો હોય છે, પરંતુ વીજળીના કારણે ટ્રેન અટકવી ખૂબ જ મુશ્કેલ છે. આવી સ્થિતિમાં તમારા મનમાં પણ એક સવાલ આવતો હશે કે આખરે ભારતીય રેલવેની વીજળી ક્યારેય જતી કેમ નથી?
ટ્રેનોની વીજળી ક્યારેય કેમ જતી નથી?
વાસ્તવમાં, ભારતીય રેલવેને વીજળી સીધી પાવર ગ્રીડમાંથી મળે છે. આ ગ્રીડ્સને વીજળી અલગ-અલગ પાવર પ્લાન્ટ્સથી સપ્લાય કરવામાં આવે છે. આ જ કારણ છે કે રેલવેને સતત વીજળી મળતી રહે છે અને ટ્રેનોને વીજળીના કારણે કોઈ તકલીફ થતી નથી. રેલવે થર્મલ, હાઈડ્રો અને અન્ય વીજળી ઉત્પાદન કેન્દ્રો પાસેથી વીજળી ખરીદે છે. ખાસ વાત તો એ છે કે આ પાવર પ્લાન્ટ ૨૪ કલાક વીજળીનું ઉત્પાદન કરે છે, જેના કારણે વીજળીને સબ-સ્ટેશનો દ્વારા રેલવે નેટવર્ક સુધી પહોંચાડવામાં આવે છે.
OHE તારોથી મળે છે વીજળી
ખૂબ ઓછા લોકોને જ ખબર હશે કે રેલવે ટ્રેક ઉપર જે વીજળીના તાર દેખાય છે, તેમને OHE એટલે કે Overhead Equipment કહેવામાં આવે છે. સબ-સ્ટેશનોમાંથી વીજળી આ તારો દ્વારા જ ટ્રેનો સુધી પહોંચે છે. તમે ઘણા રેલવે સ્ટેશનો અને ટ્રેક કિનારે વીજળીના સબ-સ્ટેશન પણ જોયા હશે. તેમનું કામ ટ્રેનોને સતત વીજળી સપ્લાય કરવાનું જ હોય છે.
કેટલા વોલ્ટની વીજળીથી ચાલે છે ટ્રેન?
ટ્રેનના એન્જિનની છત પર એક ઉપકરણ લાગેલું હોય છે, જેને પેન્ટોગ્રાફ કહેવામાં આવે છે. આ પેન્ટોગ્રાફ ઉપર લાગેલી OHE તારોમાંથી વીજળી ખેંચે છે. રેલવેની ઇલેક્ટ્રિક ટ્રેનો સામાન્ય રીતે ૨૫ હજાર વોલ્ટ (૨૫ KV) વીજળીનો ઉપયોગ કરે છે. પેન્ટોગ્રાફ આ હાઈ-વોલ્ટેજ વીજળીને એન્જિન સુધી પહોંચાડે છે, જેનાથી ટ્રેન ચાલે છે.
ટ્રેનના પંખા અને લાઈટ કેવી રીતે ચાલે છે?
ઘણા લોકો વિચારે છે કે ટ્રેનમાં લાગેલા પંખા, લાઈટ અને અન્ય ઉપકરણો સીધા ૨૫ હજાર વોલ્ટ વીજળીથી ચાલે છે, પરંતુ વાસ્તવમાં આવું નથી. ટ્રેનમાં આ માટે અલગ વ્યવસ્થા હોય છે. કોચમાં ઇન્વર્ટર અને બેટરી બેકઅપ લગાવવામાં આવે છે, જે જરૂરિયાત મુજબ વીજળી સપ્લાય કરે છે. આ જ કારણે આ તમામ ઉપકરણો યોગ્ય રીતે ચાલતા રહે છે.
આ પણ વાંચો: ITR Filing 2026: નોકરી બદલી છે? તો ITR ફાઈલ કરતી વખતે આ બાબતોનું રાખો ખાસ ધ્યાન – Newz Cafe
