Parking Law: અવારનવાર સોશિયલ મીડિયા પર ગાડી ઉભી રાખવા બાબતે વિવાદના વીડિયો જોવા મળે છે. ઘણીવાર ગાડી ઉભી રાખવાને લઈને લોકોમાં દલીલો વધતા-વધતા ગંભીર લડાઈનું સ્વરૂપ ધારણ કરી લે છે. જોકે, કાયદામાં આ પ્રકારની સ્થિતિ માટે કેટલાક નિયમો બનાવવામાં આવ્યા છે, જેનાથી તમે કોઈપણ લડાઈ-ઝગડા વગર ઉકેલ લાવી શકો છો. જો તમારા ઘરની બહાર પણ કોઈ પરવાનગી વગર ગાડી ઉભી રાખે છે, તો તમારા શું અધિકારો છે? ચાલો જાણીએ સુપ્રીમ કોર્ટના વકીલ અભિમન્યુ કુમાર પાસેથી.
ઘરની આગળ ગાડી ઉભી રાખવા પર શું કાર્યવાહી થઈ શકે?
એડવોકેટ અભિમન્યુ કુમારે જણાવ્યું કે જો કોઈ વ્યક્તિ તમારા ઘરની આગળ ગાડી ઉભી રાખે છે, તો સૌથી પહેલા એ સમજવું જરૂરી છે કે રસ્તો સાર્વજનિક હોય છે અને તેના પર કોઈ એક વ્યક્તિનો ખાનગી અધિકાર હોતો નથી. તેથી માત્ર એ આધારે કે “સામાન્ય રીતે લોકો પોતાના ઘરની સામે ગાડી પાર્ક કરે છે”, તમે કોઈને સંપૂર્ણપણે રોકી શકતા નથી, પરંતુ કાયદો તમને એક મહત્વપૂર્ણ અધિકાર આપે છે, જે તમારા ઘર સુધી કોઈપણ અવરોધ વગર આવવા-જવાનો અધિકાર છે.
કોઈના ઘરની આગળ ગાડી ઉભી રાખવા પર શું કહે છે કાયદો
જો કોઈ વાહન તમારા ગેટની સામે એવી રીતે ઉભું કરવામાં આવે કે જેનાથી તમારો પ્રવેશ (Entry) કે બહાર નીકળવાનું (Exit) પ્રભાવિત થઈ રહ્યું હોય, તો તે કાયદેસર રીતે ખોટું છે અને તેને Bharatiya Nyaya Sanhita, 2023 ની કલમ 126 (wrongful restraint) તથા Motor Vehicles Act, 1988 હેઠળ ઉલ્લંઘન માનવામાં આવી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં તમે તરત જ ટ્રાફિક પોલીસને કોલ કરી શકો છો અને જણાવી શકો છો કે વાહન તમારી અવરજવરમાં અવરોધ ઉભો કરી રહ્યું છે. પોલીસ ચલાણ (દંડ) કરી શકે છે અથવા ગાડી ટો (Tow) કરાવી શકે છે.
આ ઉપરાંત, ભલે ગાડી સીધી ગેટની સામે ન હોય, પરંતુ તે રસ્તા પર એવી રીતે પાર્ક છે કે જેનાથી વાહનવ્યવહાર ખોરવાઈ રહ્યો હોય, જામ થઈ રહ્યો હોય અથવા હોર્નના કારણે ધ્વનિ પ્રદૂષણ થઈ રહ્યું હોય, ત્યારે પણ તમે ફરિયાદ કરી શકો છો. આ “સાર્વજનિક અસુવિધા” ની શ્રેણીમાં આવે છે, જેના માટે Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita, 2023 ની કલમ 152 હેઠળ કાર્યવાહી શક્ય છે. તમે ટ્રાફિક પોલીસ અથવા નજીકના પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ આપીને વાહન હટાવી શકો છો. દિલ્હીમાં આ માટે ટ્રાફિક પોલીસ હેલ્પલાઇન નંબર 1095 અને 011-25844444 પર પણ સંપર્ક કરી શકાય છે.
જોકે, તમારે કેટલીક બાબતોથી ચોક્કસપણે બચવું જોઈએ જેમ કે કોઈની ગાડીને નુકસાન પહોંચાડવું, ટાયર પંચર કરવા, બળજબરીથી વાહન હટાવવું અથવા રસ્તા પર “Private Parking” લખીને તેને પોતાના માટે અનામત રાખવું વગેરે. આવું કરવા પર તમારી વિરુદ્ધ પણ કાયદેસરની કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
