Post Divorce Will Revision: ભારતમાં લગ્ન પહેલાં આજીવન ચાલતા હતા. છૂટાછેડાના કિસ્સાઓ ખૂબ જ ઓછા થતા હતા. પરંતુ હવે એવું કહી શકાય નહીં. ભારતમાં છૂટાછેડા હવે પહેલાંની સરખામણીએ વધુ સામાન્ય બની ચૂક્યા છે. છૂટાછેડા પછી એક નવો કાનૂની દૃષ્ટિકોણ જોડાય છે.. જો છૂટાછેડા પહેલાં ક્યારેય વસિયત (Will) બનાવી હોય, તો છૂટાછેડા પછી તેને બદલવી પણ જરૂરી છે શું? આ સવાલના તમામ કાનૂની પાસાઓની તપાસ કરીશું અને આને બદલવી શું તમારા હિતમાં છે?
ભારતમાં વસિયતને લઈને કાયદો શું કહે છે?
ભારતમાં વસિયત બનાવવાથી જોડાયેલા મામલાઓને મુખ્ય રૂપે ભારતીય ઉત્તરાધિકાર ધારો (ઇન્ડિયન સક્સેસન એક્ટ) હેઠળ જોવામાં આવે છે. આ કાયદા અનુસાર કોઈ પણ વ્યક્તિ પોતાની મિલકત કોને આપવા માંગે છે, તે તેની ઈચ્છા પર નિર્ભર કરે છે. કાયદો એવું નથી માનતો કે છૂટાછેડા થયા પછી જૂની વસિયત આપોઆપ ખતમ થઈ જશે. જોકે અલગ-અલગ ધર્મો અને વ્યક્તિગત કાયદાઓમાં કેટલાક તકનીકી તફાવત હોઈ શકે છે, પરંતુ સામાન્ય રીતે છૂટાછેડા આપોઆપ વસિયતને અમાન્ય ઠેરવતા નથી.
છૂટાછેડા પછી શું જૂની વસિયત માન્ય રહે છે
વધતા છૂટાછેડાના કિસ્સાઓમાં ઘણા લોકો એક ખૂબ જ મોટી કાનૂની ભૂલ કરી બેસે છે કે તેઓ પોતાની જૂની વસિયતને સુધારતા (અપડેટ કરતા) નથી. પછીથી આ જ નાની સરખી ભૂલ પરિવાર વચ્ચે મોટા વિવાદનું કારણ બની જાય છે. ભારતમાં લાગુ કાયદા હેઠળ,
ભારતમાં માત્ર છૂટાછેડા થવાથી જૂની વસિયત આપોઆપ રદ્દ થતી નથી.
કોઈ વ્યક્તિએ લગ્ન દરમિયાન પોતાના પતિ કે પત્નીના નામે મિલકત લખી હતી અને પછીથી છૂટાછેડા થઈ ગયા, તો પણ તે વસિયત માન્ય રહે છે.
તે ત્યાં સુધી માન્ય ગણી શકાય છે જ્યાં સુધી તેને કાનૂની રીતે બદલવામાં કે રદ્દ કરવામાં ન આવે.
છૂટાછેડા પછી નવી વસિયત ન બનાવી અને મૃત્યુની સ્થિતિમાં અદાલતમાં જૂની વસિયત માન્ય રાખવામાં આવશે.
વસિયતના મામલામાં જરૂરી સલાહ શું છે
બીજા લગ્ન થવા પર જૂની વસિયતની કાનૂની અડચણોથી બચવા માટે મારી સલાહ તો એ જ છે કે બીજા લગ્ન પછી પ્રાથમિકતાના ધોરણે નવી વસિયત તૈયાર કરાવો. આ સૌથી વધુ સુરક્ષિત વિકલ્પ છે. અને માત્ર વસિયત જ નહીં, પોતાના આ દસ્તાવેજો પણ સુધારો:
બેંક ખાતા, વીમા પોલિસીમાં (ઇન્સ્યોરન્સ પોલિસીમાં) જો જૂના જીવનસાથીનું નામ વારસદાર (નોમિની) તરીકે આપ્યું હતું, તો તેને બદલાવો.
ક્યાંય રોકાણ કર્યું હોય અને તેમાં જૂના જીવનસાથીનું નામ આપ્યું હોય, તે બદલાવો.
પછીથી કાનૂની વિવાદો ઊભા થાય તે પહેલાં તેનો યોગ્ય ઉકેલ જરૂરી છે.
અદાલતમાં વસિયતથી જોડાયેલા સૌથી વધુ વિવાદો
ખરેખર… ભારતમાં મિલકત વિવાદોના મોટા કારણોમાંનું એક જૂની વસિયતને ભૂલી જવા સાથે જોડાયેલું છે. લોકો છૂટાછેડા પછી ભાવનાત્મક તણાવમાં કાનૂની દસ્તાવેજો સુધારવાનું ભૂલી જાય છે. પછીથી પરિવારના સભ્યો અદાલતે પહોંચી જાય છે અને વર્ષો સુધી કેસ ચાલતો રહે છે.
જો તમારા છૂટાછેડા થઈ ચૂક્યા છે કે થવાના છે, તો બાકીના કામ છોડીને જૂની વસિયતની સમીક્ષા કરો અને જરૂર હોય તો નવી વસિયત બનાવો.
મામલો જટિલ હોય તો કાનૂની નિષ્ણાતની (લીગલ એક્સપર્ટની) સલાહ લો, પછી મિલકતના દસ્તાવેજો ચોક્કસ સુધારો.
એવું કરવું ભવિષ્યના સંતાનોને તમારી ઈચ્છાઓ અનુસાર ફાયદો અપાવી શકે છે. તમારી વસિયતના મામલામાં તેમનો હક અપાવી શકે છે. અને તમને તથા પરિવારને ભવિષ્યના મોટા વિવાદો અને અદાલતી કેસોથી પણ બચાવી શકે છે.
