Road Accident Compensation: અવારનવાર માર્ગ અકસ્માતના સમાચાર સાંભળવા મળે છે. વધતા ટ્રાફિક અને બેદરકારીને કારણે દરરોજ અનેક રોડ અકસ્માતો થાય છે, જેમાં ઘણા લોકોને ગંભીર ઈજાઓ થાય છે તો વળી કેટલાક લોકો પોતાનો જીવ ગુમાવે છે. હવે આવી સ્થિતિમાં કાયદો પીડિત અને તેના પરિવારને વળતર મેળવવાનો અધિકાર આપે છે, પરંતુ ઘણા લોકો સાચી જાણકારી ન હોવાને કારણે આનો ફાયદો લઈ શકતા નથી.
ઘણા લોકોને એ ખબર નથી હોતી કે માર્ગ અકસ્માત બાદ વળતર કોણ લઈ શકે છે અને કયા સંજોગોમાં આ મળે છે. આ વિષય પર પૂર્વ કાર્યકારિણી સભ્ય, શાહદરા બાર એસોસિએશન, કકડડૂમા કોર્ટ દિલ્હીના એડવોકેટ દીપક ઠુકરાલે પૂરી જાણકારી આપી.
રોડ અકસ્માત બાદ વળતર કેવી રીતે લેવું?
એડવોકેટ દીપક ઠુકરાલના જણાવ્યા મુજબ, જો કોઈ વ્યક્તિ માર્ગ અકસ્માતનો ભોગ બને છે અને તે ઘાયલ થાય છે તો સૌથી પહેલા તે વિસ્તારના સંબંધિત પોલીસ સ્ટેશનમાં FIR નોંધાવવી જોઈએ. ત્યાં જ જો અકસ્માતમાં કોઈ વ્યક્તિનું મૃત્યુ થાય છે તો તેના પરિવારજનોએ મામલો નોંધાવવો જોઈએ.
આ પછી પીડિત વ્યક્તિ અથવા તો મૃતકના પરિવારજનો મોટર વાહન અધિનિયમ હેઠળ વળતર માટે દાવો કરી શકે છે. આ માટે મામલો મોટર એક્સિડેન્ટ ક્લેમ ટ્રિબ્યુનલ (MACT) અથવા સંબંધિત પીઠાસીન અધિકારી સમક્ષ દાખલ કરવામાં આવે છે.
કયા દસ્તાવેજોની જરૂર હોય છે?
FIR ની કોપી
મેડિકલ રિપોર્ટ
સારવારના બિલ અને પાવતીઓ
આવકનું પ્રમાણપત્ર
અકસ્માત સાથે જોડાયેલા પુરાવા
ઓળખ પત્ર આ દસ્તાવેજોના આધારે કોર્ટ કેસની તપાસ કરે છે.
કયા સંજોગોમાં મળે છે વળતર?
હોસ્પિટલમાં દાખલ થવા, ઓપરેશન, દવાઓ અને સારવાર પર થયેલા ખર્ચની ચુકવણી.
આની સાથે જ સારવાર દરમિયાન કામ પર ન જવાથી થયેલી આવકની ભરપાઈ.
ત્યાં જ જો ઈજા અથવા તો વિકલાંગતાને કારણે કમાણી પર અસર પડે છે તો.
સાથે જ આગળ થનારી સારવાર અથવા તો સર્જરીનો અંદાજિત ખર્ચ.
હોસ્પિટલ આવવા-જવા અને દેખભાળ કરનાર વ્યક્તિ પર થતો ખર્ચ.
અંતમાં રિકવરી દરમિયાન જરૂરી પોષણ અને ખાવાનો ખર્ચ.
બિન-આર્થિક નુકસાન:
શારીરિક અને માનસિક કષ્ટ માટે વળતર.
ત્યાં જ જો કોઈ વ્યક્તિ પહેલાની જેમ સામાન્ય જીવન જીવી શકતી નથી જેમ કે…
ચાલવા-ફરવામાં મુશ્કેલી
રમતગમત ન કરી શકવી
સામાન્ય પ્રવૃત્તિઓ પ્રભાવિત થવી
મૃત્યુ થવા પર શું મળે છે?
જો કોઈ વ્યક્તિનું માર્ગ અકસ્માતમાં મૃત્યુ થાય તો તેના પરિવારને અનેક આધારો પર વળતર મળી શકે છે. આશ્રયની હાનિ (Loss of Dependency) આ સૌથી મહત્વનો હિસ્સો હોય છે. તેની ગણતરી આ આધારો પર થાય છે:
મૃતકની આવક
ઉંમર
આશ્રિતોની સંખ્યા
ભવિષ્યની કમાણીની સંભાવના
મૃતકની સંપત્તિના મૂલ્યમાં ઘટાડા પર વળતર
અંતિમ સંસ્કાર પર થયેલા ખર્ચની ભરપાઈ.
પરિવારને ભાવનાત્મક અને સામાજિક નુકસાન માટે વળતર. આમાં સામેલ છે: પતિ/પત્ની, બાળકો, માતા-પિતા.
મૃત્યુ પહેલાની સારવારનો ખર્ચ: જો અકસ્માત બાદ સારવાર થઈ હતી તો તેનો ખર્ચ પણ ઉમેરવામાં આવે છે.
સ્થાયી વિકલાંગતા થવા પર કેટલું વળતર?
જો કોઈને અકસ્માતમાં Permanent Disability થઈ જાય છે તો વળતર તેની…
ઉંમર
વાર્ષિક આવક
વિકલાંગતાની ગંભીરતાના આધારે નક્કી થાય છે. તેના માટે કોર્ટ એક નક્કી કરેલા Multiplier Formula નો ઉપયોગ કરે છે.
ધ્યાન રાખવા જેવી જરૂરી વાતો
જો રોડ અકસ્માત થાય તો…
સૌથી પહેલા પોલીસને જાણ કરો.
ત્યારબાદ મેડિકલ તપાસ કરાવો.
તમામ દસ્તાવેજો સાચવીને રાખો.
ધ્યાન રહે કાનૂની સલાહ જરૂર લો.
સમયસર ક્લેમ દાખલ કરો.
