King Cobra Nest Nepal: દેશ અને દુનિયામાં સાપોને લઈને વિવિધ પ્રકારની કથાઓ પ્રચલિત છે. સાપ ઝેરી પણ હોય છે અને બિનઝેરી (ઝેર વગરના) પણ હોય છે. સાપોની હજારો પ્રજાતિઓ છે. આ પ્રજાતિઓમાં કોબરાને સૌથી ખતરનાક અને ઝેરી માનવામાં આવે છે. હાલમાં નેપાળના એક જંગલમાં સાપનો માળો મળ્યો છે. નેપાળના એક કમ્યુનિટી ફોરેસ્ટમાં સ્થાનિક લોકો મશરૂમ એકત્રિત કરી રહ્યા હતા ત્યારે તેમને કિંગ કોબરાનો એક દુર્લભ માળો જોવા મળ્યો. આ શોધ બે કારણોસર ખાસ છે: કિંગ કોબરાને લુપ્ત થવાના જોખમ હેઠળની પ્રજાતિ માનવામાં આવે છે અને તે એકમાત્ર એવો સાપ છે જે માળો બનાવે છે.
‘દ રાઇઝિંગ નેપાળ’ના અહેવાલ મુજબ, કમ્યુનિટી ફોરેસ્ટના ચેરમેન ભંડારીએ જણાવ્યું કે 15 જુલાઈના રોજ ઘોરાહી સબ-મેટ્રોપોલિટન સિટી-18ના અંબે કમ્યુનિટી ફોરેસ્ટમાં ઝાક્રી સોટા નજીક લોકો મશરૂમ શોધી રહ્યા હતા ત્યારે તેમને આ માળો મળ્યો. તેમણે જણાવ્યું કે માળો મળ્યા બાદ સાપોને બચાવવા અને તેમના સંરક્ષણનું કાર્ય કરતા કુલદીપ ન્યુપાનેની મદદથી તે સ્થળને સુરક્ષિત કરવામાં આવ્યું. ન્યુપાને છેલ્લા ચાર વર્ષથી આ વિસ્તારમાં સાપોના બચાવ અને સંરક્ષણનું કાર્ય કરી રહ્યા છે. માળો આવેલા સ્થળે લોકોની અવરજવર મર્યાદિત કરી દેવામાં આવી છે અને સ્થાનિક લોકોને આસપાસના વિસ્તારમાં ઘાસ, બળતણ માટેનું લાકડું અને મશરૂમ એકત્રિત કરવાની મનાઈ કરવામાં આવી છે.
અહીં જુઓ કોબરાનો માળો
કોબરા કેવી રીતે માળો બનાવે છે
સાપો પર સંશોધન કરતા અને સંરક્ષણવાદી બસંત સુબેદીએ જણાવ્યું કે માદા કિંગ કોબરા સુકાયેલા પાંદડા, ડાળીઓ અને અન્ય અનેક વનસ્પતિજન્ય વસ્તુઓથી માળો બનાવે છે અને ઈંડામાંથી બચ્ચાં બહાર આવે ત્યાં સુધી ત્યાં જ રહે છે.
કેટલા મહિનામાં ઈંડા ફૂટે છે
માદા કિંગ કોબરા સામાન્ય રીતે 30થી 40 ઈંડા મૂકે છે, જે બેથી ત્રણ મહિનામાં ફૂટે છે.
કોબરા સાપોની લંબાઈ
આ પ્રજાતિના સાપ 18 ફૂટ (5.5 મીટર) કરતાં વધુ લાંબા થઈ શકે છે અને તેમને દુનિયાનો સૌથી લાંબો ઝેરી સાપ માનવામાં આવે છે.
કોબરા સાપ શા માટે મહત્વનો છે?
કિંગ કોબરા ઝેરી અને બિનઝેરી બંને પ્રકારના સાપોને ખાઈને ઇકોલોજિકલ બેલેન્સ જાળવવામાં મદદ કરે છે. સુબેદીએ જણાવ્યું કે જો કિંગ કોબરાની સંખ્યા ઘટશે તો અન્ય ઝેરી સાપોની સંખ્યામાં વધારો થશે, જેના કારણે સાપના ડંખના બનાવોમાં વધારો થઈ શકે છે.
કોબરાના સંરક્ષણના પ્રયાસોને પ્રોત્સાહન
આ શોધે નેપાળમાં વાઇલ્ડલાઇફ સંરક્ષણ અંગેની ચર્ચાને ફરી વેગ આપ્યો છે. જોકે કિંગ કોબરાને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે લુપ્ત થવાના જોખમ હેઠળની (vulnerable) પ્રજાતિ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવ્યો છે, છતાં સંરક્ષણવાદીઓનું કહેવું છે કે તેને હજુ સુધી નેપાળની સંરક્ષિત વાઇલ્ડલાઇફ પ્રજાતિઓની યાદીમાં સામેલ કરવામાં આવ્યો નથી. આ મહત્વપૂર્ણ શોધ મજબૂત કાનૂની સુરક્ષા અને પ્રાકૃતિક આવાસના સંરક્ષણની માંગને વધુ મજબૂત બનાવી શકે છે.
