Pax Silica India: ભારત અમેરિકાના ૩૪ દેશોવાળા પેક્સ સિલિકા સમૂહમાં સત્તાવાર રીતે સામેલ થઈ ગયું છે. ભારતની એન્ટ્રી સાથે આ ક્લબ ૩૫ દેશોની થઈ ગઈ છે. આ ૩૫ દેશોએ આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) ટેકનોલોજી માટે ભરોસાપાત્ર અને મજબૂત સપ્લાય ચેઈન બનાવવાના અમેરિકી પહેલ પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. જ્યારે ટ્રમ્પ પ્રશાસને હજુ સુધી પાકિસ્તાનને પૂછ્યું પણ નથી. પાકિસ્તાનને આનો સભ્ય બનાવવામાં આવ્યું નથી.
આ જાહેરાત ગુરુવારે અમેરિકાની રાજધાની વોશિંગ્ટનમાં બીજા ‘પેક્સ સિલિકા સમિટ’માં કરવામાં આવી. આર્થિક બાબતો માટેના અમેરિકી અંડર સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ જેકબ હેલબર્ગે કહ્યું કે આ ૩૫ દેશોએ ‘AI અવસર પર સંયુક્ત નિવેદન’ (Joint Statement on AI Opportunity) પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે.
૩૫ દેશોનું ‘પેક્સ સિલિકા’ ગઠબંધન શું છે?
પેક્સ સિલિકા ગઠબંધનનો ઉદ્દેશ્ય ચીન પર નિર્ભરતા ઓછી કરીને એક ભરોસાપાત્ર સપ્લાય ચેઈન બનાવવાનો છે. આમાં ખાનગી ક્ષેત્રને સાથે લાવવા અને તે ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકસિત કરવાની વિચારણા રાખવામાં આવી છે. સૌથી મોટો ઉદ્દેશ્ય એ છે કે દુર્લભ ખનિજો સાથે ચીને જે દબદબો બનાવ્યો છે તેનાથી નિર્ભરતા ઓછી કરવી.
પેક્સ સિલિકામાં આર્જેન્ટિના, જર્મની, નેધરલેન્ડ, ચિલી, કોસ્ટા રિકા, ગ્રીસ, કઝાકિસ્તાન, પનામા જેવા દેશો પણ સામેલ છે. યુરોપિયન સંઘે પણ સમિટ દરમિયાન ‘પેક્સ સિલિકા’ પહેલમાં ભાગ લીધો. ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઈન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી મંત્રાલયના સચિવ એસ. કૃષ્ણન, વિદેશ મંત્રાલયમાં અધિક સચિવ (અમેરિકા) નાગરાજ નાયડુ અને ભારતીય ઉદ્યોગ જગતના પ્રતિનિધિઓએ કર્યું.
ભારતીય પ્રતિનિધિમંડળે સેમિકન્ડક્ટર, આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ અને મજબૂત ટેકનોલોજી સપ્લાય ચેઈનમાં સહયોગ વધારવા માટે બીજી સરકારો અને ઈન્ડસ્ટ્રીના પ્રતિનિધિઓ સાથે વાતચીત કરી.
પેક્સ સિલિકામાં સામેલ થવાથી ભારતને શું ફાયદા થશે?
પેક્સ સિલિકા ગ્રુપમાં સામેલ થવાથી ભારતને એઆઈ ચલાવવા માટે સુપરફાસ્ટ કમ્પ્યુટર ચિપ્સ મળી શકશે. એડવાન્સ્ડ સેમિકન્ડક્ટર્સ અને ચિપ્સની કોઈપણ અડચણ વિના સપ્લાય સુનિશ્ચિત થશે.
આ સમયે દુનિયામાં ક્રિટિકલ મિનરલ્સ અને ચિપ મેન્યુફેક્ચરિંગ પર ચીનનો દબદબો છે. પેક્સ સિલિકામાં સામેલ થવાથી ચીન કૂટનીતિક દુશ્મનાવટના કારણે ભારતની એઆઈ સપ્લાય ચેઈનને બ્લોક કે બ્લેકમેલ નહીં કરી શકે.
અમેરિકા અને ભારત વચ્ચેની આ ભાગીદારીથી ભારતમાં એઆઈ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, મોટા ડેટા સેન્ટર્સ અને સુપરકમ્પ્યુટિંગ પાવરને વધારવા માટે અબજો ડોલરનું વિદેશી રોકાણ (FDI) આવશે.
દુનિયાભરના એઆઈ બિલ્ડર્સ ભારતીય એન્જિનિયર્સને પોતાની કંપનીમાં રાખવા માંગે છે. આ ગઠબંધનથી ભારતના યુવાનોને ગ્લોબલ એઆઈ પ્રોજેક્ટ્સ, રિસર્ચ અને એડવાન્સ્ડ મેન્યુફેક્ચરિંગમાં સીધા કામ કરવાની મોટી તકો મળશે.
ભારતનું લક્ષ્ય વર્ષ ૨૦૪૭ સુધી ટોપ-૩ એઆઈ સુપરપાવર બનવાનું છે. ભારત હવે અમેરિકા, જાપાન અને દક્ષિણ કોરિયા જેવા દિગ્ગજો સાથે નજીકથી કામ કરી શકે છે.
હેલબર્ગે પેક્સ સિલિકા સમિટ દરમિયાન કહ્યું કે ‘પેક્સ સિલિકા ઈનિશિએટિવ’ની શરૂઆત ગયા વર્ષે ડિસેમ્બરમાં કેટલાક દેશો સાથે મળીને થઈ હતી અને ભારત ફેબ્રુઆરીમાં નવી દિલ્હીમાં યોજાયેલા ‘AI ઈમ્પેક્ટ સમિટ’ દરમિયાન આમાં સામેલ થયું. ગુરુવારે યોજાયેલા આ સમિટમાં આ ગ્રુપનો વધુ વિસ્તાર થયો અને હવે AI સપ્લાય ચેઈન સાથે જોડાયેલા આ ઈનિશિએટિવમાં ભારત સહિત કુલ ૩૫ દેશો સામેલ છે.
